Maandag, 7 mei 2007 - De kanonslag is tot ver in de omtrek van 's - Heerenberg te horen op deze zaterdagochtend. Wat er aan de hand is, wordt snel duidelijk: Een middeleeuwse huurtroep, de Compagnie van Cranenburg, is bezig het kasteel te belegeren.
Daarvoor moeten de bezoekers even enkele eeuwen terug in de tijd. Toen de geslachten Van Heekeren en Bronckhorst nogal wat ruzies uitvochten. Vandaag met behulp van de huursoldaten van de Compagnie van Cranenburg. "Het is een groep mensen die houdt van geschiedenis en het leven van een groep huursoldaten uit de jaren zestig van de veertiende eeuw zo goed mogelijk neer wil zetten", zegt Menno Brouwers, terwijl hij samen met enkele metgezellen veilig achter de dikke kasteelmuren uitrust van de zojuist gevoerde strijd. Ook het leven om het strijdgewoel heen wordt aan de bezoekers getoond.
Zo is daar Gert-Jan Beukers (17), verkleed als leerling-chirurgijn. In
zijn handen houdt hij een vijzel waarin hij kruiden, stukjes been en
schelpen vermaalt. "Voor de tanden", legt hij uit. "Met wat
honing erbij was het de ideale tandpasta."
Naast hem zit
Marjolein (27), gewikkeld in een linnen gewaad en haar haar weggestopt in
een hoofddoek. In de wollen omslagdoek gewikkeld, ligt haar vier maanden
oude zoon te slapen. "Steeds opnieuw vragen de mensen of hij echt is.
Ze vinden het blijkbaar opmerkelijk dat er een baby is. Nou die waren er
toen natuurlijk ook." Zita (28), in het dagelijks leven haar
vriendin, draagt ook een lange linnen jurk. Haar lange blonde haren draagt
ze niet onder een mutsje of doek, maar los. "Ik ben dan ook een
prostituee", zegt ze. "En verwen de mannen na de strijd. Soms
masseer ik ze ook."
Wat beweegt deze mensen om vele
weekeinden en soms ook nog delen van de vakanties op deze wijze door te
brengen?
"De mobiel laat je thuis, er is geen tv, je bent
buiten op vaak heel mooie plekken zoals hier bij dit kasteel", zegt
Marjolein. Haar vriendin Zita: "Het is gewoon relaxed. Je verdiept je
wat in de geschiedenis en speelt daar dan mee. Het is een vorm van
onthaasten. Je hebt geen tijd bij je, eet heel anders, slaapt anders."
Slapen doen de deelnemers in een van de vele witte compagnietentjes die
overal rond Huis Bergh staan. Want het gaat om een tweedaags evenement.
Een behoorlijk luxe, want grotere tent, daar beschikken de leden van de
stichting La Bombarde over. Een groepje mensen uit Leidschendam die zorgt
voor de artillerie waaronder het kanon waar vandaag mee wordt geschoten.
Dat is niet voor iedereen weggelegd, want er zijn vergunningen voor nodig.
Ook bij deze groep zijn dezelfde geluiden te horen. "Ik zit de hele week
op de vrachtwagen en het is hier gewoon relaxed", zegt Jaap die bezig
is een langwerpig houdertje met zwart kruit te vullen. Het enige minpuntje
vandaag, zo stelt hij, is dat er niet gekookt kan worden. "Zie je die
potten en pannen daar", zegt hij wijzend naar een stel gietijzeren
ronde bakken. "We mogen geen open vuur maken en kunnen dus ons
stoofpotje niet boven de vlammen hangen. De droogte, weet je wel."
Terwijl een valkenier bezig is een groot deel van het publiek te vermaken,
zijn enkele mensen niet weg te slaan bij Marieke Soetebier en Martinus van
Eijck. Ze zijn met hun twee kinderen Meike (2) en Veerle (5) achter de
soldaten aangetrokken om zo wat geld te verdienen met hun Middeleeuwse
'soetwaren'. In hun tent die tegelijkertijd als woning en marktkraam
dient, zijn de lekkernijen waaronder zoethout, cardamon koek, minnekoek
(met anijs), chocoladeharten en absintpastilles uitgestald. Ze kunnen uren
vertellen over tal van details van hun zelfgebakken waren, die gretig
aftrek vinden.
Als een goed geïnformeerd passant vraagt hoe het
kan dat hij chocoladeharten verkoopt, terwijl chocola in de Middeleeuwen
helemaal niet te verkrijgen was, antwoord Martinus: "Omdat we goede
connecties met het Portugese hof hebben." Hij legt aan de andere
toeschouwers uit dat het Columbus was die cacao van een van zijn reizen
mee nam naar Europa. Dat was rond 1496. Het Portugese hof hield dat
tientallen jaren geheim.
Bovendien werd chocola ook nog eens
lange tijd verboden door de kerk omdat het lustopwekkend zou zijn. Pas na
1780 kwamen de eerste cacaohuizen in Europa en was het aanvankelijk een
drankje voor de rijken. Nog later werd het, zo doceert Martinus, een
volksdrank. Soldaten lopen inmiddels druk heen en weer met zwaarden. Ze
maken zich op voor een nieuwe strijd. Opnieuw is even later tot ver buiten
Bergh, mogelijk wel tot in Bronkhorst toe, een kanonschot te horen.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
