Riaan Kotze, manager van het Inkwe Valley natuurpark zo'n drie uur ten noorden van Johannesburg wil het niet nog een keer zien.
Overal bloed en darmen. De stropers hadden maar één schot nodig voor het vrouwtje en één voor haar kleintje van twee. De hoorn werd afgehakt waarna moeder en kind doodbloedden. Kotze schudt zijn hoofd. "Hoe kan iemand zo wreed zijn." In zijn park zijn het afgelopen half jaar al vijf neushoorn afgeslacht voor hun hoorn. De neushoornstroperij is schrikbarend toegenomen in Zuid-Afrika. In 2009 werden er volgens de natuurbeschermingsorganisatie Endangered Wildlife Trust 122 neushoorns vermoord. Dit jaar staat de teller al op 188. In Zuid-Afrika leven 16.725 witte neushoorns, 93 procent van de wereldpopulatie van het dier, en bijna 1.500 zwarte neushoorns.
Op een uur rijden van het park van Kotze kijkt politieman Herman Lubbe naar zijn bureau. Het ligt vol met stapels dossiermappen met nieuwe zaken. Eigenlijk moet Lubbe zich bezighouden met veediefstal. "Maar de telefoon staat roodgloeiend van neushoorneigenaren die mijn hulp nodig hebben." De hoorn gaat vooral naar China en Vietnam waar gedacht wordt dat het de potentie verhoogt en kanker geneest. Het stropen wordt gedaan door goed georganiseerde misdaadsyndicaten die zelfs met helikopters en machinegeweren de parken intrekken.
Het vuile werk wordt volgens Lubbe opgeknapt door Zimbabwanen en Mozambikanen met een militaire achtergrond die de bush op hun duimpje kennen.
Sommige privénatuurparken hebben besloten om de stropers met gelijke wapens te bestrijden. Ze huren gewapende scouts van het beveiligingsbedrijf Nkwe Wildlife en Security Services. De mannen brengen soms vijftien dagen aan een stuk in een park door en leven op vis uit blik en astronautenvoer.
Oud-militair Simon Rood, eigenaar van het bedrijf, pakt een stuk neushoornstront op. Niet meer warm, dus de neushoorns zijn al een tijdje weg. De stropers komen vaak 's ochtends vroeg of bij volle maan zodat ze goed kunnen zien, vertelt hij. In de parken waar Rood werkt, zijn nog geen neushoorns gestroopt. "Als de stropers weten dat wij ergens werken, kiezen ze liever een zachter doelwit." Maar voor parkmanager Kotze is de veiligheidseenheid geen optie wegens de kosten, zegt hij. Zijn park beslaat 9.400 hectare en hij zou daarom veel scouts nodig hebben. Om toch te proberen het stropen aan te pakken, hebben zijn dieren sinds kort een microchip in hun hoorn zodat hij kan zien waar ze zijn.
Een andere mogelijke oplossing is het zelf afzagen van de hoorn. Maar volgens Faan Coetzee van het Endangred Wildlife Trust werkt dat niet. De stropers zouden zelfs het laatste stompje hoorn komen halen. Ook het inspuiten van de hoorn met cyanide, waardoor de gebruiker het loodje zou leggen, is een idee dat rondgaat. Maar wettelijk zou dan misschien sprake zijn van moord.
Agent Lubbe hamert vooral op meer agenten. Er zijn nieuwe politie-eenheden beloofd, speciaal om het stropen tegen te gaan, maar hij heeft nog niemand gezien. Kotze slaapt ondertussen bijna niet meer. Bij ieder geluid schrikt hij wakker. "We moeten er voor zorgen dat ze in Azië snappen dat de hoorn geen bijzondere krachten heeft en zo de vraag terugdringen. Of we moeten massaal hun panda's gaan afschieten", zucht hij moedeloos. "Misschien laten ze dan onze neushoorns met rust."
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
