Volledig scherm
© Stripalbum Noaber Gait

Stripboek voor het behoud van streektaal: 'Attamot tamottat'

VORDEN - ‘Attamot tamottat’ en ‘joajoa’. Over deze en andere typisch Oost-Nederlandse woorden, humor en gebruiken is een stripalbum verschenen met de titel: Ofneethan Naober Gait.

Het bijna 50 pagina’s tellende album van illustratoren Derk-Jan Rouwenhorst en John Post gaat over het streekeigene, dat zich niet tot één provincie langs de oostgrens beperkt.

Over vrijetijdsbezigheden als klaotscheet’n, waarbij niet op een foezeltje meer of minder wordt gekeken. Over rokjesdag. Een landelijk fenomeen natuurlijk, maar ook bezongen in het nummer Laot die rokjes now maor waaien van de band Normaal. Strips zijn er ook over ‘leu die neet van hier bunt’. Oftewel de leu uut ’t westen.

Strips en anekdotes

De strips en anekdotes met overigens een Achterhoekse schrijfwijze van de streektaal verschenen eerder in het magazine Naober. Nu zijn ze voor het eerst dus gebundeld. ,,Omdat bepaalde uitdrukkingen niet uit zwang mogen raken’’, antwoordt Rouwenhorst op de vraag naar het waarom. 

Hij houdt van de dialectwoorden. ,,Joajoa bijvoorbeeld - in de Achterhoek zeggen we jaojao. Maar ook zoiets als attamot tamottat (als het moet, dan moet het), verrabbezakt (iets finaal kapot maken) en ‘hoeterdekoet naor huus hen' (met gezwinde spoed naar huis toe). Daar willen we toch niet vanaf’’, zegt Rouwenhorst.

Het plattelandsleven

Volledig scherm
© Stripalbum Noaber Gait

De inwoner van Vorden is geboren in Doetinchem. Hij woonde nooit buiten Oost-Nederland. ,,Ik deed de reclame- en tekenopleiding en de lerarenopleiding in Zwolle. Maar reed altijd heen en weer.’’ Waarom? ,,Ik hou van hier, het plattelandsleven, dat rustige. Met drie pony’s en een hond wonen we net buiten het dorp.’’ De inspiratie is niet ver. De boer die met de armen op ‘de rugge tussen de koeien in de weie kuiern’. ‘Mooders–de-vrouwe met de katte op schoot de jeppels jassen’.

Rouwenhorst zegt dat de humor langs de grens  onlosmakelijk verbonden is met de streektaal, omdat het juist in de spraak zit verpakt. Streekbewoners zaaien hiermee graag verwarring bij westerlingen. 'Zo ook fijn an ’t spazieren', vraagt noaber Driekus in de strip, lachend als de leu uut ’t westen het niet begrijpen.

Humor in het DNA 

Humor zit in het dna van de Oost-Nederlander, vindt Rouwenhorst. Heeft die streekbewoner dan helemaal geen negatieve trekjes? Na enig nadenken:,,Jazeker. Neem nu die rare gewoonte dat bruidsparen op het feest op stoelen worden gezet en dan bijna tegen het plafond gebonjourd. Of dat feestlied Adam sloeg Eva met de sukerbiete veur de kont.’’ Rouwenhorst heeft het nooit begrepen. ,,Dat lied heeft geen traditie. Het slaat wat mij betreft nergens op.’’

Volledig scherm
Illustratoren John Post en Derk-Jan Rouwenhorst. © Foto's Derk-Jan Rouwenhorst
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Doetinchem

Achterhoek