Nieuwe media beschermen de vrijheid

Auteur: Door André Nusselder | woensdag 09 april 2008 | 10:07 | Laatst bijgewerkt op: woensdag 15 april 2009 | 17:33

Tekstgrootte

Op websites als YouTube en LiveLeak kan eigenlijk iedereen, zoals Geert Wilders met zijn Fitna-film, zijn mening laten horen.foto Ron Pichel/GPD

Een beetje meer vertrouwen in de kracht van onze samenleving kan geen kwaad. Wel is het zaak een vrije meningsuiting te beschermen.

Volgens de voormalige Amerika-correspondent van RTL Nieuws, Max Westerman, is het dragen van hoofddoekjes in de Verenigde Staten helemaal geen kwestie, hoewel je in New York zo ongeveer alle culturen over straat ziet gaan.

Dezelfde Westerman beweerde onlangs bij de presentatie van Rita Verdonks nieuwe beweging Trots op Nederland dat een Amerikaanse versie van zo'n naam, 'Proud of America', daar als zeer vreemd zou worden ervaren, hoewel de Amerikanen reuzetrots zijn op hun land. Leven we in Nederland in zo'n ander land dan de VS met zijn individualistische mediasamenleving vol oppervlakkigheden en zijn gebrek aan eigen cultuur (tenminste, daar beschuldigen wij Europeanen de Amerikanen nogal eens van)? Want we zijn nu zo gespitst op onze eigenheid, en lijken het idee te hebben dat we onze eigen cultuur moeten verdedigen tegen vreemde culturen en 'bedreigende ideologieën, om met de woorden van Wilders te spreken.

Wanneer je op LiveLeak kijkt, een website waar allerlei filmpjes getoond worden en waar ook die van Wilders in première ging, dan valt het op dat er wel meer zijn die een Wilders-achtige boodschap uitdragen. Maar ook tegenstanders daarvan gebruiken zulke websites.

De presentatie van Verdonks nieuwe beweging is in de kranten beschreven als een gelikte mediashow naar Amerikaans model. Ook wil Verdonk zich afkeren van de 'oude politiek' door het gebruik van nieuwe media: door het internet kan de burger meedenken over de inhoudelijke standpunten. Directe interactie met de mensen in het land als een manier om de starre 'Haagse structuren' te doorbreken.

De werkwijze van deze twee nieuwe politieke bewegingen toont nog eens aan dat ook wij in een samenleving leven die zeer sterk door media wordt bepaald. En de vraag is of zo'n mediacultuur überhaupt wel veel ruimte laat voor ideologieën die een hele samenleving willen besturen. Want een kenmerk van nieuwe media is nu juist dat ze het makkelijker maken om allerlei verschillende ideeën en visies te uiten, en dat ze totalitaire systemen, die geen andere geluiden toestaan, doorbreken.

Kijk maar naar websites als YouTube en LiveLeak, waar eigenlijk iedereen zijn mening kan laten horen. In China is het autoritaire regime als de dood voor de invloed van het internet en blokkeert het websites die de mensen te veel vrijheid en informatie verschaffen.

Het lijkt daarom niet erg aannemelijk dat in onze samenleving waar allerlei media (kranten, tv, internet) ruimte bieden, of tenminste behoren te bieden, aan een diversiteit aan opvattingen, een leer die maar één waarheid kent de zaak overneemt.

Dat was in ieder geval een belangrijke persoonlijke indruk bij het bekijken van alle 'Wilders-filmpjes' op LiveLeak. Radicale moslims zouden wel heel veel filmpjes hebben om ophef over te maken. Als de islam al een totalitaire ideologie is, zoals Wilders beweert, dan zal ze moeite hebben de stortvloed aan verschillende meningen en interpretaties te doorstaan. Dus is al die ophef van Wilders over de islam wel terecht?

Een beetje meer vertrouwen in de kracht van onze samenleving kan geen kwaad. Wel is het zaak de pijlers van die samenleving, zoals een vrije meningsuiting, te beschermen. Daarom zouden we ons eerder druk moeten maken om concrete zaken zoals medewerkers van LiveLeak die worden bedreigd omdat ze de film van Wilders hebben geplaatst, en een fotografe die haar 'kwetsende' werk niet in het Haagse Gemeentemuseum kan tonen, dan om het algemene idee dat onze eigenheid door een vreemde ideologie zou worden bedreigd.

