Vierluik vier geliefde kleinkinderen van Koos Ernens. foto Henk Rodrigo
Met een gemiddelde icoon is Koos Ernens zo'n vijftig uur bezig. Hij noemt
het zelf 'collage-achtige verwerkingen van iconen', want een echte icoon is
een heel ander verhaal. Bovendien vindt Ernens het veel te belangrijk om
telkens iets persoonlijks in zijn werk te leggen en dat is bij de
traditionele iconen met bepaalde religieuze kenmerken niet het geval.
Als tienjarig jongetje verzamelde hij al reproducties van Rembrandt, die hij
ijverig natekende. Ernens: "Ik tekende graag, maar was ook gek op
sport. Mijn meester in de vierde klas stimuleerde mijn talent. Door hem ben
ik later zelf in het onderwijs beland. Eigenlijk is mijn werk steeds
persoonlijker geworden", licht hij toe.
"In het begin,
nog op de kweekschool, schilderde ik realistisch: portretten, landschappen,
stillevens en dorpsgezichten. Wel fraai hoor, maar het waren observaties,
van buitenaf naar iets kijken. Tijdens een vakantie in Rusland (Moskou, St.
Petersburg en Zagorsk) raakte ik gefascineerd door religieuze kunst. Iconen
zijn vooral ontstaan in landen waar het christendom in de vorm van Oosterse
orthodoxie de godsdienst is, zoals Griekenland, Rusland, de Balkanlanden,
Oost-Europa en ook Egypte en Ethiopië. Het schilderen van iconen is voor de
orthodoxe kerk een werk waarvoor Gods zegen gevraagd wordt. Het gaat in de
regel gepaard met gebed. Toen ik zelf iconen en icooncollages begon te
maken, leerde ik naar boven kijken. Ik kreeg als het ware een korter lijntje
met God."
Eind jaren negentig ontstonden zijn 'iconen van de
weg': vrije composities van stoeptegels, bladskeletten, lege bierblikjes,
sigarettenpeuken en hondendrollen. "Je zou kunnen zeggen dat ik toen
naar beneden ging kijken. Elke 'icoon van de weg' vertelt een eigen verhaal,
vaak met een moralistisch tintje. Ik blijf een onderwijzer met het vingertje!
" Het meest recente werk van Koos Ernens heeft alles te maken met verre
reizen, naar Zuid-Afrika en Egypte. Zo ging hij samen met zijn echtgenote
Mariet op zoek naar de roots van zijn twee Afrikaanse kleinkinderen. "
We bezochten townships. Van elke plek nam ik wat zand mee, dat ik later in
mijn icooncollages verwerkte." Ernens liet zich inspireren door
kleurige kleding, hutjes van golfplaten en de Afrikaanse natuur. "Ik
wilde nu eens niet de 'big five' afbeelden, maar juist kleinere dieren."
Tot zijn pensioen in 2004 was Koos Ernens een bevlogen tekendocent aan het
Liemers College. Door de jaren heen zag hij steeds meer examenkandidaten
kiezen voor tekenen. Koos Ernens hoopt dan ook veel oud-leerlingen terug te
zien tijdens zijn expositie.
Van 29 november tot en met 3 januari
is in Galerie d'n Dunsel, Raadhuisstraat 11 in Didam een
overzichtstentoonstelling ingericht van het werk van Koos Ernens. D'n Dunsel
is geopend op vrijdag- en zondagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur en op
afspraak.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
