Het tegeltableau van Oxenaar bij de ingang van het tegelmuseum in Otterlo. foto Johan Kamermans
OTTERLO - Drie redenen om de overgang van de gulden naar de euro te
betreuren: de zonnebloem, de snip en de vuurtoren. De maker van deze
kunstige biljetten van 50, 100 en 250 gulden, die we met tegenzin
inwisselden tegen flets eurogeld, heet Ootje Oxenaar.
We kennen Oxenaar, die als Robert Deodaat Emile in 1929 in Den Haag werd
geboren, vooral als ontwerper van bankbiljetten en postzegels, maar hij is
meer dan alleen graficus. Hij illustreerde boeken, hij was keramist en
muurschilder en hij maakte monumentale mozaïeken. De laatste zin staat in de
verleden tijd omdat Oxenaar in die hoedanigheden niet meer praktiseert. Hij
geeft nog wel les, aan een kunstacademie in de Verenigde Staten.
Een van Oxenaars grote mozaïeken – het geval meet pakweg vijftien bij drie
meter – is sinds kort te zien bij het Nederlands Tegelmuseum in Otterlo. Het
werk, een tegeltableau bestaande uit natuurstenen en keramische elementen,
staat rechts voor de ingang en vormt zo als het ware een perfect uithangbord
voor het museum.
Oxenaar maakte het mozaïek in de jaren zestig in
opdracht van een bank. Het zat jarenlang in de gevel van een gebouw in Zeist
ingemetseld. Vier jaar geleden werd de bank gesloopt en ook het mozaïek zou
onder de slopershamer zijn gekomen als Martin van Meurs niet had ingegrepen.
De directeur van het Tegelmuseum kreeg lucht van de op handen zijnde sloop en
wist de provincie Gelderland te bewegen om de kosten van demontage van het
kunstwerk voor haar rekening te nemen.
Van Meurs vond het eeuwig
zonde als het werk van de gerenommeerde kunstenaar verloren zou gaan en zag
ook meteen hoe goed de Oxenaar aan zijn museum 'smoel' zou kunnen geven.
Het mozaïek werd in vierhonderd stukken gezaagd en met vier vrachtwagens van
Zeist naar Ede vervoerd, waar de brokstukken op een terrein van Defensie
werden opgeslagen. Dat het enkele jaren heeft geduurd voordat het kunstwerk
in Otterlo opnieuw kon verrijzen, heeft met geld te maken. Het ontbrak het
museum aan centen om het werk te restaureren en op te bouwen.
Uiteindelijk wist Van Meurs de nodige fondsen aan te boren en zo 25.000 euro
te verzamelen waarmee de Oxenaar tegen de rechtervoorgevel van het museum
kon worden opgebouwd.
Aan de kunstenaar is gevraagd in juni zijn
werk te komen onthullen.
Van Meurs wil Oxenaar bij die gelegenheid
ook eens nader aan de tand voelen over de betekenis van het mozaïek.
Vooralsnog lijkt het een verzameling losse voorstellingen en is niet
duidelijk wat de kunstenaar ermee tot uitdrukking heeft willen brengen. Met
het bankwezen of geld heeft het zo op het eerste oog weinig te maken.
Oxenaar heeft nog niet gereageerd.
www.nederlandstegelmuseum.nl
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