Doordat we met media allerlei ideeën en opvattingen uitwisselen en zo voorbij onze bekende horizon kijken, is het idee van 'eigenheid' niet makkelijk houdbaar. In een mediasamenleving vindt onherroepelijk een vermenging van het 'eigene' en het 'andere' plaats. In zo'n samenleving is, gelukkig, weinig kans dat een totalitaire ideologie kan overleven. Maar het betekent ook dat wij niet al te star moeten vasthouden aan onze 'eigenheid' als een onveranderlijk iets.

Hoeveel je ook op de Amerikanen zou willen aanmerken, dát lijken zij in ieder geval te hebben begrepen. In hun 'spektakelsamenleving' wordt niet zozeer gedacht in de algemene termen van het eigene tegenover het vreemde. Daarom heeft men in hun land ook minder moeite met zoiets als hoofddoekjes.
André Nusselder is filosoof en mediatheoreticus

Reacties

Sorteer reacties

Klopt in Amerika is veel vrijheid van het individu,maar tegelijkertijd ben in dat land ook meer aangewezen
op jezelf.Vadertje staat is hier door Drees ingevoerd maar zoiets kennen ze dan weer niet in de VS.
Bovendien gaan de ontwikkelingen ook nog eens zo snel dat je je regelmatig op de hoogte moet stellen van
allerlei nieuwe ontwikkelingen,want loop je eenmaal achter zie dan maar weer eens up to date te komen.

Hoogachtemd;

E.J.Kramer

ernst kramer - 15-04-2009 | 17:33

Het verhaal van John Pilger (zie mijn eerste reactie) wordt uitstekend geillustreerd door de VPRO in een reportage over FOX, die ook te bekijken valt op het internet: http://www.vpro.nl/programma/tegenlicht/afleveringen/19365659/

Nu gaat Fox (FoxNews) natuurlijk wel heel ruw te werk en het mechanisme waar John Pilger het over heeft is heel wat subtieler. Toch is die uitzending van Tegenlicht een goede illustratie, een uitvergroting eigenlijk, van waar dit heenvoert.

Met de fall-out hiervan worden bij elke dag geconfronteerd: in den Haag of in Washinton hoeven ze maar een scheet te laten en via het ANP wordt de onwelriekende geur verspreid, zonder dat iemand zich bekommert om de toonzetting of het waarheidsgehalte. De oorlog in Irak is ons op deze manier verkocht, de oorlog in Afghanistenan wordt ons zo verkocht, de "oorlog tegen het terrorisme" en de "war on drugs". En het wordt ons verkocht via de media, de kranten, de Gelderlander. Het is al zover gekomen, dat de ENIGE garantie voor vrije nieuwsgaring en vrije meningsuiting tegenwoordig het internet is, aangezien de nieuwsvoorziening in handen is van een zeer beperkt aantal leveranciers.

Journalisten zijn zich er natuurlijk best wel van bewust, dat het semi-objectief reproduceren van alle deze ANP-berichtjes weinig met journalistiek te maken heeft. En als het goed is, maken ze zich daar ook ernstige zorgen over, want uiteindelijk zal dit het einde betekenen van hun krant. Er moet tenslotte een reden zijn, waarom de klant al die advertenties zou kopen. Advertentiebladen pur sang zijn gratis.

Nu maken de journalisten van de Gelderlander deel uit van het Wegener concern en dat zal ongetwijfeld zijn beperkingen met zich meebrengen. Omgekeerd behoren journalisten een zekere ethiek te hebben en zelfs van een soldaat wordt verwacht dat hij een bevel weigert, als het resultaat in strijd zou zijn met de mensenrechten. Behalve om hun eigen overleven, behoren journalisten zich te bekommerem om de eisen die de ethiek van hun vaak aan hen stelt.

Nu wil ik niet suggeren, dat de journalisten van de Gelderlander zich niet bekommeren om de ethiek van het vak. Ik ben me er, integendeel, van bewust dat dat wel degelijk het geval is. Maar jammer genoeg is dat aan het eindproduct niet af te lezen.

Beschermen de nieuwe media de vrijheid? Ja, als de oude media dat niet doen, absoluut. Zeker weten. Eigen schuld, dikke bult. Worden geen veranderingen doorgevoerd, dan is dat op straffe van het verlies aan geloofwaardigheid en daarmee de functie van de krant. Zo simpel ligt het.

TENZIJ de krant zich zo snel mogelijk omvormt tot onze gids in nieuwsland en al deze onbenullige, nietszeggende, misleidende ANP berichtjes gaan voorzien van links naar achtergrond informatie, zowel in hun eigen archief als op het net. Want het probleem is meestal niet dat de informatie niet aanwezig is, maar om die informatie te vinden. Het is niet meer zo, dat de klant voor informatie afhankelijk is van de krant, maar de krant kan hem zeer behulpzaam zijn.

