Volledig scherm
Bart van U. tijdens de vorige rechtszaak. © Petra Urban

Zus smeekt rechters: geef Bart van U straf die past bij zijn morbide daden

Bart van U., de moordenaar van Els Borst én van zijn eigen zus Loïs, heeft verklaard de oud-minister ook beschoten te hebben met een handkruisboog. Zijn familie smeekt de rechters hem een 'straf te geven die past bij zijn morbide daden'. Dat bleek vandaag tijdens het hoger beroep in zijn zaak. Het openbaar Ministerie probeert de geesteszieke Van U. (40) alsnog de cel in te krijgen. Van U. werd in april 2016 voor de twee moorden 'slechts' tot tbs met dwangverpleging veroordeeld.

De rechtbank in Rotterdam oordeelde vorig jaar dat Van U. ten tijde van de twee moorden niet toerekeningsvatbaar was. Van U. bekende beide moorden. Hij stak in februari 2014 Els Borst dood bij haar huis in Bilthoven, bijna een jaar later stak hij in Rotterdam tijdens een ruzie zijn zus Lois dood, ook met tientallen messteken. Van U. woonde in een pand met zijn zus.

Het Openbaar Ministerie ging tegen de uitspraak van de Rotterdamse rechtbank in hoger beroep. Bart van U. was daar vandaag zelf bij aanwezig. Hij is uiterlijk weinig veranderd. Zijn baard is wat langer. Hij bibberde bijna de hele dag nerveus met zijn benen. Hij ziet zijn toekomst somber in, zei hij. "We moeten het proces afwachten." Soms komen zijn ouders en een zus hem wel eens bezoeken in de psychiatrische gevangenis waar hij nu nog zit. 'Soms, maar meestal niet' praten ze dan over wat er gebeurd is. Hij zei ook dat zijn familie niet bang voor hem hoeft te zijn.

Ogen
Aan het begin van de zaak werd vanmorgen duidelijk dat Bart van U. na zijn veroordeling heeft verklaard dat hij Els Borst ook met een kruisboog in haar wang heeft geschoten. Tot nu toe was alleen bekend dat hij Borst met tientallen messteken ombracht en dat hij haar ogen uitstak. Dat laatste zou hij onder meer hebben gedaan omdat hij bang was dat Borst de blinden wilde euthanaseren.

De pijl en de kruisboog zijn overigens niet gevonden door de politie. Om die reden is er enige twijfel over de verklaring over het kruisboogschot. Het mes is wel gevonden.

Euthanasie
Van U. vermoordde Borst (81), oud-minister van Volksgezondheid, naar eigen zeggen vanwege een 'goddelijke opdracht om degene die verantwoordelijk was voor het euthanasiebeleid te doden'. ,,Ik kreeg als kind een droom waarin God, de duivel en Jezus voor me stonden en zeiden dat ik de verantwoordelijke voor euthanasie moet doden,'' verklaarde de gelovige Van U. vanmorgen opnieuw.

Van U. vermoordde zijn zus Lois naar eigen zeggen omdat zij hem pestte en 'hem tot zelfmoord wilde drijven.' Vanmorgen verklaarde hij - ogenschijnlijk net zo warrig als vorig jaar - min of meer hetzelfde.

Het OM ging in hoger beroep tegen Van U's veroordeling vorig jaar, toen hij tbs met dwangverpleging kreeg. Hij zou wel degelijk heldere momenten hebben en dus niet geheel ontoerekeningsvatbaar zijn. In elk geval één van de deskundigen zei vanmiddag dat Van U. met zijn stoornis af en toe 'psychose-vrij' kan zijn. Maar eigenlijk alleen als hij medicijnen gebruikt.

Van U heeft de neiging gebeurtenissen achteraf 'psychotisch in te vullen', werd al eerder geconcludeerd. Een deskundige van het Pieter Baan Centrum zei vanmiddag dat Bart van U wist dat hij niet mocht doden en dat hij de 'goddelijke opdracht' achteraf als excuus kan hebben verzonnen. ,,Het hoeft dus niet per se aan de psychose te liggen."

Moeilijk aanvaardbaar
De aanklagers vinden dat de misdrijven Van U. wel voor een deel aangerekend moeten worden. Naast de tbs zou hij dus ook een aantal jaar de cel in moeten. Van U's familie vond het vorig jaar 'moeilijk aanvaardbaar' dat hij niet de cel in hoefde en hoopte dat het OM in hoger beroep zou gaan.

Een van Loïs' zussen (en dus ook van Bart) deed vanmiddag een klemmend beroep op de rechters om 'Bart een straf te geven die past bij zulke morbide, berekenende en doorgeslagen daden'. ,,Probeert u zich alstublieft te verplaatsen in onze situatie, alsof uw dochter of zus is vermoord door uw zoon of broer.'' De familie gaf aan nog steeds bang te zijn voor Bart.

Vrijdag komt het Openbaar Ministerie met de strafeis.