article
1.6641602
NIJMEGEN - Karlijn van Houwelingen, correspondent van deze krant, volgde sinds vorig jaar zomer de verkiezingsstrijd in de VS. Ze zag Trumps onorthodoxe race naar het Witte Huis.
Mijn jaar met Trump
NIJMEGEN - Karlijn van Houwelingen, correspondent van deze krant, volgde sinds vorig jaar zomer de verkiezingsstrijd in de VS. Ze zag Trumps onorthodoxe race naar het Witte Huis.
http://www.gelderlander.nl/regio/mijn-jaar-met-trump-1.6641602
2016-11-11T23:00:00+0000
http://www.gelderlander.nl/polopoly_fs/1.6626224.1478688512!image/image-6626224.jpg
Regio
Home / Regio / Mijn jaar met Trump

Mijn jaar met Trump

Foto's
1
Reacties
Reageer
    • Afbeelding
      Fotograaf
    NIJMEGEN - Karlijn van Houwelingen, correspondent van deze krant, volgde sinds vorig jaar zomer de verkiezingsstrijd in de VS. Ze zag Trumps onorthodoxe race naar het Witte Huis.

    Op een zomeravond in 2015 beklimt Donald Trump voor het eerst in zijn leven een debatpodium en eet ik mijn eerste avondmaal in een ondergehuurd appartement in New York. Trump is nog een excentrieke multimiljardair met potsierlijke presidentiële ambities, ik ben een vers ingevlogen, nog woningloze correspondent die namen oefent van de indrukwekkende hoeveelheid échte Republikeinse presidentskandidaten om hem heen.

    Wees eerlijk: op dat moment ziet vrijwel niemand de politieke potentie van een megalomane vastgoedman tussen zestien ervaren volksvertegenwoordigers. Maar een paar maanden later dringt het goed tot me door: Trump is here to stay. Zijn oproep om moslims bij de grens te weren veroorzaakt een schokgolf in de op religieuze vrijheid gebouwde Verenigde Staten, maar zijn aanhangers veranderen niet van gedachten.

    Ik reis naar South Carolina om hen beter te leren kennen. In Aiken ontmoet ik Peggy Campbell en haar 9-jarige kleindochter Olivia. Peggy wordt later mijn vaste eenpersoonspeiling om te polsen wat zijn aanhangers van zijn debatoptredens vinden (geweldig), maar op dat moment is presidentskandidaat Trump voor ons allebei vrij nieuw. We zitten samen op de derde rij bij een van zijn rally’s. Zijn pak is te ruim, concluderen we, en we moeten een beetje lachen om de blonde kuif en de oranje teint op zijn gezicht (ik heb sterk de indruk dat hij inmiddels minder zelfbruiner gebruikt).

    Van dichtbij is Donald Trump niet per se charismatisch. Hij is lang en breed, maar zijn samengeknepen lippen hebben iets verongelijkts en arrogants. Hij zit daar in Aiken een tikje onbeholpen in een fauteuil. Kalm voert hij er een gesprek met een lokale politicus die als interviewer optreedt.

    Agressie
    Naarmate de campagne vordert, wordt hij bozer, tot het punt dat op de Republikeinse conventie een vleugje agressie in zijn stem, zijn gezichtsuitdrukking en zijn handgebaren zit. Peggy heeft zich daar nooit aan gestoord. Ze ziet geen politicus van wie zelfbeheersing en staatsmanschap wordt verwacht, maar de presentator van The Apprentice die voor elk probleem een oplossing had, niet aarzelde drastische maatregelen te nemen (‘You’re fired!’), en nu belooft die aanpak op het voortstrompelende land los te laten. Ze staat op haar stoel om hem uit te zwaaien als hij vertrekt.

    Inmiddels heb ik 21 Amerikaanse staten aangedaan, talloze Trump-aanhangers ontmoet en veel van hen geleerd over het Trumpisme. Er is geen allesomvattende verklaring voor. Een element is de persoonlijkheid van Trump, de realityster die als geen ander media en spektakel weet te gebruiken om de aandacht vast te houden.

    Er is de economische onzekerheid die de crisisjaren brachten. Het veilige gevoel van een mooie toekomst is niet overal teruggekomen. In bredere zin zijn sommige Amerikanen hun houvast kwijtgeraakt. Het land verandert. De president is zwart, de buurvrouw spreekt Spaans en vrouwen en minderheden eisen zeggenschap op. Een deel van de bevolking juicht die diversiteit toe, een ander deel weet zich er geen raad mee of voelt zich bedreigd en schaart zich achter de man die het oude, vertrouwde Amerika schetst. Take our country back betekent ook: terug naar simpeler tijden.

    Moslim
    Ja, er is een raciaal element, een zekere vrees voor wat anders is. Ik merk het aan Peggy, als een man met een mutsje de zaal wordt uitgezet omdat hij protestleuzen roept. ‘Kijk, een móslim’, zegt ze, alsof ze het over een zeldzame diersoort heeft.

