20 feb 2008, 09:24 - AMSTERDAM - Keith Bakker zit er ontspannen bij, zijn lange benen uitgestrekt.
De plooien in zijn gezicht minder geprononceerd dan het uitgemergelde junkiehoofd dat je aanstaart vanaf de boekomslag van Pushing the limits, het leven van Keith Bakker. Een jaar lang praatte hij met journalist Leon Verdonschot over zijn leven. Het werd een zoektocht naar zichzelf en de wortels van zijn zelfdestructie. Keith Bakker: "Het is een eerlijk portret. Er zitten veel verschrikkelijke dingen in. Als ik het zelf geschreven zou hebben, was het een boek met een boodschap geworden."
Leon Verdonschot: "Het is jouw verhaal, maar mijn boek." Pushing the limits is geen doorsnee biografie. Het leven van Keith Bakker (47), Amerikaan op de Zeedijk (de dopeboulevard van de jaren tachtig), ex-junkie, oprichter van verslavingskliniek Smith & Jones en tv-persoonlijkheid, wordt niet chronologisch ontvouwd en verklaard. "Het is allemaal verward, it's all crazy. Ik moest de herinneringen uit een grote zwarte doos trekken." Verdonschot: "Dat is zoals jouw brein werkt."
Honderden uren gesprek staan er op de band. Verdonschot sprak met familie en vrienden van Bakker en zocht naar medeverslaafden. Die waren onvindbaar, bijna allemaal dood. Verdonschot: "Van tevoren had ik het idee van een verhaal met veel anekdotes en rock & roll. Maar het echte verhaal zit toch bij zijn jeugd en zijn vader." Bakker: "Het is zo eerlijk dat ik moeite heb om het te lezen. Het is heel confronterend voor me." Het boek begint met de brieven van goedgelovige toeristen van wie Bakker ooit geld aftroggelde. Die mensen probeert hij alsnog hun geld terug te geven, want dat is onderdeel van het twaalfstappen-afkickprogramma dat hij aanhangt. "Ja, dat doet zeer. Ik moet proberen om het goed te maken. Er waren zo veel brieven. Ik had bijna vier ton schuld. De realiteit van verslaving zijn die brieven, het bezoek aan mijn vader in Cannes."
Die ontmoeting is een van de belangrijkste hoofdstukken in het boek, meent Verdonschot. Bakker vliegt naar Cannes, zoekt zijn alcoholische vader op in diens hotel, slaapt bij hem op de kamer, maar er wordt geen woord gewisseld. Zijn gemoedstoestand wordt in drie woorden samengevat: ziek, spuit, beter.
Verdonschot: "Ik heb nog steeds geen medelijden met mensen die zich te gronde richten. Er heeft een ideologische strijd gewoed. Ik ben atheïst en geheelonthouder. Hij is gelovig en een junkie. Hij is precies het tegenovergestelde van mezelf."
Bakker lacht even: "Hij is niet van me onder de indruk. Ik geloof in God, maar hij wilde geen boodschap erin. Ik wilde eerlijk zijn. Ik wilde ook praten over de dingen die me pijn deden." Verdonschot: "Er zat spanning op. Ik wilde zijn boodschap eruit filteren. Mijn opvatting over verslaving staat er ook niet in. Ik herken wel iets van dat mateloze, maar niet van het escapisme. Ik herken het zoeken naar zingeving, maar ik kom niet uit bij drugs en God. Hij is een complexe persoon. Ik vond hem niet meteen sympathiek. Nu wel, nu ken ik hem. Maar op sommige momenten kon ik hem niet uitstaan."
Bakker: "We werden vrienden, maar dat was niet het idee. Het ging om het boek. Ik wist dat er veel naar boven zou komen. Ik ben gefascineerd door de donkere kant van het leven. Dat zal er altijd zijn. Zelfdestructie lijkt zo aantrekkelijk. Het trekt me nog steeds. Dat gevecht zal nooit weggaan. Maar ik geef er de voorkeur aan in het licht te zijn."
Het leven van Bakker wordt beschreven als een terugblik vanaf het moment dat hij na zijn vijfde overdosis in 1998 'breekt' tijdens een groepsbijeenkomst. Waarom lukte het toen wel om écht af te kicken, en eerder niet? "Ik heb geen idee. Er is geen magische regel. Wat ik weet is dat ik niet meer de ring in wilde. Ik lag op de vloer, totaal ontmoedigd. Ik wilde rust, denk ik. Ik geloof er echt in dat ik iets wilde met mijn lijden, dat ik dat ten goede wilde laten komen aan anderen."
Het was de optelsom van alles, analyseert Verdonschot. "Hij was zijn vader geworden." Bakker kan het niet laten: "Ook al heeft het boek geen boodschap, ik hoop toch dat je er doorheen kijkt en ziet dat je kunt terugkeren, hoe ver je ook heen bent. Dat ik leef is een ongeschreven boodschap. Er is een groter plaatje. Het gaat allemaal om de genade van God."
- Leon Verdonschot - Pushing the limits, het leven van Keith Bakker. Uitgeverij Cargo, De Bezige Bij, 208 pag. 17,90 euro.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
