'Dichter van de flamenco' Enrique Morente. Foto: EPA
Er wordt door gemeenten historisch hard bezuinigd op cultuur, maar zelfs dat rigoureuze gehak in de hogere kunsten, kan de opmars van de stads- en dorpsdichters niet stuiten.
"De populariteit blijft stijgen", zegt Gerard Beense, initiator van de Nationale Stadsdichtersdag die vandaag wordt gehouden. Ruim vijftig 'officieel benoemde' dichters komen naar Lelystad waar ze onder meer bij poëzieliefhebbers op huisbezoek gaan. De gastheren en -dames bepalen zelf welk publiek welkom is.
"Ik vreesde in het begin dat het benoemen van stadsdichters een hype zou zijn, maar het heeft er alle schijn van dat het een blijvend fenomeen is. Tijdens de eerste nationale dag, in 2005, waren er 19 dichters. Vorig jaar al 51", aldus Beense, zelf ooit de eerste stadsdichter van Lelystad.
Verschillen
Zo'n Nationale Stadsdichtersdag illustreert elke keer opnieuw dat dé stadsdichter niet bestaat. De onderlinge verschillen zijn levensgroot. De creativiteit van de dichters, hun productiviteit, hun originaliteit, hun onderwerpkeuze en vooral hun niveau. Een rode draad is lastig te ontdekken.
Honger
Met het schrijven van poëzie valt al jaren slechts voor een enkeling een dunbelegde boterham te verdienen. Bundels liggen binnen de kortste keren in de ramsj. Toch heeft Nederland een groeiende honger naar poëzie. Zelfs universiteiten benoemen campusdichters.
Drempel
Maar de drempel van poëzie mag voor menig Nederlander niet te hoog zijn, constateert Goedegebuure. "Mensen blijken vooral geïnteresseerd als ze er gemakkelijk toegang tot hebben. Dat kan op festivals, dat kan bij stadsdichters. Lezen en, helemaal, kopen van poëzie is een andere zaak."
Goedegebuure vindt de stadsdichter 'een prachtig fenomeen', maar de lat mag wel omhoog. "Je ziet dat het vaak niet al te ingewikkelde poëzie is. Terwijl het wezen van een gedicht is dat het complexer is dan het lijkt. Het is kort én krachtig. Je moet erover nadenken."
Publiciteit
Over 'het wezen van poëzie' denken de meeste gemeenten geen seconde na. Ze proberen mee te liften op het succes van de Dichter des Vaderlands die op veel publiciteit mag rekenen. Sinds 2009 is dat de Nederlands-Palestijnse Ramsey Nasr die met zijn soms virtuoze poëzie niet bang is voor een controverse.
Maar op relletjes zitten gemeenten niet te wachten. Zij zien dat literatuur aanslaat als stadspromotie en roeren zich pas als 'hun' dichter onzichtbaar is, of in een sporadisch geval, het 'eigen nest' bevuilt.
Stadsgevoel
Als een 'gewone' dichter kritisch is, moet een gemeente hem nooit op de vingers tikken, zegt Gert-Jan Hospers, hoogleraar citymarketing. "Je moet een dichter alle vrijheid geven. Dan alleen kan kunst zijn werk doen.
Politici moeten hun stad niet mooier voordoen dan-ie is. Een dichter is er vooral voor eigen inwoners. Een stad roept bij hen allerlei reacties op en het is juist dát stadsgevoel dat dichters zo mooi onder woorden kunnen brengen."
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
