Volledig scherm
Karel van Gelre als beeld op de Jansplaats in hartje stad. Velen zien hem niet staan, maar wethouder Elfrink noemt hem de grootste Arnhemmer aller tijden. © Gerard Burgers

Jacht op de 'Grootste Arnhemmer Aller Tijden' is geopend

ARNHEM - Het Arnhemse Historisch Genootschap 'Prodesse Conamur' (wij trachten van nut te zijn) heeft de jacht geopend op de Grootste Arnhemmer Aller Tijden. De geschiedenisfreaks roepen de bevolking op om met kandidaten te strooien in een heuse verkiezingscampagne. Gerrie Elfrink draagt Karel van Gelre aan.

Iedereen kan voorstellen doen voor een kandidaat. Het maakt niet uit of het een voetballer, een burgemeester, een wijkagent, een bouwvakker, een geestelijke, een politicus, een stripfiguur of een held uit een avonturenroman is. Als er maar een link is met Arnhem. De leden van Prodesse hebben de afgelopen maanden al zelf wat gebroed op kandidaten en komen er met 12, maar die spreken het gewone volk niet allemaal evenveel aan. Na de voorstellen van Arnhemmers zelf moeten er twintig kandidaten uitrollen, waarna er tijdens een finale in de Molenplaats in Park Sonsbeek gestemd kan worden. 

Oproep

De Gelderlander roept iedereen op om namen van kandidaten te sturen naar redactie.arnhem@gelderlander.nl of te reageren met voorstellen. De kandidaten hoeven niet geboren te zijn in Arnhem, maar ze moeten wel veel voor stad betekend hebben.

Karel van Gelre

Wethouder Gerrie Elfrink breekt vrijdagmiddag tijdens de Historische Herberg aan de Molenplaats in Park Sonsbeek een lans voor Karel van Gelre, de roemruchte hertog die de Rijn naar de stad liet verleggen en ten strijde trok tegen de overheersing van de Spanjaarden onder Karel V. ,,Hij is voor mij een held vanwege zijn strijd voor een onafhankelijk Gelre’’, stelt Elfrink enthousiast. ,,Dankzij die strijd heeft ons gewest haar vrijheid het langst weten te behouden. Arnhem kwam in zijn tijd tot grote bloei. Hij is voor mij de ware vader des vaderlands. Het is dan ook niet voor niets dat hij op de belangrijkste plek van onze stad begraven ligt, in de Eusebiuskerk. De Arnhemmers hebben zeven dagen geweend bij zijn overlijden.’’

Tomatenregen

De Huissenaren kijken heel anders tegen Karel van Gelre aan. Ze joegen hem de Rijn in toen hij met zijn leger hun stad bedreigde. Soms vieren ze die overwinning nog met een festijn waar ze de slag nog eens dunnetjes overdoen. En vroeger trok de jeugd vrolijk naar Arnhem om het beeld van Karel met tomaten te bekogelen. 

Burgemeester Matser

Volledig scherm
Chris Matser voor het Duivelshuis in Arnhem. © Gelders Archief/Wouter van Heusden

Arnhemmer Bob Roelofs sprak eerder al zijn voorkeur voor Chris Matser uit, de 'burgemeester in hemdsmouwen' die na de Tweede Wereldoorlog het vuur uit de sloffen liep om overal kapitaal vandaan te slepen om de verwoeste stad te herstellen. Matser maakte bij veel mensen een golf van hulpvaardigheid los tijdens zijn radiopraatjes over Arnhem als zwaarst getroffen stad van het land. Dat leidde tot een legendarische inzamelingsactie van hulpgoederen, onder de vlag ‘Amsterdam helpt Arnhem’.

Wijkagent Arie

Volledig scherm
Agent Van Veldhoven, bedenker van de voetbalwedstrijde op de Ronde Weide in Sonsbeek onder de straatjeugd van naoorlogs Arnhem. Hier wandelend met zijn hond door Sonsbeek in 1972. © Gelders Archief

Oud-politiecommissaris Kees Kant houdt een bevlogen pleidooi voor Arie van Veldhoven, de legendarische politie-agent in het Klarendal van na de oorlog. ,,Zijn lengte was klein, maar zijn daden waren groot. Gewapend met een natuurlijke autoriteit wist hij ruzies te beslechten en dieven te overreden om zich aan te geven. Hij organiseerde jarenlang een voetbaltoernooi op de Ronde Weide voor de jeugd van Arnhem, waaraan iedereen mocht mee doen – mits ze zich goed gedroegen.’’

Paulus de Boskabouter

Volledig scherm
Blije gezichten bij Paulus de Boskabouter, schepping van Jean Dulieu, bij de onthulling van het beeld van Paulus de Boskabouter in het Gravinnebos in Arnhem. © Hans Broekhuizen

Oud-wethouder Margreet van Gastel nomineert Jean Dulieu, pseudoniem voor Jan van Oort, de schepper van Paulus de Boskabouter. Hij woonde de laatste 40 jaar in Arnhem aan de Bakenbergseweg. Van Gastel koestert het beeldje van Paulus in het Gravinnebos op de Gulden Bodem, met in zijn kielzog de uil Oehoeboeroe en de heks Eucalypta.

Fontanus

Stadshistoricus Menno Potjer wil van Johannes Fontanus de grootste Arnhemmer Aller Tijden maken. Hij roemt diens vele goede daden, zoals zijn hulp aan weduwen, wezen en arme studenten. ,,Dapper was hij ook: hij durfde een half jaar in Nijmegen te werken toen de pest daar in 1589 heerste. Ook durfde hij in 1609 naar het katholieke Huissen te gaan toen daar protestanten werden vervolgd. Bij die gelegenheid werd hij bijna gelyncht.’’

Marga Klompé

Andere kandidaten die Prodesse naar voren schuift zijn Marga Klompé (de eerste vrouwelijke minister van het land), Elly Lamaker (modespecialist van de Arnhemse Kunstacademie), Jan Willem Cornelis Tellegen (de ambtenaar die de aankoop van Park Sonsbeek regelde) en Hans Kolfschoten, een Arnhemmer die het tot een geliefd burgemeester in Den Haag schopte. 

Hendrik Lorentz

Oud-burgemeester Paul Scholten nomineert de briljante natuurkundige Hendrik Lorentz, in 1902 winnaar van de Nobelprijs voor de natuurkunde voor zijn elektronentheorie. Einstein zei over Lorentz: ,,Voor mij betekende hij meer dan alle anderen die ik heb ontmoet.’’ Scholten voegt hieraan toe dat Lorentz ook nog eens voorzitter was van de commissie voor de aanleg van Afsluitdijk, die de woeste Zuiderzee heeft getemd tot een mak IJsselmeer. ,,Zijn berekeningen daartoe kloppen tot achter de komma. Vandaar dat we nu rustig achter de dijk kunnen zitten. Dat is Arnhem op zijn best.’’

Baron van Heeckeren

Eddy van Heeckeren nomineert haar verre verwant Hendrik Jacob Carel Johan, baron van Heeckeren, degene die Sonsbeek verwierf en het park liet aanleggen in de vorm die het ook nu nog heeft. Marianne Knüppe nomineert Willem Hendrik Dullert, die lange tijd voorzitter van de Tweede Kamer was, maar vooral bekend is vanwege zijn nalatenschap de Dullertstichting. Deze stichting biedt financiële en materiële ondersteuning aan de sociaal zwakkeren in de samenleving.

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.