Volledig scherm
Ria Straathof uit Winssen zette zich in voor de PvdA. © Eveline Van Elk

PvdA Gelderland likt wonden na historische nederlaag, toekomst onzeker

ARNHEM /NIJMEGEN / VEENENDAAL - De PvdA leed woensdag de grootste verkiezingsnederlaag uit de historie. Hoe moet het in Gelderland verder met de volkspartij van weleer? Drie Gelderse PvdA'ers geven een voorzet.

Jean Eigeman, voorzitter van de PvdA Gelderland:

,,We moeten wel goed te rade gaan bij onszelf, maar niet op de man spelen. Ik had Asscher iets beters gegund. Het is misschien wat academische opmerking maar het politiek bedrijf als geheel heeft gewoon een probleem. Dus ook partijen als het CDA en D66 die nu feestvieren. Er is een vertrouwenscrisis tussen de burger en de politiek. Ik heb tijdens mijn nieuwjaarstoespraak al gezegd dat we hieraan moeten werken. Die fixatie op de macht, dat moet echt anders. Dat hadden we al eerder meer kunnen doen. De uitslag is nu naar, maar we moeten snel en breed aan de slag.''

Turgay Tankir, wethouder voor de PvdA in Nijmegen van 2014 tot 2016:

,,Dit vraagt om diepgravende reflectie, ook lokaal. Mijn indruk is dat dat erbij in is geschoten in al die jaren dat de partij bestuurlijke verantwoordelijkheid heeft gedragen. De PvdA was ooit een volkspartij, maar het zogenoemde lage volk heeft ons de rug toegekeerd. Wie daarvoor verantwoordelijkheid draagt, mag wat mij betreft het veld ruimen. DENK heeft veel stemmen van de PvdA overgenomen. Ik ben geen fan van die partij. Maar het is wel de vraag waarom kiezers weg zijn die jarenlang op Den Uil en Kok hebben gestemd. Kiezers voelen echt wel hoe serieus je hen neemt."  

Albert Doelwijt, fractievoorzitter PvdA in gemeenteraad Veenendaal: 

,,Ik maak me wel zorgen. Met zo’n uitslag kunnen we niet meer zeggen dat er niks aan de hand is. Ik heb zeker een mening over de leidende figuren binnen de partij, maar ik ga die nu nog niet uiten. Dat is juist een van de ziektes van de PvdA, dat iedereen direct zijn mening geeft. Terwijl sommigen medeschuldig zijn aan bepaald beleid. Als lokale fractie vinden we dat we het goed doen, maar we moeten het meer laten zien. We moeten goed nadenken hoe we dat aanpakken richting de raadsverkiezingen. Daar zullen ook andere aspecten een rol spelen: Doet DENK mee, de PVV? De helft van de kiezers zit in Veenendaal bij 2-3 partijen, de rest moet het doen met de ander helft. Hoe meer partijen, hoe kleiner de ruimte." 

Oppositie

Die vanzelfsprekendheid is er al een tijdje vanaf. Louwers en haar collega's zijn alweer sinds 2010 veroordeeld tot de oppositie. De fractie is stilaan uitgedund tot de huidige vijf raadsleden. Maar deze uitslag slaat alles. De partij wist in de Gelderse hoofdstad een schamele 6,4 procent van de kiezers aan zich te binden. Vier jaar geleden was dat nog bijna 32 procent. ,,We moeten weer gaan bouwen'', herhaalt Louwers een kleine dag later. ,,Maar we moeten wel goed weten op welk fundament.''

Het is tijd voor diepgravende reflectie, klinkt het elders in de regio. Bijvoorbeeld bij Turgay Tankir. Hij werd in 2014 wethouder namens de PvdA in Nijmegen maar moest vorig jaar terugtreden na een vertrouwensbreuk.  "Dit vraagt om diepgravende reflectie, ook lokaal'', meent hij. ,,Volgens mij is dat er bij ingeschoten in al die jaren dat de partij bestuurlijke verantwoordelijkheid heeft gedragen.''

Louwers is het daar niet helemaal mee eens. De PvdA heeft wel degelijk in de spiegel gekeken, meent ze. ,,De vraag is of we onszelf in het kabinet voldoende waar hebben kunnen maken. Doe je wat je achterban van je verwacht? Dat hebben we ons wellicht iets te weinig afgevraagd.''

Achterban

Wie vormen nu eigenlijk die achterban? Ook een aandachtspunt, erkent Jean Eigeman. Hij is voorzitter van de Gelderse PvdA-afdeling.  ,,Vraag op straat wie er 'arbeider' is, en niemand steekt zijn hand op. Maar de onderkant van de samenleving zit wel enorm in de verdrukking door robotisering en globalisering.''

Een van de concurrenten die kiezers weg snoept, is DENK. De partij van voormalig PvdA'er Tunahan Kuzu. Tankir is 'geen fan'. ,,Maar het is wel de vraag waarom kiezers weg zijn die jarenlang op Den Uil en Kok hebben gestemd.''

Eigeman denkt dat het werkelijke probleem van de politiek de PvdA ontstijgt. ,,Er is een vertrouwenscrisis bij de burger. Dat treft het politiek bedrijf als geheel. Dus ook partijen als CDA en D66, die nu feestvieren.''

Werk

Het besef dat er iets moet gebeuren, is er al langer, stelt hij. ,,Ik heb het in mijn nieuwjaarstoespraak ook gezegd dat we hieraan moeten werken. Die fixatie op macht, dat moet echt anders.'' Het had eerder gekund, erkent hij. ,,Maar de uitslag is er nu ook naar. We moeten snel en breed aan de slag.''

In samenwerking met indebuurt Nijmegen

Nijmegen e.o.