Home / Algemeen / Economie / Geld en werk / Pensioenballon loopt steeds harder leeg

Pensioenballon loopt steeds harder leeg

  • Reageer Reageer
  • U kunt deze pagina printen door gebruik te maken van de standaard print mogelijkheden in uw browser.

Foto's
1
Reacties
Toon reacties
  • Afbeelding
    Fotograaf
Door de opwinding rond de inkomensafhankelijke zorgpremie is de ingreep van het kabinet in de opbouw van het pensioen onderbelicht gebleven.

Voor jongeren die net begonnen zijn met werken, dreigt het pensioen straks bijna 25 procent lager uit te vallen, dan het pensioen van de huidige babyboomers.

'Wij zullen ons uiterste best doen om dit plan tegen te houden. Dit raakt vooral jongeren die net met hun arbeidscarrière zijn begonnen. Maar of zo'n protest een vol Museumplein in Amsterdam gaat opleveren, is de vraag. Het hoofd van jongeren staat niet naar hun pensioen."   Chris Driessen, strategisch adviseur van de FNV Vakcentrale betwijfelt of de jonge werknemer in vuur en vlam ontsteekt over de kabinetsplannen rond het pensioen.   Terwijl daar alle aanleiding voor is. Volgend jaar verlaagt het kabinet de fiscaal vrije opbouw van het (op middelloon gebaseerde) pensioen van 2,25 naar 2,15 procent van het loon; in 2014 daalt het fiscaal vrijgestelde percentage naar 1,75 procent.

Zure vruchten
Dat lijken maar kleine percentages, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Toch maken Pensioenfederatie en de vakbonden zich er drukker over dan jongeren die straks de zure vruchten plukken. De maatregelen hebben een 'fnuikend effect' op het uiteindelijke pensioenresultaat, meent de federatie. Afhankelijk van het gemiddeld loon tijdens de loopbaan bedraagt het pensioen (inclusief AOW), waar de jonge werknemer van nu straks op kan rekenen nog maar een derde tot de helft van het laatst verdiende loon, zo becijfert vakcentrale MHP.  

Tim Burggraaf van Mercer, een bureau dat werkgevers adviseert over arbeidsvoorwaarden, spreekt van een 'ordinaire bezuinigingsmaatregel, waar niet over is nagedacht.' "In een tijd dat jongeren sowieso buiten de boot vallen, worden ze nog verder onder druk gezet. Grofweg kost deze maatregel 22 procent van je pensioen. Als je dat goed wilt maken moet je tot je 69e doorwerken."   Overigens worden ook oudere werknemers door de ingreep geraakt. Wie nu 60 jaar is, bouwt minder pensioen op over de laatste 5 tot 7 jaar van zijn werkzame leven.   De afgelopen vijftien jaar is het pensioen al vaker op de helling gegaan. Tot medio jaren negentig gold het eindloon als grondslag voor het pensioen. Werkgevers moesten steeds bijstorten in de kas van het pensioenfonds om aan de verplichtingen te voldoen.

Zorg
De middelloonregeling ondervangt dat probleem deels, maar heeft lagere pensioenen tot gevolg. Burggraaf: "Als je je hele werkzame leven hetzelfde loon hebt verdiend kom je, inclusief de AOW, zuiver theorethisch op 70 procent van het laatstverdiende loon." Driessen:"Dat geldt ook nog voor iemand met een modaal inkomen. Maar bij 2 keer modaal zit je onder die 70 procent, zelfs bij een opbouw van 40 jaar."   Het ontbrekende besef onder werkenden dat pensioenen in de praktijk veel lager zijn dan wordt gedacht, is een grote zorg van banken en verzekeraars die pensioenproducten verkopen. "Uit elk onderzoek blijkt dat mensen ervan uitgaan dat hun pensioen 60 procent tot 70 procent van hun laatstverdiende loon bedraagt, terwijl het in de praktijk vaak maar 50 procent is. Ik vind het shocking dat niemand daar wat aan doet," zei Marco Keim, topman van verzekeraar Aegon vorige week in een bijeenkomst met financieel journalisten.  

Keim: "De ingreep die het kabinet nu doet in de fiscale aftrekbaarheid van pensioenpremies kost je 2,25 procent aan koopkracht per jaar. Dan bedraagt je opgebouwde pensioen misschien nog maar 40 procent van je laatstverdiende loon. En als de inflatie straks gaat oplopen tot 4 of 5 procent, zonder dat je pensioen wordt wordt geïndexeerd dan kom je nog maar aan 25 procent." Keim hoopt dat jongeren gaan beseffen dat straks een groot inkomensgat gaapt. "Als onze kinderen weten dat je ook arm oud kunt worden, gaan ze maatregelen nemen."

Lucratief
Inmiddels rukt de zogeheten beschikbare premieregeling als pensioenvoorziening op. Met de verkregen (en belegde) premie kan de werknemer bij een verzekeraar een pensioen kopen. Zijn de beleggingsrendementen hoog, dan is er niets aan de hand. Adviseur Burggraaf: "Nu zijn de beurzen laag en is een kilo pensioen erg duur."   De truc die het kabinet met de fiscaal vrije opbouw wil uithalen, is even simpel als lucratief. FNV-er Driessen: "Plat gezegd komt het hier op neer: hoe lager de aftrekbare pensioenpremie, des te hoger de belastingopbrengst voor de schatkist." Dat levert de schatkist tot eind 2017 3,2 miljard euro op.

De ingreep betekent dat de pensioenpremie (doorgaans betaalt de werkgever twee derde en de werknemer de rest) omlaag kan, maar FNV is daar niet voor. Driessen:"Jongeren worden dan twee keer gepakt. Hun pensioenopbouw is lager door de kabinetsmaatregelen. En door het verlagen van de pensioenpremie lopen jongeren straks ook nog eens indexatie van hun pensioen mis. Wat ons betreft blijft de pensioenpremie op het huidige niveau om straks een zo groot mogelijke indexatiezekerheid te hebben. In het nieuwe pensioencontract wordt indexatie een volwaardig onderdeel van de pensioentoezegging." 

Grens
Het nieuwe kabinet laat de hoogst betaalden niet ongemoeid. Hun fiscaalvrije pensioenopbouw wordt begrensd op 100.000 euro. Boven dat bedrag mag de pensioenpremie niet meer van de belasting worden afgetrokken. Burggraaf ziet ook daar problemen opdoemen. "Als je baas nu pensioenpremie betaalt over 120.000 euro en straks nog maar over 100.000 euro, dan moet dat verschil toch op een of andere manier gecompenseerd worden. Bijvoorbeeld met meer salaris of grotere leaseauto."   De FNV vreest dat het plafond niet heilig is. "Het principe dat je inkomen belast op het moment dat je het inkomen geniet, dreigt overboord te worden gezet. Dat maakt de grens vrij om deze grens straks verder te verlagen naar 80.000 euro of 60.000 euro. Voordat je het weet, ben je alle aftrek kwijt", aldus Driessen.