Een eierenautomaat. Foto: ANP
1/2
Aan het stationsplein van Arnhem was in de jaren zestig een hypermodern restaurant zonder bediening. Het was voor arme studenten een prachtplek, want je zat er droog en warm en geen ober viel je lastig om een bestelling. Je keek door de grote ramen naar de meiden buiten (ik) of de jongens (zij). Je zat er en je nam gewoon niks.
De binnenmuur tegenover de glazen pui had een groot aantal glazen luikjes.
Achter de luikjes moesten borden warm eten de gasten verleiden. Heerlijke
maaltijden waarschijnlijk, maar ik kon ze me niet veroorloven. Het was een
automatiek, maar dan chique. De maaltijden waren duur. Althans in mijn
herinnering, maar in mijn herinnering was alles duur omdat ik geen stuiver
had om uit te geven. En zo waren er meer: die van de toneelschool, de kunst-
academie en de secretaressenschool Schoevers.
Het eethuis, dat
Biffi heette, werd gesloten en de kleppenmuur gesloopt. Maar het is bij
nader inzien een geweldig systeem. De automatiek verdient herwaardering en
is voor veel meer geschikt dan voor een bamibal. Station Zwolle legt er
trouwens mooie dikke kroketten in.
Ik kom er op door een bericht
van een lezer die me wijst op een automatiek voor verse eieren. De moeder
van een Brabantse pluimveehouder verkocht verse eieren aan de keukendeur,
maar hield ermee op. De boer zelf kon het handeltje niet overnemen. Klanten
bedienen en kippen voeren, gaan niet goed samen. Hij kocht een tweedehands
automatenmuurtje en bouwde een eierenautomatiek. De verkoop ging geweldig:
24 uur van de dag en de nacht kunnen mensen een doos eieren uit de muur
trekken.
Het trok de aandacht van collega's en in verschillende
provincies zijn bij boeren nu
eierautomaten geïnstalleerd en
worden ze ook toegepast voor andere producten. Direct, dus vers van de boer.
Mijn eigen adresje is ook 24 uur aaneen open. Voor groente, aardbeien, uien en
gemengd graan voor de kippen, zo goed van kwaliteit, dat je er beter brood
van bakken kunt. En straks weer de puike koolsoorten die van de winter een
feest maken. Het werkt als een automatiek, een onbemand winkeltje, maar de
zaak drijft op vertrouwen. Je pakt wat je nodig hebt en doet geld in een
gleufje. Een echte automaat vraagt eerst om geld en doet dan de klep open.
Het geeft de boer meer zekerheid.
In Nederland en andere landen
van Europa is een boerenopstand ophanden. En ze hebben gelijk, zeg ik
alvast. Telkens weer als ik bij een boer langs ben geweest, weet ik zekerder
dat het uit de hand gaat lopen. Om wat een boer per uur verdient. Naar zijn
uurloon vraag ik niet, maar wat hij voor zijn producten krijgt. Reken dan
uit wat zijn loon is. Hij bepaalt zijn prijs niet, maar is afhankelijk van
wat inkopers hem bieden. Altijd weinig. Vaak veel te weinig en als dat lang
duurt, gaat zo'n boer failliet. Ze moeten er niks van hebben, dat omrekenen
naar wat een boer per uur verdient. Ze willen gewoon niet weten dat een uur
hard werken ze een euro oplevert of net iets meer. Maar het kan ook dat ze
er per uur een half eurootje bij moeten leggen.
Want wij, burgers
met de huishoudportemonnee, hebben nog steeds niet door dat de kruideniers
van Europa de boeren aan het vermoorden zijn. We beseffen niet dat we het
van de boeren moeten hebben en niet van kruideniers.
Ga fietsen met
wat euromunten op zak en koop je eten bij de boer uit de muur. Dan komt hij
niet om en jij later ook niet. Want vergis je niet: geen boeren, geen eten,
geen eten, geen mens.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
