Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

Taalkundige Van Oostendorp: Wellicht geen centraal examen Nederlands meer

NIJMEGEN - Met ruim 26.000 klachten bij het LAKS werd het vwo-examen Nederlands van woensdag de meest beklaagde toets ooit. Voor het zoveelste jaar op rij zorgde het in het hele land voor een storm aan kritiek. 

Wat is het probleem? En wat moet er veranderen? Taalkundige Marc van Oostendorp heeft wel een idee.

,,Als het zó moeilijk is één examen te maken dat voor heel het land prestaties meet- en vergelijkbaar maakt, kun je er voor kiezen Nederlands geen onderdeel van het centraal examen meer te laten zijn’’, zegt de man die verbonden is aan de Radboud Universiteit Nijmegen en het Meertens Instituut. ,,In België hebben ze ook geen centrale examens. En loopt het daar uit de hand?’’

Te lage score

Van Oostendorp becijferde vorig jaar dat het vwo-examen Nederlands op de betrouwbaarheidsschaal al zeker zeventien jaar tussen de 0.36 en 0.58 scoort, terwijl 0.80 in zijn ogen gebruikelijk hoort te zijn voor 'examendoeleinden'.

Hij verduidelijkt: ,,Waar het bij Frans bijvoorbeeld om pure taalkennis draait, gaat het vwo-examen Nederlands dieper. Er wordt gevraagd naar begrip van tekst en argumentatie, maar leerlingen moeten óók aangeven hoe diverse teksten zich tot elkaar verhouden. Het toetsniveau wordt zo hoog dat je op een punt komt waarop een antwoord door de een als goed en door een ander als fout kan worden geïnterpreteerd. Wil je het niveau met een examen toch meet- en vergelijkbaar maken dan wordt de taal platgeslagen.’’

'Schrok me dood'

Van Oostendorp, een van de meest vooraanstaande taalkundigen van het land, waagt zich sinds 2013 jaarlijks aan het vwo-eindexamen. ,,De eerste keer schrok ik me echt dood. Er werden meerkeuzevragen gesteld over iets subtiels als argumentatievaardigheid. Heel raar. Dat is daarna doorgegaan.’’

Inhoudelijk beter

Over de Nederlandse eindtoets van dit jaar is de Leidenaar beter te spreken. ,,Het examen was inhoudelijk interessanter dan voorheen. Met meer open vragen.’’

De kritiek van scholieren spitst zich echter vooral toe op de tijdsdruk. ,,Dat kan ik me voorstellen. Ik probeerde het examen te maken in de trein van Groningen naar Leiden. Die reis duurt ongeveer net zo lang als de maximumtijd die voor het examen staat. Toch had ik moeite om alles op tijd af te hebben. Terwijl ik best een geoefend lezer ben.’’

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.