Mijn oproep aan de Gelderlander is: wees onze dynamische gids bij ECHTE ONAFHANKELIJKE nieuwsgaring.

Andy Cap - 13-04-2008 | 20:09

Helaas schijnt mijn bijdrage door een technisch mankement verloren te zijn gegaan. Jammer, want er valt een hoop over te zeggen. Helaas dit artikeltje een gemiste kans en een ieder die de vrijheid van meningsuiting ter harte gaat en daar een vrij fundamenteel betoog over wil horen moet naar YouTube: John Piilger - The Secret Government.

Bovendien is John Pilger een uitstekend redenaar, die een ernstig betoog op bijzonder geestige en erudiete wijze gestalte weet te geven. Kortom, daar kan ik toch niet aan tippen. Kijk zelf maar.

Andy Cap - 13-04-2008 | 03:51

Het effect van Fitna..... moet je niet letterlijk zien vanuit de filmbeelden - want dat zijn beelden en fragmenten uit de recente geschiedenis en in feite al weer verleden tijd.
De commotie die daaromheen is ontstaan en hoe dit zich nu verder hier ontwikkelt is wel belangrijk en heeft zelfs positieve kanten.
Door dit gebeuren zijn zowel moslims als niet-moslims dieper gaan nadenken......
van hoe staan we ervoor..... en hoe moeten we nu verder in Nederland?
Vooral de rust en kalmte die na het uitkomen van deze film hier bewaard zijn gebleven, is positief en hoopgevend.
Zelfs de imams hebben tot rust en kalmte gemaand - dat is verstandig en pure winst!

Een ander punt is dat onze regering (overheid) zichzelf nu moet gaan afvragen - waarom een groot deel van het Nederlandse volk achter Geert Wilders is blijven staan?

Zowel onze Regering als de imams voelen nu duidelijk dat de boot aan is in Nederland...... en hierbij moeten wij
niet zo zeer de schuld leggen bij de radicale moslim danwel de radicale Nederlander, maar eigenlijk bij onze
overheid...... want die heeft de tweedeling in NL afgelopen decennia zelf geschapen door:

1e de instroom van migranten te groot te laten worden (3 miljoen in 45 jaar - is niet niks in zo'n klein land)

2e heeft de migrant teveel met fluwelen handschoen hier behandeld, hierbij moet je denken aan gratis
huisvesting, zorg, onderwijs en eventuele uitkering

3e middels de bouw van moslimscholen, moskeeeen en speciale clubhuizen heeft onze overheid de integratie
eerder tegengewerkt dan bevorderd

4e deze overbezorgde en overgereguleerde aanpak door NL-overheid is niet alleen zeer kostbaar maar houdt
een grote toestroom in stand

5e deze aanpak roept irritatie op bij autochtone Nederlanders - die zich achtergesteld voelen door onze
overheid met betrekking tot o.a. woontoekenning, zorg en aandacht - bovendien zien ze de lasten
hier alsmaar stijgen en wijten dit mede aan de hoge uitgaven voor migranten en nieuwkomers

Al met al - de angst die de heer Balkenende en onze Regering hadden voor deze film was tekenend........
maar helaas zijn ze zelf voor een groot gedeelte hiervoor verantwoordelijk.

Hopenlijk gaat onze overheid haar beleid op bepaalde punten bijstellen en zo niet....... dan zullen partijen zoals PVV en Trots op Nederland steeds meer aanhang krijgen.
Aan het Kabinet Balkenende nu de belangrijke taak om te laten zien dat ze geleerd hebben van Fitna......

J. Zomers - Uden - 10-04-2008 | 05:09

Niemand schijnt onderscheid te willen maken tussen de vrijheid van meningsuiting en het openlijk beledigen van personen en/of volksgroepen.Daarbij heb ik nog nergens kunnen uitvinden,wat het positieve is,dat voort moet vloeien uit die Wildersfilm.De Moslims maken toch ook geen films over de wrede fragmenten in de Bijbel?En die zijn er in overvloed.Misschien was het een goed idee,als meer mensen zich eens beter lieten informeren en een ruimere kijk op zaken verwerven door bv. de geschriften van Richard Dawkins o.a. te raadplegen.Al voor 21 eeuwen sinds de nieuwe jaartelling zijn we elkaar aan het afslachten en proberen dat te rechtvaardigen met het geloof in iets,wat niet bewezen is of kan worden.Allen willen zich edel voor doen,maar breken wel de eerste regel,waar een beschaving op moet rusten en dat is de gouden regel.

Euripides - 09-04-2008 | 16:28