Dokter Bentasil bestaat niet. Dokter Ademin heeft nooit bestaan. Maar dokter Vick wel degelijk, van Vick's Adem Vrij. En ook was er een echte Fisherman's Friend, de Engelse apotheker James Lofthouse. Hij staat op het zakje. Lofthouse zou zich het lot van vissers hebben aangetrokken die ook als ze doodziek waren de zee op moesten.
Of hij in 1865 dacht dat zijn tabletjes hielpen tegen virussen is niet te
achterhalen, maar hij maakte ze vast niet voor de flauwekul. Het was voor
een dokter in die tijd behelpen, zonder antibiotica.
Niet alle
dokters die medicijnen en toverdrank bedachten werden er beroemd mee. Wel
dokter Wybert. In de snoepwinkel wordt gevierd dat Wybertjes 90 jaar
bestaan, maar ze zijn al meer dan 160 jaar oud. Gemaakt door dokter Wybert
in Zwitserland. Wat nu gevierd wordt, is dat de Wybertjes sinds 1919 in
Nederland worden gemaakt. Dokter Oetker valt een beetje buiten het rijtje
van beroemde geneesheren. Hij bedacht meer dan honderd jaar geleden geen
medicijn, maar bakpoeder.
De andere dokters en apothekers van wie
de namen nog voortleven op doosjes en zakjes drop, ander snoep en
toverdrank, zochten naar geneesmiddelen en geloofden er in of veinsden er in
te geloven. Bentasil, volgens een oude reclame ook lekker als je je niet
beroerd voelt, is vernoemd naar een Deense apotheker, Alfred Benson. Al deze
geneesheren pionierden in de negentiende eeuw met zoethout, etherische oliën
en kruiden. En suiker. Alleen natuurdokter Vogel kwam later, net als dokter
Ademin, die nooit bestaan heeft. Ademin, kwam in 1925 op de markt als
'medicinale' droppastille. De eerste afnemers van de dokters, apothekers en
snoepfabrikanten van 'medicinale' zuigtabletten dachten werkelijk dat hun
pilletjes beschermden tegen ziektes.
Een beetje reclame gaf soms
een duwtje. En als er een griepepidemie was werden Vicks, Wybertjes en
Ademin uitstekend verkocht. Soms hoeft een fabrikant zelf in zijn reclame
niet eens te suggereren dat het helpt. Fisherman's Friend werd in Engeland
opnieuw en vrij plotseling razend populair omdat het bakerpraatje rondging
dat de sterke snoepjes tegen Mexicaanse griep beschermen. De kwebbelkoorts
is niet naar het Europese vasteland overgewaaid. De verkoop van Fisherman's
Friend kent de gewone opleving van elk najaar en elke winter, als we
verkouden worden en verlichting zoeken voor keelpijn. Er werd in het
verleden ruige reclame gemaakt voor al deze 'keelverzorgers' zoals ze door
snoepgeleerden worden genoemd. Vroeger werd mensen wijsgemaakt dat ze
hielpen bij griep. Wybert bijvoorbeeld, maakte iets goed van wat sigaretten
kwaad doen bij rokers. Je gaat er ook beter van zingen.
Soms doet
alleen de naam al genoeg. De naam AntaFlu, een hoestbonbon, doet denken aan
een geneesmiddel en ja hoor, alleen al aan stijgende verkoopcijfers kun je
zien dat er een epidemietje heerst.
De oude Ademin is nu terug op
de markt. Nooit weg geweest, maar het merk lag te slapen. Het zat ooit in
een medicijndoosje met daarop een man afgebeeld met een dikke sjaal om en
een bolhoed op. De man zag er slecht uit, mager gezicht en met ingevallen
ogen. Met een hand greep hij naar een wit doosje, hetzelfde doosje waar hij
op stond afgebeeld. Het was zijn laatste redmiddel en het hielp. Want kijk
op de nieuwe verpakking van Ademin: de man heeft nog wel zijn sjaal om en
hoedje op, maar hij is jonger geworden en hij straalt. Dus het werkt. Als je
het maar gelooft.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
