Volledig scherm
© Catrinus van der Veen

Het Friese Littenseradiel: van veiligste gemeente naar heuse misdaadgolf

Littenseradiel gold in 2014 nog als de veiligste gemeente van Nederland. Nu is de Friese dorpengroep ruim veertig plaatsen gezakt. Wat is er aan de hand?

Volledig scherm
© Catrinus van der Veen

Klinkerstraten, bruggetjes, terpboerderijen en om de drie straten een kerkje. Wie de 29 dorpen van de Friese gemeente Littenseradiel bezoekt, wandelt steeds een nieuwe ansichtkaart binnen.

Dorpen hebben hier onuitspreekbare namen als Lytsewierrum, Wiuwert en Boazum. Misschien dat daarom de criminaliteitscijfers er al jaren zo laag zijn: knappe dief die dat in zijn tomtom ingeprogrammeerd krijgt.

Littenseradiel – totale inwonertal: 11.000 – gold jarenlang als een van de veiligste gemeenten van Nederland. Toch maakt het, net als andere Friese gemeenten zoals Opsterland, dit jaar een opvallende val op de ranglijst. Voornaamste boosdoeners zijn een stijging van het aantal inbraken en mishandelingen.

Fietsendiefstal

Volgens burgemeester Johanneke Liemburg geven de statistieken al snel een vertekend beeld. ,,Het absolute verschil in die cijfers is telkens zó klein. Een keer had iemand fietsen in een busje geladen. Toen was meteen de fietsendiefstal in de gemeente met 50 procent gestegen.”

Volledig scherm
© Catrinus van der Veen

Een ander voorbeeld: ,,In 2015 bleken we de gemeente te zijn met de meeste overlast door verwarde personen. Dat werd veroorzaakt door één vrouw met psychische problemen. Ze belde elke dag een nieuwe klacht door en die werden allemaal geregistreerd. Toen ze verhuisde, stonden we weer onderaan in die lijst.”

Het tekent hoe relatief de problemen zijn in dit gebied. In de elf jaar dat wijkagent Trinus Hoekstra er zijn rondes doet, heeft hij geen enkele moord meegemaakt. Natuurlijk gaan dronken mensen er op de vuist tijdens de dorpsfeesten, maar als de alcoholdampen optrekken, leggen ze het vaak snel weer bij. Voor de stijging van het aantal aangiftes van mishandeling heeft Hoekstra een simpele verklaring. ,,Café Noflik in Easterein organiseert weer vaker feesten. Daar komen tot duizend jongeren uit verschillende dorpen op af. Dat geeft soms wrijving. Sommigen melden dat bij de politie.”

Volledig scherm
© Catrinus van der Veen

Inbraken

Om in Easterein te blijven: een groot deel van de negentien inbraken vorig jaar vond daar plaats. Vorige winter werd in zes huizen ingebroken. Meestal ’s ochtends, als de bewoner net weg was. Zonder rommel te maken vertrok de inbreker met geld of sieraden. In het dorp menen ze te weten wie erachter zit. ,,Het is een kerel die hier vlakbij woont”, zegt een man die zijn gazon maait. ,,Hij zat een tijd zonder werk. Toen begonnen die inbraken. Hij ging steeds achterom, door een deur of een raam.”

Wijkagent Hoekstra kent de verdenkingen. ,,We hadden een aantal mensen op de korrel, maar bewijs ontbrak. Nu gebeurt het niet meer.”

Lees verder onder de kaart. Bekijk hier de vergrote versie.

Goed gesprek

Burgemeester Johanneke Liemburg
Volledig scherm
Burgemeester Johanneke Liemburg © Catrinus van der Veen

Trinus Hoekstra vindt de relatieve rust in zijn werk prima. ,,De criminaliteit stroomt ons niet over de schoenen. Dat geeft tijd om zaken goed af te handelen. Ik ken niet alle 11.000 inwoners, maar wel wie ik moet kennen.”

Als er ergens problemen zijn, komt ook Johanneke Liemburg in eigen persoon langs. Een goed gesprek lost vaak de helft op, weet ze na zeventien jaar burgemeesterschap. Dit jaar neemt ze afscheid. Vanaf 1 januari 2018 wordt Littenseradiel opgeheven en gaan de dorpen op in drie grote gemeenten.

Liemburg heeft zelf gepleit voor die gemeentelijke herindeling, maar er kleven ook nadelen aan. ,,Het gemoedelijke wordt natuurlijk minder. De meeste zaken bespreken we tussendoor, op de trap of in de gang. Maar ook hier schrijdt de tijd voort. Laatst hebben we als gemeente een brief de deur uitgedaan over het dorpsfeest. Daar stond – volgens landelijke richtlijnen – iets in over het voorkomen van terroristische aanslagen. Daar hebben we achteraf hard om gelachen. Het is goed dat er landelijke regels zijn, maar je moet ze wel vertalen naar de lokale situatie. Ik hoop dat dat zo blijft.”

Volledig scherm
© Catrinus van der Veen