Roberto Bolaño's mammoetroman 2666 (2004) is zo'n boek dat geen onderwerp onbesproken laat – dus gaat het ook over film. Op bladzijde 373 en 374 van de Nederlandse vertaling beschrijft Bolaño de overgang van de sacrale sfeer van de bioscoop naar het veel intiemere filmkijken in de woonkamer.
Nu de filmkathedralen van weleer met de grond gelijk gemaakt zijn, zegt
Bolaño bij monde van cinefiel Charly Cruz, vindt het gewijde filmkijken
thuis plaats, zolang je maar helemaal alleen bent, en het kijken goed
voorbereidt. 'Dat wil zeggen, de film huren, de drank kopen die je gaat
drinken, de hapjes die je gaat eten, het uur vaststellen waarop je voor het
toestel plaatsneemt. Derde vereiste: de telefoon niet opnemen, de huisbel
negeren, bereid zijn om anderhalf of twee uur of een uur en drie kwartier
door te brengen in de meest volledige en strikte eenzaamheid.
Vierde vereiste: de afstandsbediening onder handbereik voor het geval je een scène meer dan eens wilt zien'. Een erg herkenbare beschrijving, van een ritueel dat ik wekelijks zou willen uitvoeren. Maar niet zomaar elke film past erbij, zoals ook niet elk klassiek muziekstuk een koptelefoon verdient en je lang niet alle boeken op vakantie moet lezen.
Als u zichzelf voorstelt als deelnemer aan zo'n cinefiele hoogmis, welke film ziet u dan? Min of meer dezelfde vraag zou ik willen stellen aan de mensen die op www.zinineenfilm.nl hun favoriete zin achterlieten. Wie hier een bedrag naar keuze doneert, maakt kans dat zijn of haar zin terechtkomt in de volgende film van initiatiefnemers Kasper van der Laan, Hans Groenendijk en Gijs Veerhoek.
De zin mag niet langer zijn dan de Twitter-standaard van 140 tekens. 'Jouw blik, dat ogenblik..... veranderde mijn leven', schrijft Hugo de Jong (donatie: 2 euro); 'Sorry, maar ik heb echt totaal geen zin om stoeptegels te gaan tellen' is de ideale zin van @StefSOFT (1,70 euro) en Sanne Veerman zou voor 5 euro graag 'Ik heb geen zin' terughoren. Hebben ze daarbij dan meteen ook een bepaalde scène voor ogen gehad? Echte of spreekwoordelijke stoeptegels?
Een imaginaire film kan ook bij een enkel beeld beginnen. Kunstenares Cindy Sherman maakte van 1977 tot 1980 haar 69 Untitled Filmstills, en nummer 33 zou zo uit een melancholisch meesterwerk van Michelangelo Antonioni kunnen komen: een vrouw met jaren-zestig-coup (Sherman zelf, als altijd), jurkje, legging, zit op een wat verfomfaaid bed; op de deken een opengeslagen brief, de envelop eronder; op het nachtkastje, bij het raam met de wapperende gordijnen, een portretfoto van een man. Ongetwijfeld de man van wie ze die brief gekregen heeft. Een brief die, zo wil de imaginaire film die het beeld direct oproept, hun scheiding compleet en onherroepelijk maakt.
Als je de brief eenmaal ziet liggen, kijkt de vrouw veel treuriger. Nu moet ze alleen nog iets zeggen – tegen de man, het portret, of zichzelf. 'Jouw blik, dat ogenblik..... veranderde mijn leven' is te dramatisch; 'Ik heb geen zin', te vlak.
Op www.zinineenfilm.nl kunt u lezen wat ik er zelf van heb gemaakt – met de deur op slot, in strikte eenzaamheid.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
