Het gevecht om de loterijmiljoenen

Auteur: door Jan Salden en Frouke Tamsma | zaterdag 20 december 2008 | 06:19 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 20 december 2008 | 23:01

Tekstgrootte

ANP Photo

DEN HAAG - De loterijmarkt moet op de schop, vindt het kabinet. Ook buitenlandse aanbieders moeten een kans krijgen de Nederlandse gokker te verleiden. De bestaande loterijen maken zich geen zorgen. Zouden ze wel moeten doen, zeggen de uitdagers.

Het lijkt zo'n simpel product, een loterij, zegt Boudewijn Poelmann. Maar de werkelijkheid is toch echt anders. Poelmann kan het weten. Al negentien jaar is hij directeur van Novamedia, eigenaar van de Nationale Postcode Loterij, de BankGiro Loterij én de Sponsor Bingo Loterij.

"Je moet zo'n loterij toch een beetje leuk verpakken. Zorgen dat het een happening is", vertelt Poelmann. Zijn Novamedia betrad drie jaar geleden de Zweedse markt. "Voordat we 'break-even' draaiden hadden we 29 miljoen euro geïnvesteerd."

Als het aan minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie ligt, gaat de Nederlandse gokmarkt op de schop. Nu hebben de Staatsloterij, de Lotto en Poelmanns goededoelenloterijen die markt in handen. Nieuwkomers maken geen kans. Dat moet veranderen onder druk van Europese regelgeving, die bepaalt dat alle aanbieders evenveel kans moeten maken op een vergunning.

Toch wil Hirsch Ballin de markt niet wagenwijd openstellen. Hij blijft voorstander van een 'restrictief beleid'. Er zullen dus niet méér loterijen komen, maar mogelijk wel andere, ook buitenlandse.

Voor de goede doelen, die voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van de opbrengsten uit de loterijen, zal er niet veel veranderen, verwachten kenners. Volgens de Rotterdamse hoogleraar rechtssociologie Nick Huls, expert op het gebied van kansspelbeleid, is het immers 'heel goed mogelijk' dat Hirsch Ballin van buitenlandse loterijen zal eisen dat ze een deel van hun opbrengst aan Nederlandse goede doelen spenderen. "Die goededoelenwereld hangt van oud-politici aan elkaar. Die zullen het niet laten gebeuren dat ze straks inkomsten mislopen."

Erica Terpstra, voorzitter van sportkoepel NOC*NSF, zegt zo'n toezegging inmiddels op zak te hebben. "De minister heeft ons de garantie gegeven dat een percentage van de opbrengst van alle loterijen naar sport gaat. Ook als er nieuwe spelers op die markt komen. En dat is maar goed ook. De sport is helemaal afhankelijk van de opbrengst van de Lotto/Toto."

De huidige loterijen hebben meer reden tot zorg, denkt Huls. Toch blijven zij stoïcijns. Sterker nog, ze zien vooral 'kansen' en 'mogelijkheden'. "De Europese loterijmarkt kent vier grote spelers", schetst Novamedia-directeur Poelmann. Hij noemt het Italiaanse Lottomatica ('de agressiefste'), 'de Grieken' ('ik ben even hun naam kwijt'), het Engelse Camelot en het Spaanse Once ('die van de wielerploeg'). "Ik kan me niet voorstellen dat één van hen de Nederlandse markt betreedt onder de voorwaarde dat ze de helft van de opbrengst moeten afdragen aan goede doelen. Ze beginnen helemaal op nul! Daar is geen droog brood mee te verdienen."

Poelmann zegt van Hirsch Ballin de verzekering te hebben gekregen dat die zich zal inzetten voor een uniform Europees gokbeleid.

Dat zou het mogelijk moeten maken dat iedere loterijaanbieder in elke lidstaat mag meedingen naar een vergunning.

"Dan pas wordt het interessant", zegt Poelmann, die voor zijn eigen bedrijf meer kansen op de buitenlandse markt ziet.

Maar terwijl de bestaande aanbieders rustig achterover leunen, slijpen de uitdagers hun messen. Zo hebben Ladbrokes en Betfair procedures bij het Europees Hof in Luxemburg aangespannen om de Europese gokmarkt open te breken.

Het Belgische Unibet, waar op sportuitslagen kan worden gewed, staat te trappelen om in Nederland zijn slag te slaan. Woordvoerder Anne-Jaap Snijders noemt het voorstel van Hirsch Ballin dan ook 'een kleine doorbraak'.

Unibet is 'uiteraard' bereid een deel van de opbrengst af te staan. "We houden ons aan de regels. We ondersteunen de Nederlandse sport heel graag. Tot nu toe kon dit niet."

Ook goede doelen die tot nu toe buiten de boot vielen, zien nieuwe kansen. KNGF Geleidehonden doet al jaren vergeefse pogingen om in de miljoenenopbrengsten van de loterijen te delen. "Terwijl wij aan alle vereisten voldoen" , zegt een woordvoerster. De komst van een nieuwe loterij ziet KNGF dan ook met belangstelling tegemoet. "Wij willen ook wel eens een graantje meepikken."