De tv-serie Inspector Morse in een notendop: de detective, zijn assistent, de Jaguar en Oxford. Mediatoerisme is een fenomeen. Foto: GPD
NIJMEGEN - De verering van fictieve helden gaat ver. Niet de vermaarde neogotische kapel van Exeter College in Oxford trekt de aandacht van bepaalde toeristen; nee, een onaanzienlijk hoekje van het grasveld ervoor wordt gefotografeerd. Daar zakte tv-detective Inspector Morse ineen na de hartaanval, waaraan hij later overleed.
Hoewel de laatste aflevering al uit 2000 dateert, trekken nog steeds duizenden mensen naar de universiteitsstad om onder leiding van een gids voor tien euro per persoon de cafés, huizen en plaatsen delict uit Morse te bezichtigen.
"De wereld blijkt vol te zitten met dergelijke 'magische' plaatsen", zegt Stijn Reijnders, hoofddocent cultureel erfgoed aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. "Voor de buitenstaander hebben ze weinig om het lijf, maar voor ingewijden hebben ze een speciale betekenis.
Ze worden verbonden met bepaalde verhalen, die hen na aan het hart liggen. Het is een fenomeen van kosmopolitische omvang."
Mediatoerisme
Reijnders, schrijver van het zojuist verschenen boek Plaatsen van verbeelding, heeft er een fraaie term voor bedacht: mediatoerisme. "Je had al filmtoerisme en literair toerisme. De meeste voorbeelden van mediatoerisme zijn een combinatie van film of tv-serie en boeken."
Mediatoerisme kent veel vormen. In Amsterdam kun je de Baantjertour doen, met een ingehuurde zwerver als lijk tegen de muur van een kerk en een bezoek aan Lowietje, het stamcafé van rechercheur De Cock.
Het Brabantse Maaskantje wordt bijkans onder de voet gelopen door de fans van New Kids Turbo!. Nieuw-Zeeland zag zijn aantal toeristen verdubbelen na de eerste Lord of the Rings-films. Thailand bezit zijn James Bond-island, uit de film The Man with the golden gun.
Opbrengsten
Hoeveel geld er inmiddels met mediatoerisme is gemoeid, is volgens Reijnders moeilijk in te schatten. "Er is nog maar weinig studie naar verricht." Na het vermarkten van James Bond en Lord of the Rings, durft hij wel te stellen: "Het lokaliseren en daarmee toeëigenen van populaire verhalen uit de media, is big business geworden."
Toerisme bij het kasteel van Dracula in Roemenië.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
