'Tang voor castratie is uniek'

Dit concluderen archeologen van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Nico Roymans, hoogleraar Romeinse archeologie aan de VU, noemt de vondst uniek voor Nederland. "Dat Bataven veehouders waren, weten we, maar dat ze zulke tangen gebruikten, was niet bekend."

Dat het een veeartseninstrument betreft, maken de wetenschappers op uit een brief van een Bataafse soldaat van een Romeins garnizoen in Noord-Engeland. In zijn schrijven maakt de Batavier gewag van een castratietang. Bovendien zette het graf van een Italiaanse veearts de onderzoekers op een tweede spoor. Op de grafsteen staat een castratietang die overeenkomt met het Tielse exemplaar.

Bataven fokten paarden voor Romeinen; de dieren werden ingezet door legers. Roymans: "Omdat hengsten moeilijk hanteerbaar zijn, werden ze gecastreerd. De tang werd net boven de zaadballen geplaatst. De bloedvaatjes werden afgeknepen, zodat de boel afstierf."

Drie jaar nodig hebben om erachter te komen dat je in Passewaaij een castratietang voor paarden en runderen aan de haak hebt geslagen?

Geen kwestie van bureaucratie, maar van gedegen wetenschap bedrijven, stelt hoogleraar Romeinse archeologie Nico Roymans van de VU. "We moesten veel speurwerk verrichten.

Zo kost ijzer schoonmaken om te zien wat je in handen hebt, aardig wat tijd."

Twee weken geleden wist hij het zeker: dit is een castreertang. Een brief van Bataaf Chrauttius die soldaat voor de Romeinen was in het Engelse Chesterholm (destijds Vindolanda geheten), bood opheldering. Hij verzoekt zijn familie 'de groeten te doen aan Virilis, de veearts'. 'Vraag die laatste of je de castratietang die hij mij tegen betaling heeft beloofd, mag sturen via een van onze vrienden'.

Cruciale informatie, aldus Roymans. "Castreertangen moesten van elders worden aangevoerd, maar op het Bataafse platteland, waar aan paardenfok is gedaan, zullen ze geen onalledaags instrument zijn geweest. Toch is deze tang het eerste exemplaar dat we in Nederland gevonden hebben."
De castratietang ligt in het depot van de provincie Gelderland. Wellicht krijgt het Nijmeegse museum Het Valkhof hem.

Meer Rivierenland

• 12:26 Grote controle verkeer en horeca Tiel
• 10:30 Tiel koopt voor drie ton nieuwe brandweerauto
• za 26-05 Schade brand Tiel is enorm
• za 26-05 Arnhem en Tiel hoog op lijst onveiligste gemeenten
• za 26-05 Niet één, maar twee maanden ellende op A15 bij Tiel
• za 26-05 SGP wil meer dieren in veebedrijven
• za 26-05 Verwoeste Fritsenburght was bijna verkocht
• vr 25-05 Grote brand in woning en opslag hartje Tiel
• vr 25-05 Romeinendag in Maurik met Pinksteren
• vr 25-05 Extra bussen ingezet voor NATLAND

Sorteer reacties

Reageren

Naam: E-mail: Reactie:

Reacties van bezoekers op artikelen op deze site zijn meer dan welkom.

Echter: reacties die kwetsend, onnodig grof of beledigend zijn worden niet

geplaatst.

Klik voor de uitgebreide versie van de spelregels