    Eén keer ontmoet ik een fanatieke Trump-aanhanger die me zonder omhaal begint uit te leggen waarom mensen van verschillend ras geen gemengde huwelijken aan zouden moeten gaan – iets met IQ’s. (Ik: ‘Dat is heel racistisch, wat je nu zegt’. Hij: ‘Nee hoor, dat is een feit.’) Maar denk niet dat een meute racisten de macht heeft gegrepen. U zou eens met Damani Bouden moeten praten, een zwarte buurtwerker in Englewood, een van de gevaarlijkste achterbuurten van Chicago. Hij overwoog óók op Trump te stemmen, vertelde hij toen ik begin september in Englewood was om te schrijven over een golf aan moorden in Chicago.

    Lokale held Barack Obama heeft er de status van heilige, maar onder de eerste zwarte president is in Englewood de armoede alleen maar toegenomen. Politici leken ondertussen drukker met de belangen van de rijke financiers van hun campagnes. Ze hebben groepen verwaarloosd. Niet zo gek, dat die mensen zich vervolgens afkeren van de reguliere politiek en voor een rebellerende zakenman stemmen of thuisblijven. Het is de groepsdynamiek die me zorgen baart. Individueel zijn de meeste fans van Trump vriendelijk, open en geïnteresseerd.

    Ze willen weten hoe Nederland tegen hun verkiezingscircus aankijkt, en hoeveel belasting we betalen. Maar naarmate de campagne vordert geven de rally’s waar ze bij elkaar komen me een steeds ongemakkelijker gevoel.
    Als de naam Clinton valt, klinkt ‘Lock her up! Lock her up!’ Trump belooft later dat ze daadwerkelijk de gevangenis in gaat. Zo’n hetze tegen een politieke tegenstander is eng, in een democratie. Vooral omdat ik merk dat zelfs mijn favoriete Trumpaanhanger, oma Peggy Campbell, zich laat meeslepen. „Hillary is een sick puppy die naar de gevangenis gaat”, retweet ze, en in een verhitte discussie schrijft ze op Twitter ineens dingen als: „Loser, je hebt zeker nog nooit pussy gehad?”

    Muur
    In Bethpage, niet ver van New York, hoor ik Trump een songtekst voorlezen over een verzwakte slang die wordt gered door een mooie vrouw, maar haar boosaardig lachend bijt. „Denk hieraan”, zegt hij als hij het over vluchtelingen heeft. Waarop de menigte even later scandeert, soms met rood aangelopen hoofd: Bouw de muur! Bouw de muur! Er steekt een bord in de lucht: ‘white lives matter’.

    Zulke retoriek en opgefokte reacties hebben immigranten en niet-witte Amerikanen het gevoel gegeven dat ze niet meer welkom zijn. In Detroit vertelt een dame dat haar Afro-Amerikaanse kleinzoon bang is dat hij teruggestuurd wordt. Maar waar naartoe dan, vraag ik. Hij is toch zo Amerikaans als de adelaar? „Naar Afrika”, verduidelijkt zijn oma. Trump heeft iets lelijks losgemaakt dat niet zomaar weg is nu hij een paar dagen eenheid predikt.

    Er was een moment waarop ik dacht dat hij zijn kansen verpest had: Grab them by the pussy – en vooral wat volgde op de onthulling van de tape met die schunnige uitspraak over aanranding. De vrouwen die zeiden dat hij dat inderdaad in meer of mindere mate gedaan had, en Trump die suggereerde dat ze te lelijk waren om zijn grijpgrage handen te verdienen. Dit gaat Trump de das omdoen bij zwevende vrouwelijke kiezers, dacht ik.

    Maar de afkeer van Hillary Clinton bleek sterker, en ik onderschatte hoeveel vrouwen zulk taalgebruik en gedrag normaal vinden. ‘Zo zijn mannen’, zeiden ze, of: ‘alle mannen met macht zijn varkens’. Het had geen grote gevolgen in de peilingen, Trump bleef dichtbij Clinton. Ik hield er in de laatste dagen voor 8 november rekening mee dat de opiniepeilers er naast zaten, maar toch was het een rare gewaarwording om de man die door de Huffington Post nog in de sectie ‘entertainment’ werd weggestopt, plechtig te horen beloven: „Ik zal een president zijn voor alle Amerikanen.”

    Wennen
    Op de verkiezingsdag werkte ik tot diep in de nacht door. Pas toen ik na krap twee uur slaap opstond, drong het door dat de maandenlange wedstrijd echt beslist is. President Trump, tikten mijn vingers. En dat was even wennen.



    Overledenen in de regio

    Meer informatie overlijdensadvertenties

    Tip de redactie

    Heeft u een tip? Laat het ons weten!