Home / Algemeen / Economie / Geld en werk / Klacht bij woekerpolis kan zin hebben

Klacht bij woekerpolis kan zin hebben

Foto's
1
Reacties
Toon reacties
  • Afbeelding
    Beschrijving
    Illustratie: Job van Gelder

Veel woekerpolissen leiden een sluimerend bestaan. De eigenaren schamen zich voor hun misstap en hebben weinig trek alle documenten weer eens door te spitten. Toch kan een klacht bij de verzekeraar nog steeds zin hebben.

Jan de Korte begon ruim zeventien jaar geleden zijn loopbaan bij een werkgever zonder eigen pensioenregeling. Zijn baas stortte geld in een polis van Royal Nederland, die was ondergebracht bij Meeùs Pensioenverzekeringen. De Korte zette de pensioenverzekering voort na het vertrek bij zijn werkgever. Sindsdien betaalt hij per jaar 700 euro. "Maar na zeventien jaar beleggen en goede beleggingsrendementen is het verzekerde bedrag nog altijd lager dan de totale inleg", zegt De Korte. "Oorzaak zijn de kosten. Ik heb alleen een brief gekregen dat de kosten voortaan 2,5 procent per jaar zullen zijn. Verder heb ik weinig gehoord."

Hoge kosten

De pensioenverzekering van De Korte is een zogeheten woekerpolis. Er zijn miljoenen Nederlanders die een min of meer vergelijkbare verzekering hebben, allemaal met de eigenschap dat de verzekeraar jaarlijks zulke hoge kosten in rekening brengt, dat van het beleggingsrendement nauwelijks iets overblijft. Toch dienen veel mensen geen schadeclaim in tegen hun verzekeraar.

Ook De Korte weet dat het met zijn polis niet goed zit, maar ondernam tot nu toe geen actie. Net als veel lotgenoten is hij 'woekerpolis-moe' en heeft hij geen zin in de papieren te duiken. Andere gedupeerden komen niet in actie vanwege het geringe verzekerde bedrag. Als het om kleine bedragen gaat en de polis is niet bedoeld is voor de aflossing van een hypotheek, laten ze het erbij zitten. Daar komt de vrees bij dat de fiscale voordelen van de polis misschien vervallen als aan de verzekering wordt gesleuteld.

Schade verhalen

Financieel adviseur René Graafsma ziet de ontwikkeling met lede ogen aan. Graafsma, zelf ooit verkoper van woekerpolissen, schreef samen met journalist Erik Smit het boek Woekerpolis, hoe kom ik er vanaf? "Het boek beschreef de problemen van woekerpolissen, maar liet onvoldoende zien wat je kunt doen. In de tijd dat wij het schreven, was dat ook nog niet helemaal duidelijk."

Inmiddels zegt Graafsma wel te weten wat bezitters van woekerpolissen kunnen doen om de schade te verhalen. Waar ze volgens hem sowieso niet op in moeten gaan, is een 'productverbetering' waarbij de oude polis blijft bestaan, maar het kostenpercentage wordt verlaagd. "Een percentage werkt verhullend. Ik wil de kosten van mijn polis in euro's zien." Graafsma wordt daarin gesteund door de financiële ombudsman van het klachteninstituut Kifid. Want voor de bezitter van een woekerpolis, zegt een kostenverlaging van 3 naar 1,5 procent niet zoveel. Veel duidelijker wordt het als de verzekerde, die bijvoorbeeld gedurende 15 jaar jaarlijks 1.000 euro heeft gestort, die inleg vermeerderd ziet met een fors bedrag in euro's. De verbeterde polis bestaat dan uit de inleg van die 15 jaar aangevuld met de wettelijke rente over die periode.

Premievrij

Graafsma heeft voor zijn klanten ook andere oplossingen bedacht. Zoals een woekerpolis die wordt omgezet in een nieuwe polis met veel lagere kosten. Over de looptijd van de 'oude polis' worden vervolgens dezelfde lage kosten als bij de nieuwe polis berekend. Een andere optie is het premievrij maken of afkopen van de oude polis om het gespaarde bedrag vervolgens het fiscaalvriendelijk om te zetten in een bankspaarproduct.

