article
1.2824587
NIJMEGEN - Vergane glorie achteraan op het terrein. Plantjes die op het dak groeien, een haveloos zootje trailers, kapotte ramen en het visitekaartje zelf, de watertoren, staat er ook niet florissant bij. NYMA.
Toen kunstzijde, nu cultuur gesponnen bij de watertoren
NIJMEGEN - Vergane glorie achteraan op het terrein. Plantjes die op het dak groeien, een haveloos zootje trailers, kapotte ramen en het visitekaartje zelf, de watertoren, staat er ook niet florissant bij. NYMA.
http://www.gelderlander.nl/regio/nijmegen-e-o/nijmegen/toen-kunstzijde-nu-cultuur-gesponnen-bij-de-watertoren-1.2824587
2009-03-28T08:19:03+0000
http://www.gelderlander.nl/polopoly_fs/1.2824589.1350860065!image/image-2824589.JPG
Geveltoerisme,Nijmegen
Nijmegen
Home / Regio / Nijmegen e.o. / Nijmegen / Toen kunstzijde, nu cultuur gesponnen bij de watertoren

Toen kunstzijde, nu cultuur gesponnen bij de watertoren

Foto's
1
    • Afbeelding
      Beschrijving
      De watertoren, met de poten niet naast maar ín een van de gebouwen. foto Do Visser/De Gelderlander
    NIJMEGEN - Vergane glorie achteraan op het terrein. Plantjes die op het dak groeien, een haveloos zootje trailers, kapotte ramen en het visitekaartje zelf, de watertoren, staat er ook niet florissant bij. NYMA.

    Het opschrift op de toren herinnert aan de dagen dat hier, op het industrieterrein aan de Waal, de eens grootste werkgever van Nijmegen zijn geld verdiende. Op het hoogtepunt, in 1955, telde de NV Kunstzijdespinnerij NYMA, opgericht in 1928, maar liefst 2.131 werknemers.

    De Nijmeegse fabriek werd gesticht door Twentse textielfabrikanten als tegenwicht tegen de sterke positie van die andere grote naam, ENKA – later gefuseerd tot AKU. Hoe fel de strijd om de klant was, blijkt uit het feit dat de concurrent NYMA omsingelde door een strook grond rond de fabriek te kopen om zo uitbreiding de voet dwars te zetten.

    In januari 1930 ging het eerste garen dat aan de Winselingseweg was gemaakt, naar de klant. Een kunstvezel, ook bekend als rayon, gemaakt van uit hout gewonnen cellulose, later gevolgd door nieuwe soorten vezels. Waren het in eerste instantie vezels voor de textielindustrie, later werden ook fabrikanten van autobanden afnemer. Ondanks economische tegenwind groeide de fabriek, in gebouwen en personeel. Een oude luchtfoto laat nog van een enorm complex zien, met een 60 meter hoge schoorsteen en de kenmerkende 'zaagtand'-daken van oude fabrieksgebouwen, dat inmiddels grotendeels is verdwenen.

    De jaren vijftig van de vorige eeuw waren topjaren. Maar aan het einde van dat decennium zakte de textielbranche en de vraag in en verdween werk naar lagelonenlanden. NYMA hield het echter nog vol tot 1969. In dat jaar viel de bijl: de fabriek sloot en een leger werknemers stond op straat.

    Daarmee was niet alle leven verdwenen. Een klein aantal werknemers ging een jaar later verder met de productie van CMC. Dit stofje was vroeger gebruikt bij de productie van garens maar bleek al gauw ook bruikbaar in voedingsmiddelen. Ook nu nog herbergt wat er nog over is gebleven van NYMA menselijke activiteiten. Zoals het bedrijf CP Kelco dat nog steeds geld verdient met dat CMC. Meest in het oog springt het markante Vasim-gebouw: ooit werden er de vezels gesponnen, later was het een fabriek waar vliegas van de elektriciteitscentrale werd verwerkt tot bouwmateriaal en momenteel is het een artistieke broedplaats: de cultuurspinnerij.

    Met dank aan Stichting Noviomagus.nl

    In de rubriek Geveltoerisme besteedt De Gelderlander wekelijks aandacht aan panden in en rond Nijmegen die opvallen door muurschilderingen, gevelinscripties of tegeltableaus. Tips? Mail dan naar redactie.nijmegen@gelderlander.nl