Volledig scherm
Een politieagent moet met aanhouding dreigen voordat een filmende omstander aan de kant wil gaan in Doesburg. © Timo Bouman

Ongeval filmen? Nee! 'Gebruik telefoon om 112 te bellen'

DOESBURG - Als persfotograaf Timo Bouman bij een ongeluk arriveert staan er altijd al een of meer voorbijgangers te filmen. Zondagmiddag was het weer raak bij een ernstig verkeersongeval in Doesburg. ,,Mensen denken niet na.’’

Volledig scherm
Meerdere mensen maakten video's van het ongeluk. Een aantal deelde deze zelfs live via Facebook. © Timo Bouman / Persbureau Heitink

Terwijl hulpverleners druk bezig zijn een zwaargewonde uit de auto te krijgen, heeft de politie de handen vol aan opdringerige omstanders, die met hun mobieltjes foto's en video's maken, soms live gestreamd via Facebook. Een man gaat pas achteruit als de politie dreigt hem aan te houden.  

De Arnhemse persfotograaf Timo Bouman (45), die beroepshalve aanwezig was in Doesburg, kijkt er niet meer van op. Als hij bij een ongeval arriveert, dan staan er altijd al wel een of meer omstanders met hun mobieltje omhoog.,,Mensen zijn nieuwsgierig. Ze zijn zo gewend om alles vast te leggen met hun mobiele telefoon. Ze staan er pas bij stil, als je ze vraagt waarom ze aan het filmen zijn. Dan stoppen ze meestal wel’’, is Boumans ervaring. ,,Maar je hebt ook mensen die overal lak aan hebben. Sommigen staan er zelfs met hun kinderen.’’

Sensatiezoekers

Quote

De beeldkwaliteit van mobiele telefoons is zo goed. Met de nieuwste modellen kun je video's maken van tv-kwaliteit. Iedereen wordt zo een nieuwsdienst.

Timo Bouman

Een aparte groep vormen de omstanders die Bouman 'de sensatiezoekers' noemt. Via speciale websites houden ze bij waar hulpdiensten naar uitrukken om er vervolgens zelf achteraan te rijden. Als hobby maken ze beelden van incidenten. ,,De beeldkwaliteit van mobiele telefoons is zo goed. Met de nieuwste modellen kun je video's maken van tv-kwaliteit. Iedereen wordt zo een nieuwsdienst.’’

Niet alleen kosten opdringerige omstanders de politie tijd, soms vernemen nabestaanden via nietsverhullende amateurfoto's op sociale media dat een dierbare betrokken is bij een ongeluk, nog voor de politie hen heeft kunnen bereiken.

Zelf heeft Bouman als regel dat hij bij verkeersongevallen geen slachtoffers fotografeert. Ook probeert hij kentekenplaten en het merk van de auto niet in beeld te brengen. ,,Ik heb een politieperskaart. Daar staat op dat de journalist zelf zijn ethische afwegingen moet maken. Elke keer als ik die kaart aan mijn broek vastmaak voordat ik ga fotograferen, word ik daar weer aan herinnerd.’’

Ophef

Bouman rukt als persfotograaf gemiddeld zo'n zeven tot tien keer per week uit voor een ongeval. Zo ook september vorig jaar, bij een auto-ongeluk op de A12 bij Arnhem waar een 78-jarige man om het leven kwam. Hierbij waren zo veel omstanders aan het filmen en fotograferen dat de politie erover aan de bel trok in de media. ,,Een getuige hield een stuk karton voor de auto om te voorkomen dat omstanders het slachtoffer konden filmen’’, herinnert Bouman zich. De ophef heeft niet tot een mentaliteitsverandering geleid. ,,Een keer in de vier, vijf maanden komt dit onderwerp in het nieuws, als het weer ergens uit de hand is gelopen. Maar ik zie niet dat het minder wordt.’’

Tips voor omstanders? ,,Ga slachtoffers helpen, gebruik je telefoon om 112 te bellen. Maak daarna eventueel een overzichtsfoto van het ongeval.’’ Want die kan achteraf nog van pas komen, als bijvoorbeeld onduidelijk is hoe het ongeval is ontstaan. ,,Maar deel die foto niet op sociale media.’’

Moreel appel
Politieagenten hebben het afgelopen jaar via Facebook meerdere keren een moreel appel gedaan op burgers om niet te filmen bij ongevallen. ,,Filmen is toegestaan op de openbare weg. Maar als er slachtoffers bij betrokken zijn, dan spelen er andere aspecten als fatsoen en privacy’’, zegt politiewoordvoerder Simen Klok. Maar heeft zo'n oproep effect? ,,Niet op de korte termijn. Veel mensen hebben een filmreflex, ze pakken automatisch de telefoon om iets vast te leggen. Dat gedrag verander je niet zo maar.’’

Er worden weleens boetes uitgedeeld aan omstanders, bijvoorbeeld omdat ze al rijdend achter het stuur een filmpje maakten. Dat is verboden. 'Ambtsbelemmering' kan ook reden zijn om iemand aan te houden en/of te beboeten. ,,Maar dat kost allemaal tijd. Agenten willen in zo'n situatie eigenlijk helemaal niet bezig zijn met het publiek, maar allereerst hulp verlenen aan slachtoffers of andere hulpverleners ondersteunen.’’

Concrete maatregelen nemen tegen de filmers is lastig, zegt Klok. ,,We kunnen schermen plaatsen, maar op de snelweg wil je bijvoorbeeld zo snel mogelijk de rijbaan weer vrij hebben.’’

Volledig scherm
Omstanders filmen bij een ongeval © Timo Bouman
Volledig scherm
Een omstander filmt een ongeval. © Timo Bouman
Volledig scherm
Omstanders filmen bij een ongeval © Timo Bouman

Liemers