Een groot aantal natuurgebieden in Oost-Nederland gaat als een geheel deel uitmaken van het Europese natuurnetwerk Natura 2000. En da's belangrijk voor de beekprik, een visje dat in het verleden in vrijwel alle bovenlopen van beken in Twente en de Achterhoek voorkwam.
Op het grote heideterrein van natuurreservaat Springendal bij Vasse is het in deze tijd van het jaar uitgesproken stil. Er vliegen wat houtduiven en in de bosrand roept een vlaamse gaai. Het landschap is indrukwekkend. Bossen, heiden en beekdalen wisselen elkaar af op glooiende hellingen.
Natuurreservaat Springendal van Staatsbosbeheer maakt deel uit van een complex van natuurgebieden. Het gebied zelf bestaat uit heide, bossen en unieke brongebieden. Aangrenzend liggen de reservaten Dal van de Mosbeek en Manderheide van Landschap Overijssel en het natuurgebied Hazelbekke van Natuurmonumenten. "Het gebied kent een enorme afwisseling dank zij de gevarieerde ondergrond en de hoogteverschillen. Eigenlijk is het één groot aaneengesloten gebied op de stuwwal van Ootmarsum naar Uelsen", zegt boswachter Roel Korbee van Staatsbosbeheer. Aan de Duitse kant van de grens heeft de deelstaat Nedersaksen maar een klein deel van de stuwwal aangewezen voor Natura 2000, zo'n 20 hectare pal aan de grens met Springendal, de zogenoemde Hügelgräberheide. Korbee: "Het is bijzonder jammer dat van dat gebied in Duitsland maar zo weinig onder Natura is gebracht, want in potentie heeft dit Duitse deel grote waarden. Het werd altijd gekenmerkt door een veel minder intensieve landbouw dan in ons land en ook het landschap met houtwallen en andere elementen is grotendeels behouden gebleven. We zien dat nu veranderen ten nadele van de natuur."
Behalve zeldzame planten zoals de beenbreek en grote ratelaar herbergt het gebied ook bijzondere dieren. Zo zijn in de Springendalsebeek waarschijnlijk de laatste beekprikken te vinden. "Deze soort heeft een heel bijzondere levenscyclus, waardoor je ze maar eens in de zes jaar als palinkjes ziet. Toen we ze in dit stadium eenmaal vonden, hebben we ook de larvenstadium kunnen vinden en volgen." De beekprik behoort tot de soorten die onder Natura 2000 strikt worden beschermd. Ze hebben optimale beekmilieus nodig met zeer schoon water met voldoende zuurstof en beekbeddingen met zowel slik als met grind, want daar worden de eitjes afgezet.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
