SILVOLDE - Je gruwelt ervan of je vindt het heerlijk: karnemelkse saus. Voor de dapperen onder ons die het nog eens willen proberen: men neme karnemelk, spekjes en een recept van Els Speekhout uit Silvolde, winnares van de lekkerste-karnemelkse-saus-verkiezing tijdens de jaarlijkse zomermarkt in Silvolde afgelopen weekend.
Zie ook:
"Als kind vond ik het vreselijk, die saus. Mijn moeder gooide er altijd uien bij in. Dat werden van die glibberige, gladde stukjes, bah!". Els Speekhout (62) zet een pakje karnemelk en een zak bloem klaar op het aanrecht. De spekjes sudderen al in de pan. "Mijn geheim is de start", legt ze uit. "De eerste ingrediënten moeten koud worden gemengd. En vanaf het begin moet er enorm geruurd worden."
Jarenlang at ze geen karnemelkse saus, blij dat ze van het gerecht van haar moeder af was. Tot haar man het zich herinnerde en weer eens wilde proeven. "Vooruit, ik deed een poging, maar bepaald geweldig werd het niet. Wat ik ook probeerde, alles schiftte. Het recept kwam van mijn moeder maar haar kon ik het niet meer vragen, ze was al overleden. Een vriendin vertelde me uiteindelijk het geheim van de koude ingrediënten. Toen ging het goed, en bleek ik het zowaar lekker te vinden. Maar uien komen er niet meer in!"
Dat het zeker goed gaat, bleek afgelopen weekend. Uit zeventien karnemelkse sausjes werd de hare door de jury van vereniging Slow Food Achterhoek als beste verkozen. "Ik ben echt geen kok hoor. Ik deed gewoon voor de gein mee, net als vorig jaar bij de zelfgemaakte-tassen-wedstrijd. Tijdens de uitreiking stond ik al met m'n rug naar het podium te kletsen. Hans Keuper vertelde dat in echte karnemelkse saus uien horen. Dus ik dacht: 'dan heb ik het helemaal mis'. Tot ik mijn naam hoorde. 'Gewoon karnemelkse saus zoals hij hoort te zijn, zonder allerlei rare dingetjes erin', zeiden ze."
Haar kleinkinderen kregen de eer om de overgebleven saus na de wedstrijd op te eten. "Volgens mij proefden ze het voor het eerst. Ik dacht altijd dat kinderen het niet lustten, omdat ik het vroeger ook vies vond. Maar ze vonden heerlijk, geloof ik. En ach, bijna alle echte Achterhoekers lusten het toch? Een overbuurman, van oorsprong uit Krimpen aan den IJssel, vroeg me na de wedstrijd het recept. Zelfs hij vond het lekker."
Karnemelkse saus à la Speekhout
Ingrediënten voor 2 personen:
- 0,25 l. karnemelk
- 250 gr. gezouten zuurkoolspekjes
- 2 eetl. bloem
- scheutje koud water
- scheutje koffiemelk of room
- snufje zout
- versgemalen peper
1. Bak de spekjes mooi bruin, maar niet te hard.
2. Giet de karnemelk in een steelpannetje, maak in een schaaltje van de bloem en het water een papje en giet dit erbij. Roer flink.
3. Zet het pannetje op hoog vuur en breng het geheel, al roerend, aan de kook. Zet het vuur direct lager zodra het begint te koken, en zorg dat het zo'n 6 minuten heel zachtjes doorkookt. Blijf constant roeren om aanbranden en klontjes te voorkomen!
4. Zet na 6 minuten het fornuis uit en voeg een snufje zout, wat versgemalen peper, een scheutje (koffie)room, en de spekjes toe.
5. Serveren met sla en gekookte aardappelen. Vroeger ook (zelfs koud) veel gegeten met bruine bonen, tuinbonen, sperziebonen of andijvie. www.gelderlander.nl :
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
