De in aanbouw zijnde Retiro Baixo Hydro-elektrische waterkrachtcentrale in het Braziliaanse Pompeu. foto Paulo Fridman
RETIRO BAIXO - Arcadis investeert in waterkrachtcentrales in Brazilië. De derde is bijna klaar. Vijftien staan er nog op de planning.
Zie ook:
Het water van de Paraopeba kolkt woest. Witte schuimkoppen staan op de
bruine watermassa. De rivier stroomt in schijnbaar niemandsland door Minas
Gerais, de Braziliaanse staat met de meeste bodemschatten.
Over vijf maanden leveren de woeste kolken van de Paraopeba voor het eerst
geld op. Duizend arbeiders werken hier bijna tweehonderd kilometer
noordelijk van de stad Belo Horizonte aan een waterkrachtcentrale. Arcadis
Logos, de Braziliaanse dochter van het Arnhemse ingenieurs- en adviesbureau,
is zowel mede-investeerder als hoofdaannemer van dit project van 100 miljoen
dollar.
"Dit is al de derde waterkrachtcentrale die we
bouwen. De eerste twee hebben we al weer verkocht. De stroom is bestemd voor
de Braziliaanse industrie. Het stroomverbruik groeit hier met 5 procent per
jaar", zegt Carlos Augusto Blois Pera van Arcadis Logos. Hij is
verantwoordelijk voor de bouw van deze centrale. Het werk, dat in maart 2007
begon, vlot goed. "De aarden dam van 45 meter hoog in de rivier is
bijna klaar. Daarvoor hebben we twee miljoen kuub zand, klei en steen
verplaatst. We hebben de rivier even omgeleid zodat we het gebouw waar de
turbines in komen te staan, kunnen bouwen. Daar wordt water straks doorheen
geleid. Het valt 37 meter naar beneden, met honderd kubieke meter per
seconde."
Over de rotswand liggen twee roestbruine
'darmen'. Het zijn de pijpen waar het water van de Paraopeba straks doorheen
dendert naar de turbine die er stroom van maakt. Het zijn reusachtige stalen
buizen, honderd meter lang, met elk een doorsnede van 6,2 meter. Arbeiders
vlechten een stalen net rond de buizen. Ze worden straks in beton verpakt.
In totaal wordt er 75.000 kubieke meter beton verwerkt in de
waterkrachtcentrale. Er is een eigen betoncentrale ter plekke. Ook de stalen
elementen van de buizen worden op de bouwplaats zelf gemaakt.
Brazilië wekt 90 procent van zijn stroom op uit water. De Itaipú-centrale op
de grens van Brazilië en Paraguay is de één na grootste waterkrachtcentrale
ter wereld. De centrale levert een kwart van het totale Braziliaanse
elektriciteitsverbruik. Ondanks de vele kolkende rivieren valt het niet mee
om goede plekken voor waterkrachtcentrales te vinden. "Of omwonenden
zijn er tegen, of je komt in gebieden waar indianen wonen", zegt Manoel
Antonio Avelino da Silva, de hoogste baas van Arcadis Logos.
In Retiro Baixo is er nog een ander probleempje: de vis. "We moeten
maatregelen nemen, want ze zwemmen stroomopwaarts om te paaien. Als we niks
doen worden ze in de turbines vermalen. In het paaiseizoen gaan we ze elke
dag vangen. Dan stoppen we ze in een speciale lift. We brengen de vissen in
een watertank op een vrachtwagen naar de bovenloop van de rivier. Alleen één
soort, de tucunaré vangen we niet. Dat is een roofvis uit het Amazonegebied
die hier niet thuishoort. Die gaat op de barbecue", lacht Carlos
Augusto Blois Pera. Als de waterkrachtcentrale klaar is wordt het bassin van
drie vierkante kilometer met water gevuld. Carlos: "Als we dat in juni
of juli doen, onze wintermaanden, dan duurt het twee maanden. En doen we dat
in december, in het regenseizoen, dan is het bassin binnen één week gevuld.
"
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
