Koniks in de Gelderse Poort.foto P. Snip
Hoewel de kou nu uit de lucht is, hebben we weer eens winter in Nederland
beleefd. Winter roept bij mensen de vraag op of de runderen en paarden
buiten het wel redden in deze winterse omstandigheden. Hebben de dieren het
niet koud, is er wel genoeg te eten en te drinken?
In de Waaluiterwaarden tussen Nijmegen en de Duitse grens lopen ongeveer
tweehonderd galloways (runderen) en tweehonderd koniks (paarden) van FREE.
Ook stroomfwaarts langs Waal en Rijn zijn de dieren te vinden. Met deze
grote grazers verzorgt FREE voor Staatsbosbeheer het begrazingsbeheer. De
begrazing draagt bij aan een afwisselend landschap, rijk aan planten en
dieren. De runderen en paarden zijn aangepast aan een leven buiten, in de
vrije natuur. Koud hebben de dieren het niet, met een dikke huid en vacht.
De dieren hebben alle vrijheid en kennen de gebieden waar ze leven door en
door. Ze leiden een heel ander leven dan koeien of paarden op een boerderij
of manege. De grazers hebben de winter nodig om in conditie te blijven. In
de zomer is er een overvloed aan voedsel. Ze eten dan de hele dag door vers,
eiwitrijk groen. Zo bouwen de dieren een vetreserve op voor mindere tijden.
In de winter verbranden ze hun vetreserve. Door het gewichtsverlies komt de
rui op gang en komen de dieren in conditie voor een nieuw groeiseizoen met
volop voedsel.
De uiterwaarden zijn nu trouwens nog niet 'leeg'
gegeten. Er grazen hier veel minder dieren dan in een boerenweiland. Aan het
eind van de herfst staat er nog flink wat gras en ruigte. Prachtig als
beschutting en voedsel voor insecten, muizen en zaadetende vogels. De
galloways en koniks weten precies waar nog iets te halen valt. En anders dan
in de zomer eten ze 's winters meer vezelrijk spul. Broodnodig voor hun
spijsvertering.
De natuur heeft de relatie tussen planten, grazers
en seizoenen prima vorm gegeven. In miljoenen jaren evolutie is een
samenspel ontstaan dat zo uitgebalanceerd is dat we daar weinig aan bij
hoeven te sturen.
Zonder 'mager' seizoen waarin de dieren hun
vetreserve verbruiken en meer vezels eten liepen er vette paarden en koeien
rond die door hun overgewicht belemmerd worden in hun natuurlijk gedrag. Hoe
moet je de strijd aangaan met een rivaliserende hengst als je
welvaartsbuikje in de weg zit?
Meer informatie staat op
www.freenature.eu FREE staat voor de Foundation for Restoring European
Ecosystems. Natuurlijke processen als begrazing zijn de pijlers van ons
werk. Ruimte voor bezoekers om van de natuur te genieten is de rode draad er
doorheen.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
