Volledig scherm
© AD

Geboren voor de bevrijding? Dan hoor je thuis in de Stille Generatie

Dit zijn wijWij hebben heel veel meegemaakt: de zwartste crisisjaren, opkomend fascisme, jodenvervolging, een wereldoorlog, de atoombommen op Japan, een Koude Oorlog, dekolonisatie, watersnood, een land in wederopbouw en aan het einde van het hele verhaal die welvaartsstaat waarvoor juist onze generatie zoveel bloed, zweet en tranen heeft gegeven. Maar daarover hoor je ons niet pochen. Wij zijn de Stille Generatie.

Dit artikel is onderdeel van onze generatieserie Dit zijn wij. Alle verhalen en extra's kun je teruglezen in het gelijknamige boek. Bestel nu! voor maar 17,50 euro.

Weetjes over de Stille Generatie

2200
Er zijn 2200 honderdjarigen. Twee keer zoveel als in 17 jaar geleden. 10,2 van de Nederlandse bevolking is geboren vóór 1945.

Jan
De oer-Hollandse naam Jan en is de populairste bij de Stille Generatie en al vanaf 1880 een winnaar, volgens het Meertensinstituut. Tot de jaren zeventig is jan onverslaanbaar. Johannes en Hendrik komen achter hem. Bij de meisjes is Maria kampioen. Johanna en Anna staan respectievelijk twee en drie.

2,5
In 1935 is het gemiddeld aantal kinderen per vrouw 2,5. Dat daalt naar 1,8 in 1965 en is nu 1,6.

14.050
Bij automobilisten boven de 75 jaar is de Megane Scenic de populairste auto. Er rijden er 14.050 rond. Daarna Toyota Yaris en Opel Agila.

Ze bestempelen ons als de stille generatie, trouw aan gezag. Beleefdheid en terughoudendheid zijn er bij ons ingestampt. Bescheidenheid siert de mens, praatjes vullen geen gaatjes en holle vaten… Ach, wie kent ze nog, die oude wijsheden.

Andere trefwoorden voor onze grijze generatie? Patriarchaal, volgzaam, behoudend, spaarzaam en voorzichtig. In tijden van oorlog horen ze bij overleven. In het westen van het land aten we bloembollen. Na de vrede zwoegden we tegen hongerloontjes en brachten een collectief offer voor de wederopbouw van dit gezegende land. Opdat onze kinderen, de babyboomers, het vooral beter zouden hebben dan wij.

Kostwinner
De luxe van hun individualiteit konden wij ons niet veroorloven. Het was ze gegund. Zoals we de opbouw van de staat ondersteunden, zo stonden we vaak klaar om onze kinderen en kleinkinderen te helpen. Vader was de kostwinner, moeder de hoeksteen van het gezin.

En nu? Nu worden we vergeten. Over ons dichtte de grote Jacques Brel in een van zijn mooiste chansons, De Oudjes. ‘Hun boeken vallen in slaap, hun piano's zijn gesloten, de kleine kat is dood. De muskaat(wijn) op zondag doet ze niet langer zingen. De oudjes bewegen niet meer. Hun gebaren hebben diepe rimpels, hun wereld is heel klein. Van het bed naar het raam. Dan van het bed naar de stoel en dan, van bed naar bed.’

Muziek
Maar hééé. Ook wij waren jong. Hollywood was onze droom met Bogard en Brando, met Garbo en Monroe. Dankzij onze eerste televisies genoten we in zwart-wit van al die Amerikaanse vrolijkheid, van hun mooie auto’s voor de deur en van al die huishoudelijke apparatuur. Een transistorradio, op batterijen! Wij waren de eersten die muziek meenamen naar het strand.

Wij lachten ons tranen om Fien de la Mar, Snip en Snap, Mary Dresselhuys, Wim Kan, Toon Hermans, en Wim Sonneveld, Ellen Vogel, Ko van Dijk en Conny Stuart. Wij bewonderden Ghandi en zijn geweldloze strijd voor mensenrechten.

En nu vechten sommigen van ons tegen alzheimer, tegen het vervagen van al die herinneringen. Maar we zijn er nog steeds. Wie zong dat ook al weer? ‘Goede tijden, slechte tijden, Ik heb ze allemaal meegemaakt. En, mijn lief, ik ben er nog steeds.’ 

Onze jaren in cijfers

Onze helden

Elke generatie heeft zijn helden. Dit zijn er drie van de Stille Generatie.

Ko van Dijk

Luidruchtige ster van de Stille Generatie. Bijna 50 jaar zette deze bassende brombeer de toon als theater- , televisie- , film- en hoorspelacteur. Uitbundige, driftige, Amsterdammer met klein hartje speelde ruim 300 rollen. Dominant in Biels & Co, een soort Nederlandse All in the Family, op de radio. Ko van Dijk huwde zes keer en scheidde net zo vaak.

Volledig scherm
Ko van Dijk. © KIPPA

Benny Goodman

Klarinettist en big bandleider. Jazzy joodse immigrantenzoon die Amerika en de wereld veroverde vanaf 1932, vlak voordat Hitler rijkskanselier werd. King of Swing, voorloper van de King of Rock & Roll (Elvis). Beiden lieten blanke tieners dansen op zwarte ritmes. Goodman tartte segregatie in eigen land door ook zwarte musici te contracteren voor zijn orkest: Lionel Hampton speelde vibrafoon.

Volledig scherm
Benny Goodman (links) en Toots Thielemans. © Getty Images

Doris Day

‘Do-Do’ , het buurmeisje waar iedereen verliefd op werd. Dochter van Duitse immigrantenfamilie Kappelhoff. Blonde Doris danste en acteerde koket in tientallen films en musicals. Beste vertolking van ‘Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)’, de titelsong van The Doris Day Show, een populaire tv-soap over een vrolijke weduwe en opgroeiende zoons. Vier keer getrouwd, strijdster voor dierenrechten.

Volledig scherm
Doris Day. © ANP Kippa

Onze muziek

Onze dagelijkse bezigheden

Haal je Google cardboard uit de kast en bekijk deze typische zaken van de Stille Generatie in virtual reality (gewoon in 3D bekijken kan natuurlijk ook).

Onze dilemma's