Volledig scherm
© DG

Muzikale extase van een bijzondere abdis

RecensieTijdens de laatste eeuwwisseling was er een geweldige hype rond de mystieke abdis, kerklerares en componiste Hildegard von Bingen (1098-1179). Dat is weer weggeëbd maar de fascinatie voor haar aan de gregoriaanse eenstemmigheid herinnerende muziek is nog steeds onverminderd.

Zeker bij muziekwetenschapper en artistiek leider Hendrik Vanden Abeele en zijn zes leden tellende, in 2000 opgerichte ensemble Psallentes ('de zingenden').

Hypnotiserend

Voor het label Le Bricoleur starten ze een integrale opname van de Dendermonde Codex, een manuscript dat in de twaalfde eeuw door Hildegard vanuit het klooster in Bingen naar de Nederlanden is gezonden. Vanden Abeele en Psallentes koppelen de antifonen aan psalmen en laten de responsoria voorafgaan door lezingen. Met name door die omkadering maken ze de opname toch weer bijzonder te midden van de vele cd's met muziek van de Heilige Hildegard, de 'Sybille van de Rijn'. Het klinkt uiterst verzorgd en synchroon, optimaal geïntoneerd en soms bijna hypnotiserend. Bijzonder zijn ook de subtiele improvisaties in de tekstherhalingen. Heel inspirerend.

Hoogte

Een hoofdrol is weggelegd voor de pure sopraanstem van de Oostenrijkse zangeres Michaela Riener. Zij wordt afgewisseld met duozang en klanken van het tutti groepje. De vrouwenstemmen brengen je als luisteraar in hemelse sferen, zeker wanneer de tonen, zoals in O eterne Deus, tot ijzingwekkende hoogte stijgen. Af en toe brengt dit wel een bijwerking met zich mee: suizende oren bij de muziekconsument. Opnametechnisch draagt de galm daar ook een steentje aan bij. Wat maakt het uit? De muzikale extase wordt er alleen maar groter van. En dit 'uur' presenteert alleen nog maar de eerste vier stukken uit de Dendermonde Codex. In de toekomst komen er nog zo'n 14 (!) cd's aan.

Plechtig

De visionaire Bijbelteksten, zoals het Canticum Habakuk, zijn in het boekje trouwens ook in het Nederlands te volgen. Heel welkom, deze service, bezorgd door Ann Kelders. De lezingen worden gepast plechtig voorgedragen en nodigen net als de gezangen uit tot ademloos toehoren. Wie de basis van deze release - het in kalfsleder ingebonden manuscript met Hildegards teksten en 57 van haar composities (Symphoniae) - in zijn geheel wil 'doorbladeren' kan terecht op idemdatabase.org. De haarscherpe foto's zijn geleverd door de Alamire Foundation, Internationaal centrum voor de studie van de muziek in de Lage Landen.