Dr. Robert Hermes en dr. Thomas Hildebrandt (rechts) helpen Gilou een handje met zijn spermadonatie. foto Hans Broekhuizen/DG
ARNHEM - Echt een romantisch samenzijn is het niet in de neushoornstallen van Burgers' Zoo. In de ene kooi de aanstaande vader Gilou, twee kooien verderop de kandidaat-moeder Gingabella.
Eromheen enkele tientallen verzorgers, medici en vertegenwoordigers van de pers. Het kan knusser.Het is de bedoeling dat Gingabella (21) zwanger wordt, maar de methode die moeder natuur daarvoor bedacht heeft, werkt niet. De in Engeland geboren neushoornvrouw is vorig jaar behandeld aan een cyste en een kunstmatige inseminatie helpt een natuurlijke bevruchting in de toekomst mogelijk te maken. Ook Gilou (16) is niet zonder zorgen. Het sperma van de in Parijs geboren neushoorn is van matige kwaliteit en de mobiliteit laat te wensen over. Lui zaad dus.
De geslachtsorganen van Gingabella weer toegankelijk maken is voor Burgers' Zoo het belangrijkste, maar omdat ze in Arnhem ook graag willen dat er een nieuw hoofdstuk wordt geschreven in het Europese stamboek van de bedreigde breedlipneushoorn, staat er een kunstmatige inseminatie op het programma. Dat is geen peulenschilletje. Er is een team specialisten uit Berlijn gekomen om het varkentje te wassen. De Duitsers – met een hoog Herr Doktor-gehalte – zijn gespecialiseerd in het insemineren van neushoorns en olifanten. Dat doen ze in dierentuinen in heel Europa. Nog niet met veel succes overigens. Er is weliswaar 70 procent kans dat de inseminatie aanslaat en 20 procent dat de vrucht zich verder ontwikkelt, maar dertig inseminaties leverden slechts één boreling op.
De bevruchting van Gingabella gebeurt in twee etappes. Eerst moet er bij Gilou zaad worden afgetapt met behulp van elektro-ejaculatie; vervolgens moet het zaad worden ingebracht bij zijn teerbeminde.
Tijdens de daad zijn beide kolossen – vier meter lang, bijna drie ton zwaar – in dromenland. Daarvoor heeft Burgers' dierenarts Henk Luten gezorgd.
Nadat hij door een man of zes is omgeduwd, ondergaat Gilou gelaten dat de Duitse specialisten hem gewapend met allerlei elektronica een handje helpen bij zijn orgasme. Dat gaat gepaard met geluiden die het midden houden tussen kreunen en trompetteren. 'Nu begin ik wat te herkennen', roept iemand.
Een Duitse laborante doet het zaad – geheel volgens verwachting is het maar een kwakje – in reageerbuisjes. Ze stopt ze tussen haar broekband en houdt ze tegen haar buik op temperatuur. Dan volgt de analyse, met goed nieuws. Gilou's zaad scoort 80 procent mobiliteit – ruim voldoende voor de inseminatie.
Gingabella ondergaat de behandeling staande. Er verdwijnt veel elektronica in haar lichaam om te kijken of de cyste goed geheeld is, en om de juiste plek te bepalen waar het zaad moet komen. Terwijl een stok van een meter vaginaal wordt ingebracht, geeft dierenarts Luten haar bemoedigende klopjes. Alsof ze samen op zwangerschapscursus zijn geweest. De klopjes – soms klappen maar dat kan ze hebben – zijn ook om te voorkomen dat ze tijdens de behandeling gaat liggen.
Dan brengt Herr Doktor het sperma in. Hij verdwijnt tot zijn oksel in haar lijf om de juiste plek te vinden. Dat lukt, zo blijkt uit de echo die direct gemaakt wordt.
Als alles goed blijft gaan, krijgt Burgers' Zoo er voorjaar 2010 een neushoorntje bij. Nog 540 nachtjes slapen.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
