Oona Giessen en haar zoontje Thomas. Foto: Cris Toala Olivares
Oona Giesen, Nederlandse yogajuf in Griekenland, had eigenlijk hartstikke dood moeten zijn. Geen mens gaf een cent voor haar leven na een ernstig auto-ongeluk in 1998.
Maar het leven was nog niet klaar met haar en had zelfs nog groot geluk in petto: "Twee mannen van wie ik zielsveel houd."
Op die veertiende oktober 1998 heeft Oona Giesen (1965) ’s ochtends yogales gegeven in Aliki, een dorpje op het Griekse eiland Paros, op drie uren varen ten zuiden van Athene. Een paar jaar eerder is ze daar vanuit Nederland naartoe gevlucht als ze in tien dagen tijd haar man en baan verliest en een miskraam heeft. Haar ouders, notoire Griekenlandgangers, hebben in Aliki een tweede huis. "Met de zee voor de deur en een hond als gezelschap probeerde ik daar een nieuw bestaan op te bouwen." Met yogalessen - ze is opgeleid door haar moeder die ook yogajuf is - en als websitebouwer voor de horeca.
Na de les zal ze samen met een vriendin naar het hoofdstadje Parikia gaan. Ze wil er een kaartje kopen voor de boot naar Athene. Haar vader, die beeldend kunstenaar is, heeft daar later die maand een expositie, georganiseerd door de Nederlandse ambassade. Het bootkaartje wordt nooit gekocht, maar Oona arriveert nog diezelfde dag in Athene.
"Ik reed, de eerste regen van het seizoen begon juist te vallen. Maar zó weinig dat de ruitenwissers nog niet aan hoefden. In een dubbele bocht van de weg begon de auto plotseling te glijden en te slingeren. Remmen lukte niet meer en toen ik het stuur losliet en we van de weg af vlogen, dacht ik: dit was het dus."
Het duurt een paar uur voordat een buschauffeur het wrak met daarin de twee vrouwen ontdekt. Oona herinnert zich de opluchting toen ze, dwars door de pijn en in afwachting van de ambulance, hoorde dat de verwondingen van haar vriendin meevielen. Zelf wordt ze per helikopter overgebracht naar het ziekenhuis in Athene.
De scan die wordt gemaakt, biedt geen sprankje hoop: een gebroken rug, een verbrijzelde wervel en zwaar beschadigde inwendige organen. Vervoer naar Nederland is zodoende uitgesloten en opereren heeft geen zin, luidt de unanieme conclusie van de artsen. Als haar ouders aankomen in het ziekenhuis krijgen ze te horen: ‘Ga de begrafenis maar regelen.’ Om het sterven draaglijker te maken krijgt Oona morfine toegediend.
Als desondanks opvalt dat ze aan het vechten is, wordt er van diverse kanten druk uitgeoefend op de artsen om toch te opereren. Dat blijven ze aanvankelijk weigeren. Het materiaal voor in haar gebroken rug moet uit de VS komen en dat neemt te veel tijd, is een argument. Bovendien is haar bloedgroep - O negatief - zeer uitzonderlijk; zie daar maar eens donoren voor te vinden.
Uiteindelijk doorbreekt Georgos, een Griekse vriend, de patstelling. Op precies het juiste moment, met de vereiste discretie en gepaste woorden komt hij tegenover Oona’s artsen met een fakelaki over de brug. Dit envelopje met geld - onbekend bij Oona en haar ouders - is in Griekenland het ultieme glijmiddel om gedaan te krijgen wat onmogelijk lijkt. Een loodgieter voor je huis, een ambtenaar voor een vergunning of, in dit geval, een arts om een operatie te verrichten. Dankzij de fakelaki - omgerekend een paar duizend gulden verzameld onder vrienden en kennissen - is er ineens wél bereidheid tot opereren. Andere vrienden van Oona gaan letterlijk de straat op om donoren te ronselen.
