De Nijmeegse Dienst Afval Reiniging (DAR) wordt in 2010 weer een gemeentelijke dienst. Van dit simpele berichtje in de krant van 2 april ligt de gemiddelde burger niet wakker: "Als mijn vuil maar wordt opgehaald."
Toch is deze maatregel van Nêerlands Havanna aan de Waal misschien een
belangrijke trendbreuk. Nog maar pas, in 2000, werd de gemeentelijke
reinigingsdienst 'verzelfstandigd'. Toen kraaide het neoliberale geloof in
de markt nog overal victorie. Op vergelijkbare wijze gingen de afgelopen
decennia vele openbare diensten bedrijfje spelen zoals universiteiten,
spoorwegen, zorgverlening, ziekenhuizen en maatschappelijke instellingen. De
hatelijkste consequentie van die commercialisering zijn de 'marktconforme',
buitensporige beloningen van bestuurderen.
Een andere pijnlijk
gevolg van de verkwanseling van overheidstaken bleek me dezer dagen op de
conferentie Religie en Publiek Domein, die de Vereniging Nederlandse
Gemeenten (VNG) op 1 april in Apeldoorn hield. Een menigte
beroepsbestuurders, meest van CDA-huize, sprak daar over problemen als: mag
een gemeente Nederlandse taalles voor vrouwen betalen als die in het gebouw
van een moskee wordt gegeven? Moet er een gebedsruimte op een openbare
school komen als leerlingen hierom vragen? Mag een gemeente lezingen van
gematigde imams organiseren of subsidiëren? Volgens de 'handvatten' die de
VNG aanreikt mag dat laatste wel.
Daarmee bemoeit de overheid zich
echter met de inhoud van een godsdienst! Zij geeft aan welke geloofsrichting
zij wenselijk vindt. Een lezing van een homohatende Poolse priester wordt
dus niet betaald. Maar was er dan geen scheiding van kerk en staat in dit
land? Ja, maar daar moesten we niet al te krampachtig mee doen, zo betoogden
een reeks inleiders in Apeldoorn. Het principe staat niet eens in de
grondwet.
Op de conferentie ontstond een felle discussie over een
kwestie die zich in het Amsterdamse stadsdeel De Baarsjes heeft afgespeeld.
Daar moest het jeugdwerk openbaar worden aanbesteed. Youth for Christ kwam
uit de bus met de beste offerte, tot grote ontzetting van de stadsdeelraad.
Er was volgens de spelregels van de vermarkting echter niets meer aan te
doen. Het contract niet gunnen of het achteraf openbreken zou tot een
miljoenenclaim leiden.
Dat heb je ervan als een overheid niets
meer kan doen dan subsidiëren en aanbesteden. Zelf een taak uitvoeren is er
voor de gemeente niet meer bij. Door allerlei diensten 'op afstand te
zetten' heeft de gemeentelijke overheid zich laten onthanden. Haar
machteloosheid blijkt nu ze de grote problemen van de integratie en van de
crisis moet aanpakken. Nijmegen is het beu wel voor 100 procent
verantwoordelijk te zijn voor de reinigingsdienst, maar tegelijk preuts op
afstand te moeten blijven. Het volgend jaar loopt de concessie af en zou
volgens de Europese regels openbaar moeten worden aanbesteed. Door de DAR
terug te halen naar de gemeente wordt dat risico voorkomen. Misschien begint
in Nijmegen de victorie van de ontmarkting.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