De mooiste oplossing voor een klant is volgens Graafsma als de oorspronkelijke prognose uit de offerte wordt omgezet in een gegarandeerd kapitaal tegen dezelfde premie. Dat is alleen mogelijk als de verzekeraar in de kleine lettertjes geen voorbehoud heeft gemaakt bij de prognose.

Voordat je kunt onderhandelen over een compensatie, moet je als consument eerst aantonen dat de verzekeraar en/of de verkopende adviseur je niet hebben gewaarschuwd voor de kosten. Dat vergt volgens Graafsma engelengeduld. Zo moet niet alleen de oorspronkelijke offerte boven tafel komen, maar ook de folders die op het moment van afsluiten in omloop waren. Graafsma spit regelmatig kopieën van brochures door op zoek naar zulke waarschuwingen. Hij laat een folder zien van Nationale Nederlanden met de tekst 'Deze brochure is niet bruikbaar om de tekortkomingen van de polis aan te tonen'.

Volgens Graafsma vormen de akkoorden over woekerpolissen die verzekeraars de laatste jaren met de claimstichtingen hebben gesloten geen beletsel betere deals te bereiken. "Er is afgesproken dat de claims niet mogen verjaren en dat er geen kwijting is als men ingaat op een regeling. Dat betekent dat veel verzekerden, ook al is er een algemeen akkoord over de claims, nog steeds individueel kunnen klagen bij hun verzekeraar."

Klacht

Een klacht indienen bij de eigen verzekeraar is volgens Graafsma vaak lucratiever dan overstappen naar een andere, ook al brengt die minder kosten in rekening. "Het gaat dan om de kosten in de toekomst. Maar de meeste kosten heb je in het verleden gemaakt en juist die kosten moet je zien terug te krijgen. Dat gaat vaak beter als bij de oorspronkelijke verzekeraar." Een van de problemen waar klagers tegenaan lopen, is het tijdrekken van verzekeraars Graafsma: "Verzekeraars laten hun juristen ingewikkelde brieven sturen naar klanten om een mistgordijn op te trekken. Zodra ik de indruk heb dat ze niet serieus willen onderhandelen, breek ik het traject af en stap ik naar de Financiële Ombudsman en de Geschillencommissie." Overigens werkt Graafsma niet voor niets. Maar in plaats dat hij een klant bemiddeling en advies in rekening brengt, voert hij zijn kosten op als extra schade voor de klant.

Chantage

Verzekeraars beweren vaak dat hun voortbestaan in gevaar komt als alle klanten het onderste uit de kan willen. Graafsma ziet dit als een vorm van chantage die is overgenomen door de politiek en de toezichthouders. "Er is nooit onderzocht of hogere vergoedingen leiden tot de ondergang van de verzekeraars", zegt Graafsma. En Jan de Korte, wat gaat hij doen? Hij twijfelt nog, denkt dat stopzetten van zijn polis onvoordelig is omdat de meeste kosten in de beginjaren zijn gemaakt. "Bovendien moet ik gaan graven in schoenendozen om de oorspronkelijke offerte en folders te vinden."

 

Ontwoekerindustrie

Miljoenen polissen met een vlekje of met veel vlekken. Het klinkt voor sommige adviseurs als muziek in de oren, want met advies kan geld worden verdiend. Dit heeft geleid tot een ontwoekerindustrie waarbij het lastig is de goede van de slechte adviseurs te onderscheiden.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft inmiddels klachten gekregen over adviseurs die zich voordoen als redders in de nood. Het gaat vooral om adviseurs die de bezitters van een woekerpolis telefonisch benaderen en aandringen de polis over te stuiten. Deze adviseurs rekenen volgens de AFM voor het oversluiten onredelijk hoge kosten, die in mindering worden gebracht op het tegoed in de woekerpolis. Ook de Consumentenbond heeft vergelijkbare klachten ontvangen.

Oversluiten is lang niet altijd de voordeligste oplossing voor de consument. Als de huidige verzekeraar de kosten met terugwerkende kracht verlaagt, is dat vaak voordeliger.