ELST - In het boek Cultusplaats Elst wordt de historie van de plek van de Grote Kerk gerangschikt in zeven verhalen die op elkaar aansluiten. Het begint bij het verhaal over de twee tempels in de tijd van de Romeinen en de rituelen die daarbij horen.
In het volgende hoofdstuk wordt over de eigen heilige, Werenfried geschreven, die in de achtste eeuw van de stenen van de laatste tempel, een voor die tijd enorme Romaanse zaalkerk van twintig meter lang bouwt. Twee eeuwen later wordt die kerk uitgebreid en komt er een crypte bij. Deze wordt aantrekkelijk voor pelgrimage omdat de heilige Werenfried daar begraven ligt."In het volgende hoofdstuk is te lezen dat de Romaanse kerk ouderwets begint te worden en dat de plaatselijke adel zich wil manifesteren. Na het afbreken van de Romaanse kerk in de vijftiende eeuw wordt op dezelfde plek een Gotische kerk gebouwd. En dat is de kerk zoals die er nu staat", legt Mentink uit.
In de zestiende eeuw komt de reformatie op en wordt het protestantisme het leidende geloof in Nederland. Ook de kerk in Elst wordt protestants en heeft een bevoorrechte positie boven de katholieke kerk. "In Nederland mag je in die tijd geloven wat je wil, maar de katholieken moeten hun diensten in een boerderij ergens achteraf in Elst houden", vertelt Dalhuisen.
Vanaf 1850 komen de katholieken in opstand onder invloed van de ideeën van de Franse revolutie van eind achttiende eeuw. Dan ontstaat de volledige scheiding tussen kerk en staat en verdwijnt de bevoorrechte positie van de protestantse kerk. Het laatste hoofdstuk gaat over de vernieuwing van het interieur van de kerk in de 21e eeuw en de visie daarop.
© Gelderlander 2012, op dit artikel rust copyright.
