René ten Bos, Denker des Vaderlands.
Volledig scherm
René ten Bos, Denker des Vaderlands. © Nadine Ancher

René ten Bos: Ik kan gemakkelijk niet denken

Uit metNIJMEGEN - René ten Bos (1959) is hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Sinds 22 april is hij officieel onze nieuwe Denker des Vaderlands.

,,Van oorsprong ben ik een voetballer. Vanwege blessuregevoeligheid ben ik op mijn 23ste gestopt. Met mijn zoon ga ik graag naar FC Twente en NEC. Ik ben een kortslaper en houd van wandelen. Bij voorkeur 's ochtends om half zeven een rondje langs beide bruggen. Ik loop snel, mijn vrouw noemt het joggen. Bovendien ben ik een fietser: vaak via Doorwerth en Oosterbeek naar Arnhem en terug.’’

Druk

,,Als ik thuis ben, kook ik graag Aziatisch. Ik maak het eten graag scherp. Ik probeer minstens de helft van de tijd thuis te zijn, maar eet zeker vier of vijf keer per week buitenshuis, bij Het Savarijn, De Portier, Flores of Manna. Het liefst eet ik om de hoek, bij eetcafé Lodewijk. 's Avonds geef ik vaak lezingen en voor die tijd spreek ik af. Zo verenig ik het aangename met het nuttige. Met promovendi praat ik soms na in het café. Dus drink je wat. Is dat werk of vrije tijd? Mijn moeder zei altijd: er is maar één ding erger dan druk zijn en dat is niet druk zijn.’’

Nomadisch

,,Vorig jaar reisde ik met mijn vrouw, mijn dochter en haar vriendje door Siberië. Terwijl zij uitsliepen, werkte ik aan mijn boek. Ik ben nomadisch ingesteld. Ik ben blij dat Duitsland om de hoek ligt. Ik heb een tijdje op Curaçao gewoond. Ik was in India, Nepal, China, Venezuela en ben verknocht aan Australië. Ik las The fatal shore van Robert Hughes. Hij schreef zó prachtig over de tragiek van het continent dat ik gefascineerd raakte. Inmiddels ben ik er zeven keer geweest. De natuur van Tasmanië is adembenemend."

Beschaving

,,Ik ben getrouwd met een kunsthistorica. Kunst is niet weg te denken uit mijn leven. Kunstenaars hebben een andere kijk op de wereld, dat vind ik interessant. Thuis én op mijn boek Water prijkt werk van de Chinese kunstenaar Tian Yonghua. Ik ben betrokken bij meerdere kunstprojecten, werk samen met installatiekunstenaar Josef Semah. Bijkomend schrijf ik artikelen op het snijpunt van filosofie, wetenschap en kunst. Pure liefhebberij. Als we alles alleen afrekenen op nut, is dat het einde van de beschaving."

Gewurgde mier

,,Ik lees veel; filosofie, maar eveneens romans. Ik ben een oeuvrelezer en ik verslind poëzie: Tonnus Oosterhoff, Jacques Hamelink, Wislawa Szymborska. Favoriet is H.H. ter Balkt. Hij schrijft prachtig en robuust over dieren. De gewurgde mier, zoiets bedenk je toch niet?’’

Kabaal

,,Als denker des vaderlands kan ik gemakkelijk niet denken. Ik kan prima dromen, luieren of naar mooie muziek luisteren. Ik draai obscure, maffe muziek die piept en schuurt, van avant-garde, techno en jazz. Ik ben een fan van Thelonious Monk en luister ook naar het Duitse Rødhåd. Of, terwijl ik werk, naar de Japanner Riochi Ikada. Ik hoor graag bands die tegen kabaal aanschurken, zoals het snoeiharde The Swans en het Franse Gojira. Verder vind ik hiphop leuk. Naar Run the Jewels luistert de hele familie. Ik heb geprobeerd om klarinet te spelen, maar ik ben ongetalenteerd.’’

Eigenzinnigheid

,,Vanaf 1985 ben ik lid van een schaakclub. Als het even kan, schaak ik op maandagavond. Daarnaast houd ik van Russische cinema, van Andrej Tarkovski, van Japanse films als Irezumi en van Paul Verhoeven. Zijn laatste film Elle vond ik schitterend. Weinig cineasten zijn zo geprezen, maar tevens afgekraakt. Ik vermoed onmiddellijk een eigenzinnigheid die me boeit.’’

Oud mannetje

,,Al meer dan 35 jaar ben ik stamgast van De Tempelier. Op zaterdagmiddag rond drie uur lees ik daar de kranten. De eerste uren drink ik thee en onmerkbaar ga ik over op sauvignon blanc. Ik drink geen bier of sterkedrank, maar heb een grote hang naar het café. Als kind dacht ik al: later wil ik zo'n oud mannetje worden die met een pijp of sigaar kranten leest in een bruin café.’’