Foto: GPD
ACHTERGROND - Zit u lekker? Ga eens staan. En maak wat bewegingen terwijl u dit leest. Als u daar een gewoonte van maakt, leeft u misschien wat langer.
'Waarom zou ik dat doen', denkt u wellicht, 'ik sport toch al twee keer per week?' Ja, maar ga eens na hoeveel u eigenlijk zit op een dag. In de auto, achter uw bureau, aan tafel en voor de tv. Wie zittend door het leven gaat, heeft meer kans op hart- en vaatziekten, suikerziekte, botontkalking, bepaalde kankersoorten en depressie dan iemand die veel in beweging is.
Stilzitten is dodelijk, daar raken wetenschappers de laatste tijd steeds meer van overtuigd. Inactiviteit is zelfs doodsoorzaak nummer twee in westerse landen, na roken. Op drie staat alcohol.
Sporten
Sporten wordt soms ten onrechte gezien als antwoord op de schadelijke gevolgen van niet bewegen. "Bij roken en drinken wordt gezegd: stop ermee", geeft Hesselink aan. "Zo zou je ook moeten stoppen met stilzitten. Maar dat is niet hetzelfde als een half uur bewegen per dag."
Onderzoek
"Natuurlijk, sporten is goed voor je, dat staat vast", zegt Matthijs Hesselink. "Maar los daarvan staat ook vast: hoe langer je stilzit, hoe slechter." Zijn collega Hans Savelberg illustreert dit aan de hand van een onderzoek dat hij zeer recent uitvoerde. De universitair hoofddocent liet 18 studenten vier dagen lang stilzitten. Ze mochten alleen de hoognodige bewegingen uitvoeren, zoals naar het toilet lopen en douchen. Twee weken later deden ze hetzelfde, alleen mochten ze elke dag één uur fietsen.
In de derde testperiode gingen de studenten wandelen, maar moesten ze dezelfde hoeveelheid energie gebruiken als voor een uur fietsen. "Ze wandelden dus zo'n vijf uur per dag. Het stilzitten werd gereduceerd van 23 uur per dag in de eerste week, tot 22 uur en tenslotte 18 uur."
Schadelijke vetten
Aan het einde van elke week werden schadelijk vetten in het bloed die bijdragen aan aderverkalking gemeten. De eerste resultaten lijken er op te wijzen dat ondanks hetzelfde aantal calorieën dat werd verbrand, het spreiden van energiegebruik over een langere periode gunstiger effecten heeft dan het verrichten van intensievere arbeid gedurende een kortere periode.
Werk
Slecht nieuws dus voor mensen met een zittend beroep. Urenlang stilzitten is dodelijk, of je daarna nou gaat hardlopen of thuis op de bank tv gaat kijken. Zittend werk is volgens Vincent Hildebrandt van onderzoeksinstituut TNO zelfs een 'arbeidsrisico'.
"Als je werk je veroordeelt om acht uur per dag op een stoel te zitten, loop je gezondheidsrisico. Werkgevers zouden hun verantwoordelijkheid moeten nemen en met maatregelen moeten komen. Maar veel werkgevers denken daar nog niet over na. De overheid zou hen dus moeten stimuleren met richtlijnen."
Daarom komt TNO dit najaar met een voorstel voor een norm hoe lang mensen maximaal aaneengesloten stil mogen zitten.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
