Een aalscholver zit in de ochtendzon op een baken langs de Rijn bij Arnhem. foto GPD
Beroepsvissers noemen de aalscholver een ernstige bedreiging voor de visstand en de visserij. Baarlijke nonsens vinden Natuurmonumenten en Vogelbescherming Nederland.
Deze grijze maartdag aan het Naardermeer lijken de grote, donkere aalscholvers wel regenjassen te dragen.
Ondanks hun indrukwekkende postuur is de phalacrocorax carbo niet bepaald
moeders mooiste. Er zitten er al een paar te broeden. Een ander tilt er zijn
kont op en spuit een witte straal richting Naardermeer, waar duizend paren
in een kolonie leven. Zijn geringe aaibaarheidsfactor zal er wel aan hebben
bijgedragen dat de aalscholver sinds jaar en dag als een kwaadaardige
concurrent van de visser wordt afgeschilderd.
Nee, aalscholvers
eten ondanks hun naam vrijwel geen aal, beweren Natuurmonumenten en
Vogelbescherming. Hun populatie groeit niet enorm, zoals de vissers beweren.
Die is in Nederland al sinds 1995 stabiel, met rond 22.000 broedparen. En
ook snoekbaarzen blieven ze liever niet. Aalscholvers eten vooral veel klein
grut; 70 procent van het menu bestaat uit pos, waar vissers geen brood in
zien. Wel eten ze af en toen een gewone baars, maar daar hebben de vissers
volgens de aalscholverfans weinig last van. De vogels eten vooral kleine
baarsjes, dus de kleintjes die overblijven, kunnen juist groter groeien.
Iets dat de professionele baarsvissers juist zouden moeten waarderen.
Maar dat doen ze niet. Johan Nooitgedagt is voorzitter van de Nederlandse
Vissersbond, die de tachtig op het IJsselmeer vissende beroepsvissers
verenigt. "Wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat de aalscholver
ontzettend veel schade aanricht", beweert hij. "Ze vissen hele
wateren leeg, daar weten de sportvissers ook alles van. Een aalscholver eet
3 kilo vis per dag, vis die uit onze monden wordt gestolen."
Menno Bart van Eerde, ecoloog bij Rijkswaterstaat en aalscholverexpert, zegt
dat de vogels per dag zo'n 450 gram vis eten. "Beslist geen kilo's, dat
is echt visserslatijn." Hij heeft de beroepsvisserij onder de loep
genomen. Er belandt inderdaad minder paling en snoekbaars in de netten. Maar
dat kan dus niet aan de aalscholver liggen. De palingstand is wereldwijd om
raadselachtige redenen keihard achteruit gegaan en vissers vangen gewoon te
veel snoekbaars, is zijn oordeel.
Volgens Nooitgedagt was er
dertig jaar geleden amper een aalscholver bij het IJsselmeer te vinden. De
ellende is volgens hem begonnen toen de Oostvaardersplassen een beschermd
gebied werden waar de aalscholver ongestoord kon broeden. "Bij
Enkhuizen is zelfs een eiland aangelegd waar ze kunnen broeden. Op dat
eiland zijn geen natuurlijke vijanden zoals de vos. Er zijn zelfs dijken
aangelegd om de eieren bij hoogwater te beschermen. Er wordt meer voor de
vogels gedaan dan voor de vissers. Dat is te gek voor woorden!"
Nooitgedagt wil dat Brussel ingrijpt, want het probleem speelt volgens hem in
heel Europa. De vissers hebben het Europees parlement al zo ver gekregen dat
er een onderzoek komt naar het 'aalscholverpobleem'. "Vandaar dat wij
nu in het tegenoffensief gaan, want er is geen probleem", zegt Robert
Moens van Natuurmonumenten.
Nooitgedagt hoopt dat er nu eindelijk
maatregelen komen. "Ik weet niet of het wenselijk is ze af te gaan
schieten, maar je kunt ook denken aan schudden van eieren en het minder
plezierig maken van de leefomgeving van de aalscholvers." Hij vindt de
kritiek dat sprake zou zijn van overbevissing van het IJsselmeer nergens op
slaan. "Als dat het geval zou zijn, zouden er ook geen aalscholvers
zijn."
Robert Moens weet wel hoe dat zit. "Juist doordat
er te veel snoekbaars wordt gevangen, blijven er veel kleine visjes over die
anders door hen zouden worden opgegeten. En die trekken juist aalscholvers
aan." De Oostvaarderplassen zijn al lang niet meer de grootste
broedplaats voor aalscholvers. Kolonies hebben zich naar het noorden van het
IJsselmeer verplaatst
"Er zijn niet meer aalscholvers gekomen"
, legt Moens uit. "Ze leven en fourageren alleen veel meer verspreid over
Nederland. We zien ze veel meer. Dat maakt die fabeltjes die de vissers
vertellen voor veel mensen zo geloofwaardig: ze zien toch zelf dat het stikt
van de aalscholvers in Nederland?"
Schuilplaatsen onder water
van gaas. Daarmee probeert Sportvisserij Nederland, dat duizend
hengelsportverenigingen vertegenwoordigt, de visstand in kleine, afgesloten
binnenwateren te beschermen. "Want met name die worden soms compleet
door aalscholvers leeggevist", zegt Marco Kraal, ecoloog bij
Sportvisserij Nederland. De sportvissers willen echter geen harde
maatregelen tegen de aalscholver. "Die zien we niet als concurrent; de
aalscholver is een normaal onderdeel van het Nederlandse ecosysteem."
Kraal legt uit 'dat de aalscholver eigenlijk thuishoort op de grote wateren'. "
Maar het Marker- en IJsselmeer worden al jaren overbevist. Daar komt bij dat
het water schoner en helderder is geworden waardoor er minder vis is.
Aalscholvers zijn gedwongen de kleinere plassen en meren op te zoeken. Wij
pleiten al jaren voor duurzame visserij, maar dat is politiek blijkbaar een
onhaalbare kaart. Daar praat men al veertig jaar over."
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
