Jan Timman doceert schaken op het Euwe Stimulanstoernooi in zijn nieuwe woonplaats Arnhem. Foto; Jan Wamelink
Maandag, 27 augustus 2007 - Met Jan Timman is een van Nederlands grootste sportmannen aller tijden neergestreken in Arnhem. Dat is goed nieuws voor de liefhebbers in de regio, want het 55-jarige fenomeen staat open voor een rol in de Arnhemse schaakwereld.
"Via het internet kun je overal huizen uitzoeken", expliceerde Timman. "Als schaker moet je overal kunnen wonen, vind ik. In Arnhem heb ik een leuk appartement gevonden. In het centrum, autovrij, dus heel rustig. De omgeving is hier erg mooi. En het is een voordeel dat Arnhem zo centraal ligt, het is dicht bij Duitsland."
Zo hoeft Timman wat minder ver te reizen, wanneer hij bij onze oosterburen een toernooi afwerkt. Competitie speelt hij komend seizoen bij Wageningen, dat op het één na hoogste niveau in Nederland uitkomt. De clubleiding van Wageningen reageerde alert, nadat Timman was afgereisd naar Gelderland.
De prangende vraag luidt of hij in de toekomst ook plannen heeft met het Arnhemse schaken. "Ik denk dat er mogelijkheden zijn", geeft Timman aan. "Ik zou nog niet precies weten wat. Maar het initiatief gaat ook niet van mij uit."
De geboren Amsterdammer legt zich al jaren toe op het schrijven van (vooral) schaakliteratuur. "Ik speel nog voldoende toernooien, en partijen op topniveau speel ik graag na, maar ik ben niet meer zo intensief bezig met openingen zoals vroeger. Het blijft interessant. Maar op een gegeven moment wil je ook andere dingen doen. Ik ben bezig verhalen te schrijven, op het gebied van schaken vooral eindspelstudies. Iedereen heeft behoeftes. Bij mij is dat schaken. Ik zal er altijd bij betrokken blijven, maar niet meer met dezelfde inzet."
Of er nu zelfs dagen voorbij gaan in het leven van Jan Timman, dat hij helemaal niet bezig is met schaken? Jazeker. "Er gaan genoeg dagen voorbij zonder schaken."
Dat is wel eens anders geweest. In zijn jeugdjaren reisde Timman samen met Hans Böhm door Europa. Overal speelden ze toernooien. "Romantiek", zegt Timman nu. Hij glimlacht aan de gedachte van de jongensachtige bravoure van weleer. "Het was de romantiek van de jaren zestig en zeventig. Dat was ontzettend interessant. Tegenwoordig zie je dat niet meer, die migrerende stammen, zoals de hippies waren."
Van het prijzengeld trokken ze van stad naar stad. "Ik won bijna alle open toernooien", aldus Timman. "Doordat we geld nodig hadden, was er soms een zware druk. Maar daar heb je niet veel last van als je jong bent. Dan kun je veel aan. Het gekke is dat ik daar pas later last van kreeg, als ik me moest kwalificeren voor de kandidatenmatches. Dat is twee keer mislukt. Pas daarna lukte het."
Timman ontwikkelde zich tot een onbetwiste wereldtopper. Hij en wereldkampioen Max Euwe zijn de beste en bekendste schakers die ons land ooit heeft voortgebracht. In de jaren tachtig geldt hij als 'the Best of the West' en 'the Best of the Rest', achter de Russen Anatoli Karpov en Garry Kasparov. Alleen de wereldtitel wint hij niet (zie kader).
Of hij trots is op zijn verworven status als schaker? "Ja. wel zeker. Hoewel ik niet tevreden ben. Ik had meer willen bereiken. Maar niet iedereen in de top is gelukkig geworden. Kasparov zit nu in de politiek. Je kunt niet zeggen dat hij een heel gelukkige indruk maakt. Fischer al helemaal niet. Misschien Karpov wel."
En Jan Timman? Is hij een gelukkig mens? "Over het algemeen wel, heel gelukkig. Daar is niet veel voor nodig. Als ik kan doen wat ik wil, lezen wat ik wil, schrijven wat ik wil. De heel grote successen blijven nu uit, maar dat kan mijn geluk niet aantasten."
'De heel grote successen blijven nu uit, maar dat kan mijn geluk niet aantasten'
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
