Publiek vergaapt zich aan een Amorphophallus in de Botanische Tuin in de Amerikaanse hoofdstad Washington. foto: EPA
WAGENINGEN - Er is geen plantensoort ter wereld die zo sterk afhankelijk is van zijn geur als de Amorphophallus, die in honderden variaties over de hele wereld voorkomt. De plant bloeit maar een kleine week en moet in die tijd bestuivers lokken.
Daarvoor heeft elke variëteit zijn eigen, duidelijk waarneembare geur,
variërend van banaan of zuurtjes tot onmiskenbaar zweetvoeten of een
lijkenlucht.
Dat zegt Wilbert Hetterscheid, directeur van het Von Gimborn Arboretum in
Doorn en onderzoeker aan de Wageningen Universiteit. Hetterscheid is 's
werelds grootste kenner van 'vormeloze penissen', zoals hij de plantensoort
graag in het Nederlands noemt. Op verzoek van het Nationaal Herbarium in
Leiden heeft hij twintig jaar lang gewerkt aan een nieuwe
geslachtsbeschrijving van de soort, waarop hij binnenkort in Wageningen gaat
promoveren.
De Amorphophallus is in 1825 door de Nederlandse bioloog Carl Ludwig Blume
ontdekt en van zijn weinigverhullende naam voorzien. Wie de bloeiwijze van
de plant ziet, snapt hoe Blume op het idee kwam.
Hetterscheid bouwde in Wageningen een collectie van 1.500 planten, verdeeld
over 150 soorten op, van piepklein tot metershoog. De promovendus heeft als
eerste ter wereld een geurenpalet van de 'vormeloze penissen' ingedeeld. "Er
zijn twaalf hoofdgroepen, onderverdeeld in complexe en eenvoudige geuren.
Lekkere luchtjes, zoals anijs, behoren tot de eenvoudige acetaten. Complexe
geuren door organische alcoholen zijn onder andere een poeplucht, de geur
van rottend afval, van riolen en kadavers. De kleur van de plant blijkt
trouwens overeen te komen met de geur."
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