"Acht uur zijn ze met me bezig geweest. Sindsdien leef ik met een ijzeren kooitje op de plaats van de verbrijzelde wervel." Dan begint een periode van eindeloos revalideren: plat in bed en met vreselijke pijn neemt Oona haar toevlucht tot yoga. "Die had ik altijd vooral fysiek beoefend. Toen leerde ik de psychische vorm. Door met mijn ademhaling naar de pijn toe te gaan en die te accepteren, ontdekte ik dat ik ’m dragelijker kon maken. Al was wat er over bleef, soms nog zó verschrikkelijk dat ik dacht dat ik gek zou worden van de pijn. Maar wat overheerste, was de vreugde dat ik nog leefde. Dat was het enige dat telde." Nieuw is de ontdekking dat ze over een enorme, nooit vermoede psychische veerkracht beschikt. Heel vreemd, want van nature is ze geen optimist. "Dat gepieker van vroeger was over. Altijd er maar mee bezig hoe ik de eindjes aan elkaar moest knopen. Financieel, maar ook op sociaal gebied. Tobben over de toekomst. Heel raar, maar dat ongeluk is er voor nodig geweest om mij van mijn somberheid en pessimisme af te helpen."
Die onbezorgdheid wordt een blijvertje. Daar kan ook de mededeling niet tegenop dat ze, vanwege haar vernielde inwendige organen, nooit meer zwanger zal kunnen worden. Sterker nog, ze moet er maar rekening mee houden dat ze wel eens vervroegd in de overgang terecht kan komen. Volgens een andere prognose zal ze gedeeltelijk verlamd door het leven moeten.
Inmiddels is ze al weer jaren op de been. Weliswaar met diverse aanvullende operaties, maar tóch. Voor haar artsen heet het een wonder dat ze er zo goed doorheen is gekomen; zelf schrijft ze haar herstel toe aan de yoga. "Door een leven lang yoga had ik een geweldige conditie op het moment van het ongeluk. Maar ook daarna is yoga mijn redding geweest."
Thuis in Nederland, waar ze al weer jaren woont, geeft ze weer yogales, zorgvuldig de grenzen bewakend van haar lichamelijke mogelijkheden. In de zomermaanden is ze steevast inwoner van Paros, waar ze yogaworkshops geeft aan Nederlandse vakantiegangers. Want ondanks alles is haar passie voor Griekenland intact gebleven. Tot haar eigen verbazing is ze een mens geworden van de dag. Het hier en nu is wat haar bezighoudt, morgen zien we weer verder.
Als ze vanuit die nieuwe onbevangenheid, meer speels dan serieus, ruim drie jaar geleden haar geluk beproeft op datingsites op internet, levert haar dat verkering op met Peter, een klusjesman uit Amersfoort die ook al een heel leven achter zich heeft. Als ze na een halfjaar over tijd is, moet ze even slikken: de voorspelde vroege overgang is kennelijk een feit. Ze zwijgt even en in de kamer breekt de zon door, ook al is het buiten donker en koud. "Híj bleek de overgang te zijn", zegt ze met een blik vol tederheid naar het jongetje op haar schoot. En: "Ineens zijn er twee mannen van wie ik zielsveel houd."
Oona, 41 jaar oud, brengt op 13 november 2006 Thomas ter wereld. Een paar weken te vroeg en met een keizersnee, maar helemaal gezond. Op dat punt aanbeland begint Oona’s levensverhaal sterke gelijkenis te vertonen met een roman van Gabriel García Márquez. Hoezeer de omstandigheden ook tegenwerken, de schrijver zorgt er altijd voor dat zijn romanpersonages hun lotsbestemming bereiken.
Dus wie weet, zal Thomas als hij oud genoeg is, ooit verslag doen van zijn wonderlijke komst naar deze wereld. Dan zal hij vertellen hoe het verhaal van zijn leven begon op die dag in oktober in 1998 toen een auto-ongeluk het leven van zijn moeder definitief op z’n kop zette. Zodanig, dat zij er vanaf dat moment alleen nog maar voor koos om ‘de dag te plukken’. Al blijft ook zonder zo’n verslag Oona’s leven een wonder.
Zie ook: www.yoga-paros.com
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
