Deze put is waarschijnlijk afk omstig uit de 15e of 16e eeuw. Met de aanleg van een stenen put liet de eigenaar zien hoe rijk hij was. foto's Gerco Mons
De contouren van een 16e eeuws huis zijn duidelijk zichtbaar vanaf de Hoofdstraat. Maar dat is nog maar 'de bovenkant'.
"We gaan hier terug naar de 14e eeuw. En misschien moeten we nog
verder terug in de tijd. Maar zekerheid daarover vergt nader onderzoek. Dan
zouden we eigenlijk ook scherven uit die tijd moeten vinden", legt
Schabbink uit.
De vondst is boven tafel gekomen door de geplande
werkzaamheden aan Pleintje Kaak. Daar zijn panden gesloopt om plaats te
maken voor woningen en winkels. De archeologen van RAAP zijn twee weken
bezig geweest met onderzoek, terwijl eigenlijk maar drie dagen gepland
waren. Door de vondst is de sanering van het terrein voorlopig stilgelegd.
En wat hem betreft wordt voorlopig ook nog niet gebouwd. "Wat wij hier
gevonden hebben is heel bijzonder. Een deel van het verhaal van Terborg. We
willen heel graag nader onderzoek doen. Dat zal ook ons advies worden aan de
gemeente. Volgens ons valt hier nog veel meer te vinden."
Schabbink loopt al vertellend over het terrein. "Bij het Gravenpad
hebben we de fundamenten aangetroffen van een oude stadspoort. Een deel van
de poort loopt onder het Gravenpad door. De poort vormde waarschijnlijk één
van de toegangswegen naar het kasteel."
Terborg was in vroeger
tijden niet meer dan een straatje, een muur met enkele poorten en een
kasteel. De straat lag op een oude zandduin, een natuurlijke verhoging.
Schabbink wijst naar een plateautje met stenen. "Hier zie je een deel van
een oud weggetje uit de 15e of 16e eeuw en daar staat een put.
Waarschijnlijk ook uit die tijd. Wat deze put zo bijzonder maakt is dat deze
gemaakt is van stenen. De meeste putten uit de Middeleeuwen waren van hout.
Door een stenen put te laten bouwen liet je zien hoe rijk je was."
De put is gevuld met zand. De archeoloog zou er graag eens in willen graven.
Wat is er allemaal in gegooid? Schabbink verwacht de nodige scherven te
vinden, maar er is nu geen tijd voor. Dan wijst hij naar een vierkant gat in
de grond. De kleur van de grond steekt donkerder af dan de omgeving. "
Hier heeft vroeger een paal gestaan. Als je goed kijkt zie je dat op
bepaalde plekjes zwartgeblakerde resten. Die zie je ook bij dat muurtje. Dat
wijst op een grote brand. Niet zo vreemd, want Maarten van Rossum heeft hier
nog huisgehouden en Terborg aangevallen."
De contouren van een
16e eeuws huis zijn dus duidelijk zichtbaar. Maar minder goed zichtbaar zijn
de veel oudere delen daar weer onder. "Dit moet een huis geweest zijn
uit de 14e eeuw. Het moet een van de eerste stenen huizen zijn geweest in de
omgeving. Daarvoor stonden hier houten huizen. Je ziet ook nog delen van de
lemen vloer. In de loop van de eeuwen is het huis gesloopt of uitgebouwd.
Kijk hier zie je de hoekstenen. "
Een collega is bezig met
enkel muren. "Weet je wat nou grappig is. Je ziet hier ook nog een deel
van een muur uit de 20e eeuw. Maar juist dat deel staat op instorten. Het
oude deel staat heel stevig."
Uit de grond steekt een plastic
zakje met iets erin. Waarvoor is dat? Schabbink legt de inhoud op zijn
handpalm. Een scherfje van een paar centimeter. "Dit komt uit de 14e
eeuw. Dat kan je zien door de samenstelling van de scherf. We hebben
verschillende scherven gevonden." De verslaggever bukt en pakt een
scherf. Wat is dit? "Van de riolering. Niets bijzonders..."
Verder gaat de rondleiding. Parallel aan een oude muur loopt een donkere lijn
over de grond. In eerste instantie werd gedacht aan de loop van een water-
of rioolleiding. "Maar dat is het niet. Wat je ziet zijn de oudste
resten die we hebben gevonden; 13e eeuws. Wat het precies is, weten we nog
niet. Moeten we nader onderzoeken."
Hier en daar op het
terrein zijn nog meer muren, putten en gaten zichtbaar. Voor de archeologen
is het duidelijk: er is meer onderzoek nodig. "Ik zou hier graag nog
eens twintig centimeter extra afgraven, maar dat kost tijd. Wat deze plek
nou zo bijzonder maakt is dat het eigenlijk een gigantische puinhoop is.
Jaarlagen lopen door elkaar; stenen van een oud gebouw zijn weer gebruikt
als fundament voor een nieuwer huis. Stenen waren duur; menskracht niet.
Vandaar. Het loopt echt prachtig door elkaar heen."
Aan de kop
van de Hoofdstraat ligt ook nog een braakliggend terrein dat in de toekomst
bebouwd moet worden. Maar ook daar moet archeologisch onderzoek
plaatsvinden. De vingers van Schabbink jeuken. "Die grond ligt nog
dichter bij de oorsprong van Terborg. De kerk, het kasteel, de muur. Daar
zullen we zeker hele interessante zaken vinden. Dit stadje is een
Middeleeuwse goudmijn voor ons archeologen."
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
Sorteer reacties
