Ruim 1.3 kilometer heeft de verslaggever afgelegd voor het bekijken van de expositie Een weg van de sterren in het Museum voor Religieuze Kunst in Uden. Belangrijk? Ja, toch wel, want het Udense museum probeert het lopen van de pelgrimsroute van Uden naar het Noord-Spaanse bedevaartsoord Santiago de Compostela voor bezoekers fysiek voorstelbaar te maken.
Elke bezoeker krijgt een stappenteller en na afloop van het bezoek wordt per dag gekeken en op een bord bijgehouden hoeveel de gezamenlijke bezoekers hebben gelopen. Bij een totale afstand Uden - Santiago van 2.486 kilometer zou het museum een kleine vierduizend bezoekers nodig hebben om het bord Uden - Santiago heen en
terug vol te krijgen.
De stappenteller is een van de fysieke componenten, een loopband is een tweede. Beneden in de zaal staan er twee voor een projectiescherm waar de zwart-wit foto's zijn geprojecteerd die Horacio Sormani om het uur maakte tijdens
zijn tocht in 1997 over de Camino, de pelgrimsroute. Al wandelend steek je snelwegen over, loop je door dorpjes en landschappen die liggen te blakeren in de zon en beklim je stoffige, kronkelige paadjes.
Voor het maken van deze expositie riep het museum de hulp in van Rosé de Beer en Sjaak Langenberg, kunstenaars gespecialiseerd in kunst in de openbare ruimte. Zij kwamen met het concept waarmee het Udense museum nu de nek uitsteekt in een poging een
nieuw en vooral jonger publiek aan te spreken. Want de expositie van katholieke relikwieën en vermolmde houten beelden waarmee het museum tot nu toe mee kwam, zijn nu eenmaal niet echt aantrekkelijk voor een jong en om
beleving vragend publiek.
Het museum hinkt nog op twee gedachten. Op de begane grond, vindt je vooral de religieuze voorwerpen die het verhaal van vroeger vertellen, over de monniken en boetedoeners, over de insignes die ze op hun kleding naaiden en de anekdotes die bij de katholieke pelgrimage lijken te horen. Zo hangt in de ruimte Het galgenwonder een drieluik afkomstig uit het Duitse Herpen dat toont hoe een zoon van een pelgrim wordt opgehangen wegens een vermeende diefstal. Als de vader op de terugweg van zijn pelgrimstocht weer door het dorp komt, blijkt zijn zoon nog te leven. Dankzij de heilige Jacobus die zich al die tijd onder de gehangene heeft opgesteld.
In de eenentwintigste eeuw is de beleving van de perlgrimstocht totaal anders. Niet het eindbestemming maar de tocht zelf is het doel. Wiesje Peels, de Bredase fotografe die door het museum op pad werd gestuurd, legt die nieuwe beleving fraai vast. Het toeristische eindpunt Finisterre, het circus op en rond het plein bij de kathedraal in Santiago. Peels fotografeert het op een losse wat vervreemdende wijze. Ze gebruikt soms onnatuurlijk kunstlicht. Een wandelaar in de regen lijkt zo opeens op een model in reclamecampagne voor een regenjackmerk. Maar dat is een detail. Want hoewel de fysieke beleving van de tocht nauwelijks overdraagbaar is, slaat het museum met deze frisse expositie een weg in die perspectief biedt.
Reportage van Omroep Brabant over de pelgrimsroute
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
