Volledig scherm
Bondscoach Li Jiao aan het werk op sportcentrum Papendal. © Gerard Burgers

'Met blonde haren was ik de koningin van het tafeltennis geweest'

Interview Li JiaoARNHEM - Li Jiao stopte achttien jaar geleden als trainer in China om in Nederland haar tafeltenniscarrière nieuw leven in te blazen. Inmiddels is zij bondscoach van Oranje.

Quote

Na het EK was ik mentaal drie dagen helemaal kapot. Als speler moet iedereen voor jou klaarstaan. Als coach moet ik voor iedereen klaarstaan

Li Jiao

De Chinese Li Jiao was 26 jaar toen ze in 1999 op Schiphol uit het vliegtuig stapte om het pingpongbatje weer op te pakken. Om DOV uit Heerhugowaard in de eredivisie te houden. Ze sprak geen woord Nederlands, amper Engels en wist niets van Nederland.

,,De rijtjeshuizen. Heel schoon. Veel water. Altijd aardappels eten. Dat vond ik niet zo heel lekker. Uit eten gaan bij de Chinees was ook geen optie. Daar klopte niets van.’’

Achttien jaar later is de 44-jarige Oosterbeekse de bondscoach van de Nederlandse mannen en vrouwen, die trainen op sportcentrum Papendal. Het kikkerlandje heeft haar veranderd. ,,Ik ben anders qua denken en praten. Ik ben veel directer geworden. Chinezen zijn terughoudend. Nederlanders hebben overal een mening over. Te veel soms.’’

'Ik zag het niet meer zitten'

Volledig scherm
Li Jiao in actie op de Olympische Spelen in 2012. © Robert Ghement

In haar geboorteplaats Qingdao was Jiao één van de vele tafeltennis-talenten. De concurrentie was groot. ,,Ik moest respect tonen voor de coach en er was geen ruimte voor discussie. Ik ben op mijn 21ste gestopt. Ik zag het niet meer zitten.’’

Ze stapte uit het topsportregime dat ze vanaf haar zesde jaar volgde. ,,Ik ben een opleiding voor tafeltenniscoach gaan volgen en gaan doen wat jonge mensen doen. Afspreken met vriendinnen en 's avonds uit eten gaan. Dat soort dingen.’’

Jiao werkte vier jaar als trainer in een sportschool in Qingdao, totdat DOV haar benaderde. ,,Natuurlijk heb ik getwijfeld. Ik moest mijn stad, mijn familie en mijn vrienden verlaten voor een vreemd land.''

Nieuwsgierig

De Chinese was nieuwsgierig naar het niveau in Europa, maar wilde vooral na vijf jaar haar batje weer oppakken. In 2004 kreeg Jiao de Nederlandse nationaliteit en kwam voor Oranje uit op internationale toernooien. Ze evenaarde de prestaties van de legendarische Bettine Vriesekoop door onder meer twee EK-titels te pakken.

Quote

Ik vind dat een speler niet te veel ruimte moet krijgen. Soms begrijpen ze niet wat nodig is om de top te bereiken

Li Jiao

Jiao: ,,Als ik blonde haren had gehad, was ik de nieuwe koningin van het Nederlandse tafeltennis geweest. Maar ik ben Chinese, dus kijken Nederlanders minder tegen mij op. Dat begrijp ik wel. Ik had daar helemaal geen last van. Was alleen met mijn eigen spel bezig. Het was alleen jammer dat het Nederlandse tafeltennis ondanks mijn prestaties niet veel aandacht kreeg.’’

Campingsport en eenzaamheid

Volledig scherm
Li Jiao voor een portret van haar in de tafeltennishal op Papendal. © Gerard Burgers

Die aandacht wil ze als coach door nieuwe successen wel genereren. In september vierde ze als bondscoach haar eerste triomf door met de vrouwenploeg brons te pakken op het EK. ,,Als Nederlandse tafeltennissers goed presteren, gaat de sport groeien. Tafeltennis is in China dé sport. In Nederland is het een campingsport. Daar ben ik niet blij mee.’’

In Nederland leidt Jiao een ascetisch leven, gefocust op tafeltennis. ,,Zeker nu er zoveel is veranderd. Ik ben druk genoeg als ik in de zaal met mijn collega's en spelers spreek. Thuis ben ik dan blij dat ik even niet hoef te praten. Serieus... Het is soms wel eenzaam. Ik ben ook niet echt een held op sociaal gebied. Mijn leven was tot mijn 26ste in China. Ik heb daar alles moeten verlaten. Hier heb ik een kleine kring in de tafeltenniswereld.’’

Thuiskomen

Haar geboorteland heeft Jiao nooit los gelaten, alleen al omdat haar zus en ouders in Qingdao wonen. Maar ook haar man Hu Bo woont in de havenstad met zo'n zeven miljoen inwoners. ,,Hij vindt het superzonde als ik mijn carrière in Nederland af zou breken. Datzelfde geldt voor zijn carrière in China. Hij is trainer en een voormalig profvoetballer. We zien elkaar nu twee weken in de twee maanden. Ik moet keuzes maken.’’

Quote

Als tafeltennisser was ik nooit zo van het juichen en emotie. Als coach heb ik harder gejuicht dan ooit als speler

Li Jiao

Achttien uur reizen, ze is er inmiddels aan gewend. ,,Drie films, twee keer eten en ik ben er. De jetlag vind ik het ergste.’’

Maar als het vliegtuig in 2017 op Schiphol landt, voelt het als thuiskomen. ,,Ik ga later misschien wel terug naar China. Of half-half dan. Ik ga Nederland nooit helemaal verlaten.’’ Aan het eten is ze inmiddels gewend. ,,Behalve aan aardappels dan.’’

Volledig scherm
Li Jiao op de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. © ANP

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.