Bedrijven betwijfelen of ze snel zonder Groningengas kunnen

NIJMEGEN - Grote bedrijven in de regio betwijfelen of ze het binnen vier jaar zonder aardgas uit Groningen kunnen stellen. Met name de keramische industrie (dakpannen, bakstenen) stelt voor een 'zware opgave' te staan. Dat blijkt uit een rondgang langs de industrie in de regio. 

Gelderse bedrijven voelen zich overvallen door de brief van minister Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD). Hij heeft tweehonderd bedrijven aangeschreven die veel gas verbruiken. Wiebes wil dat ze uiterlijk 2022 stoppen met het gebruik van Groningengas. De minister staat onder grote druk om de winning van aardgas in Groningen verder terug te dringen. Vanwege de aardbevingen eisen de Groningers dat de gaskraan helemaal dicht gaat.

Minister Wiebes schetst twee alternatieven voor de bedrijven: overstappen op alternatieve energiebronnen of gas gaan gebruiken dat niet afkomstig is uit Groningen. Dat gas is echter anders van samenstelling waardoor aanpassing van installaties noodzakelijk is. De aanpassingen vergen veelal miljoenen euro's.

Gasbrief
In deze regio heeft de minister 25 bedrijven aangeschreven. De helft daarvan produceert bakstenen, dakpannen en andere keramische bouwmaterialen. Het merendeel van deze (steen)fabrieken is eigendom van Wienerberger. De onderneming (ruim 700 medewerkers en zestien vestigingen in Gelderland en Limburg) heeft de gasbrief van Wiebes nog niet binnen, zo stelt men op het hoofdkantoor in Zaltbommel. Wienerberger wil daarom nog niet reageren.

Volledig scherm
In steenfabriek Erlecom produceert Wienerberger bakstenen. © Paul Rapp

Zware opgave

,,Wij willen zo snel mogelijk van het Groningse gas af'', zegt directeur Ewald van Hal van branchevereniging KNB, dat de belangen van de Nederlandse keramische industrie behartigt. De directeur van de in Velp bij Arnhem gevestigde branche-organisatie noemt het terecht dat de veiligheid van Groningen 'alle prioriteit' krijgt. ,,Voor ons als keramische industrie betekent dat een zware opgave.''

Quote

De hoeveelheid biogas in Nederland is echter op dit moment nauwelijks toereikend

Ewald van Hal , branchevereniging KNB

Het overschakelen op andere energiebronnen moet technisch, economisch en juridisch haalbaar zijn, stelt Van Hal. Aardgas is in de keramische bouw niet alleen een energiebron, maar tevens een grondstof. Door te sturen met de hoeveelheid gas in de ovens kun je het uiterlijk van de stenen beïnvloeden. 

De keramische bedrijfstak zoekt vanwege milieueisen, het terugdringen van de  de CO₂-uitstoot, al langere tijd naar alternatieven. ,,Bijvoorbeeld biogas of waterstofgas'', zegt Van Hal. ,,De hoeveelheid biogas in Nederland is echter op dit moment nauwelijks toereikend.''

Beheerste manier

Gas is een vitaal onderdeel van het keramische proces om dakpannen of bakstenen te bakken, stelt ook een woordvoerder van steenfabriek De Zandberg in Gendt. Ook hier in de Betuwe is brief nog niet ontvangen. ,,De noodzaak om iets te doen aan de situatie in Groningen is natuurlijk duidelijk. ,,Maar het is de vraag hoe je dat op een goede en beheerste manier kan doen die ook recht doet aan de kosten die daarmee gepaard gaan. Je kunt niet zo maar de bal neerleggen bij grote afnemers, zoals wij.''

Andere groot gasverbruikers zoals papierfabriek Parenco en aardappelverwerker Aviko reageren in dezelfde trant. Papierfabriek Parenco in Renkum verbruikt jaarlijks 40 miljoen kuub aardgas om papier te drogen. Dat is ongeveer gelijk aan het verbruik van 20.000 huishoudens. ,,Onderzoek moet uitwijzen of onze installaties makkelijk zijn om te bouwen op een ander type gas’’, zegt een woordvoerder. De fabriek aan de Rijn is voornemens alle energie te halen uit aardwarmte. Maar dat is nog een langdurig project, waarvan de uitkomsten nog niet vaststaan.

In gesprek

Quote

Onderzoek moet uitwijzen of onze installaties makkelijk zijn om te bouwen op een ander type gas

Woordvoerder papierfabrikant Parenco

Aviko in Steenderen gebruikt gas om warmte en elektriciteit op te wekken voor de verwerking van de aardappels. De woordvoerder van het Achterhoekse concern vindt dat er nog te veel onduidelijk is wat Wiebes precies wil en wat de mogelijkheden zijn. ,,Pas als er voldoende duidelijkheid is, kunnen we naar de kosten kijken.’’ Volledig overstappen op elektriciteit wordt lastig, denkt Aviko. ,,Binnenkort hebben we een gesprek met Economische Zaken. We wachten af.’’

De stop-brief van minister Wiebes valt niet overal goed. ,,Deze wijze van communiceren is zeer kort door de bocht’’, meent de Aviko-w
oordvoerder. ,,We worden min of meer voor een voldongen feit geplaatst. De wens uit het regeerakkoord wordt ons dwingend opgelegd.’’ ,,Dit is niet de meest charmante manier om te communiceren’’, vinden ze ook bij Parenco. ,,Maar we willen niet weglopen voor de problemen die in Groningen spelen.’’ 

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.