Schat zelf in hoeveel procent belasting je betaald hebt over je energienota de afgelopen jaren, door een lijn in de grafiek te trekken.

Schatrijke netbeheerders houden energienota hoog

De energierekening kan fors omlaag nu netbeheerders bulken van het geld en windparken op zee miljarden voordeliger uitvallen. Consumentenbond en grote bedrijven eisen dat toezichthouder ACM en politiek Den Haag het mes zetten in de snel stijgende energiekosten.

Volledig scherm
De energierekening bestaat voor een steeds groter deel uit belastingen en heffingen © Marcel van den Bergh
Quote

Als de zorgpolis een tientje stijgt is het land te klein, maar over de alsmaar stijgende belastingen en netbeheerkosten hoor je vrijwel niemand

Patrick Lammers, ceo Essent
Volledig scherm
Netbeheerders moeten geen commerciële activiteiten verrichten met belastinggeld, menen Consumentenbond, Essent en grootverbruikersclub VEMW © Hollandse Hoogte

Terwijl de prijs van gas en licht afgelopen jaren daalde, stijgen de belastingen en de netbeheerkosten. Zo betaalt het kabinet de aanleg van wind- en zonneparken. Inmiddels bestaat de energienota al voor liefst  44 procent  uit belastingen, terwijl de netbeheerders ook nog eens 16 procent rekenen voor het onderhouden van hun stroom- en gasnetten.

,,Al ruim 60 procent van de energierekening bestaat uit netwerkkosten en belastingen op energie," zegt ceo Patrick Lammers. Hij wil een maatschappelijke discussie. ,,Als de zorgpolis met een tientje stijgt is het land te klein, maar hier hoor je bijna niemand over. Voor lagere inkomens dreigt energie steeds moeilijker betaalbaar te worden."

De toename is opmerkelijk aangezien de drie grote netbeheerders Alliander, Stedin en Enexis juist forse bedragen overhouden. Tussen 2013 tot 2015 boekten ze winsten van liefst 2,3 miljard euro, blijkt uit hun jaarverslagen. Hun gezamenlijk eigen vermogen bedraagt inmiddels 10,5 miljard euro en is sinds 2011 met een miljard gegroeid. 

Windparken
Anderzijds dalen de kosten voor de verduurzaming juist sterk. De twee windparken op zee die het kabinet afgelopen jaar aanbesteedde vergen 7 miljard euro minder subsidie dan eerder werd ingeschat. Dat geld kan via een lagere energienota terug naar de belastingbetaler, claimen VEMW en Essent.

Verder lezen na de foto(s)

Volledig scherm
Netbeheerders zitten er warm bij. De afgelopen drie jaar werden 2,3 miljard euro aan winsten geboekt door Alliander, Stedin en Enexis. Het eigen vermogen steeg naar 10,5 miljard euro. © Mark Reijntjens
Quote

De con­cur­ren­tie­po­si­tie van bedrijven in Nederland dreigt schade op te lopen. Die verhogingen moeten echt stoppen.

Hans Grünfeld, directeur VEMW
Volledig scherm
De aanbesteding van de eerste twee windparken voor de Zeeuwse kust bij Borssele verliep zo succesvol dat ze met 7 miljard euro minder subsidiegeld kunnen worden gebouwd. © anp

Bedrijven trekken aan de bel. Uit een nieuwe enquete van de VEMW, de belangenclub van grote stroomverbruikers, onder 150 ondernemingen uit oa de industrie, ICT en zorg blijkt dat negentig procent zich zorgen maakt. Ruim viervijfde van de ondernemers vreest een verdere verhoging van de toeslag die ze betalen voor de verduurzaming. 

Omhoog
,,De concurrentiepositie van bedrijven in Nederland loopt daardoor schade op," zegt directeur Hans Grünfeld van de VEMW. De Consumentenbond is al even bezorgd. ,,De kosten voor burgers gaan iedere keer omhoog en dat moet anders." 

De VEMW en Essent stellen dat de overgebleven windparksubsidie terug kan naar burgers en bedrijven. Ook kunnen de tarieven die netwerkbeheerders mogen rekenen omlaag. Zo zal de energierekening dalen of in ieder geval niet verder omhoog gaan.

Het ministerie van Economische Zaken heeft daar echter geen concrete plannen voor, zegt een woordvoerder desgevraagd. Voorlopig gaan de kosten gewoon omhoog. Dit jaar blijft er 12 miljard euro subsidie beschikbaar voor duurzame energie en betalen huishoudens gemiddeld 60 euro extra en dat loopt op tot 200 euro in 2020, berekende vergelijker Pricewise eerder deze week. Andere schattingen voorzien zelfs bedragen tot bijna 300 euro.

Precario
Netbeheerders stellen dat hun tarieven absoluut niet te hoog liggen en stellen dat die jaarlijks door onafhankelijke toezichthouder ACM worden vastgesteld. De afgelopen jaren zijn de netwerkkosten bovendien iets gedaald, stellen ze. 

Enige druk op de kosten is de precariobelasting op de stroomnetten die tientallen gemeenten afgelopen jaren hebben ingevoerd, stellen Stedin en Alliander. Die kosten de twee jaarlijks ruim 200 miljoen euro, die zij doorrekenen aan huishoudens. 

De ACM zegt dat de netbeheerders niet meer mogen rekenen dan nodig, maar dat ze wél ruimte moeten hebben om te investeren.

Volledig scherm
De verduurzaming kost veel geld, toch houden netbeheerders veel geld over. © anp