Volledig scherm
Drie mensen van de compositie 'De Brug’ op de dijk bij de uiterwaarden van Malburgen in Arnhem, ter hoogte van de John Frostbrug. Vlnr: Arjan Amin, Elles Springs, Wasim Arslan. © Rens Plaschek

Nieuw herdenkingslied Slag om Arnhem eert wereldwijde strijd voor de vrijheid

ARNHEM De Slag om Arnhem krijgt een lied voor de 75-ste herdenking. Arjan Amin, geboren in Arnhem en kind van een Nederlandse moeder en een Irakees-Koerdische vader, legde de basis voor het lied. 

Zangeres Elles Springs, gitarist Mark de Grauw en zanger Wasim Arslan gaven het idee diepte. ‘De Brug’ heet hun melancholieke compositie.

 ,,Het is een eerbetoon aan hen die gevallen zijn voor onze vrijheid”, vertelt Amin.

,,Een gift van de stad Arnhem aan de de nog in leven zijnde veteranen en overlevenden van de slag.  Het is ook een lied dat verhaalt over het leed van de burgers, de vluchtelingen van oorlogsgeweld over de hele wereld toen en nu.”

George Konings heft zijn arm opzwepend 

Quote

Mijn grootvader moest door een brandende stad zijn weg terug vinden naar huis.

Arjan Amin

In de opnamestudio van Sound Vision aan de Merwedestraat in Arnhem luisteren Amin, Springs en De Grauw enthousiast naar de hypnotiserende stem van Wasim Arslan, vluchteling uit het Syrische Aleppo.

Producer George Konings heft zijn arm opzwepend, als een dirigent die zijn orkest tot het uiterste weet te inspireren.

Arslan stuurt vanuit de opnameruimte zijn woorden met de wind mee, naar de verte, naar zijn moeder die van hem weg is gedreven. Hij vraagt zich af of de stroom van het leven hen ooit weer samen zal brengen.

In de verte zingen Amin en Springs over ‘een brug te ver’ en over vertrouwde straten waar opeens overal het gevaar loert. Gitarist Mark de Grauw legt overal in het nummer subtiele accenten.

Wortels in Arnhem en Koerdistan

Volledig scherm
De componisten van ‘De Brug’ tijdens de opnamen in Sound Vision Studio. Vlnr: Wasim Arslan, Arjan Amin, Elles Springs en Mark de Grauw. © Rens Plaschek

Zo komt het leed van toen en nu, van daar en hier, in ‘De Brug’ samen. ,,Het is een bewuste keuze", vertelt Amin.

Hij heeft wortels in twee families die oorlog aan den lijve hebben ondervonden, hier en in het Midden Oosten. ,,Ik ben een kleinzoon van Piet van Veelen, stadsboer tijdens de Slag om Arnhem. Ik ben de kleinzoon van mijn Irakees-Koerdische opa Mohammed Amin Zangana, kruidenier in oliestad Kirkuk.”

Zijn Koerdische vader kwam in de jaren zestig terecht in Amsterdam en ontmoette daar zijn moeder. Zijn geboorteland raakte later in de greep van dictator Saddam Hoessein. ,,Als Saddam dood is, gaan we samen naar Irak” zei Amins vader altijd. ,,Maar mijn vader ging eerder dan Saddam”, vertelt Amin.

Hij groeide op in vrijheid, in de Arnhemse wijk Heijenoord. Hij laat die wijk met trots zien aan zanger Arslan, vertelt al even trots over de buurtbewoners die Syrische vluchtelingen hier een paar jaar geleden in de nabijgelegen gevangenis ontvingen met een spandoek met de tekst ‘Welkom’.

Wegduiken in de greppel

Zijn moeder, een Arnhems meisje van 85 jaar, vertelde hem over Slag om Arnhem. ,,Ze moesten naar Apeldoorn vluchten. De stoet kwam onder vuur te liggen van Britse jachtvliegtuigen. Mijn moeder en haar neefje sprongen in een greppel. Een Duitse soldaat sprong erachteraan.’’

,,Dat verhaal lijkt als twee druppels water op wat mijn neefje meemaakte toen de Koerden moesten vluchten voor het leger van Sadam Hussein. Mijn moeder was tien jaar toen ze alles achter zich moest laten in Arnhem, net als mijn neefje in Irak. Beiden werden onderweg beschoten. Beiden zagen ze de doden. Beiden voelden ze de angst.”

Quote

Ik ben diep onder de indruk van het verhaal van de slag, van de strijd die hier is gevoerd voor de vrijheid.

Wasim Arslan

Dodelijk getroffen koeien

Met Arslan en Springs loopt Amin naar de uiterwaarden bij de John Frostbrug, waar de Britten nu bijna 75 jaar geleden in een bittere strijd verwikkeld raakten met het leger van Hitler-Duitsland.

,,Hier in de uiterwaarden bij de Rijn liepen de koeien van mijn grootvader Piet van Veelen, melkboer aan de Van Slichtenhorststraat in de wijk Sint Marten. Zijn vee liep ook in Sonsbeek en Zijpendaal.’’ 

Hij was hij in alle vroegte naar Malburgen gefietst om daar zijn koeien te melken. ,,Toen hij daarmee bezig was, daalde een regen van vuur op hem neer. Zijn koeien werden dodelijk getroffen.’’

Volledig scherm
Arjan Amin en Elles Springs in de uiterwaarden van Arnhem, bij de John Frostbrug en bij de Eusebiuskerk, de kerk waar ze op 21 september hun lied 'De Brug’ ten gehore zullen brengen. © Rens Plaschek

Hij dook in een greppel en daar heeft hij met een melkemmer op zijn hoofd de rest van de dag geschuild. ,,Toen het donker werd en de strijd wat ging liggen, heeft hij iemand met een bootje weten te regelen. Die man heeft hem met gevaar voor eigen leven de Rijn over gezet. Mijn grootvader moest door de brandende stad zijn weg terug vinden naar huis. Daarna moest iedereen weg.”

Kwetsbare vrijheid

Het is een beeld dat op een zonovergoten dag op het manshoge gras bij de dijk bijna onvoorstelbaar lijkt, net als de ellende in het geboorteland Syrië van Arslan.

,,Ik ben diep onder de indruk van het verhaal van de slag, van de strijd die hier is gevoerd voor de vrijheid.” Hij beschrijft Nederland als een land waar hij eindelijk kan ademhalen. Maar waar ook mensen zich zorgen maken over de toekomst, zo blijkt al snel.

Elles Springs zingt erover in ‘De Brug’. Over het Arnhem van nu, met haar zoontje spelend aan de oever van de Rijn. ,,Vrijheid is kwetsbaar”, mijmeren de muzikanten.

‘Marcouch komt toch ook uit Amsterdam?’

Op zaterdag 21 september brengen ze het nummer ten gehore tijdens het herdenkingsconcert van 75 jaar Slag om Arnhem in de Eusebiuskerk. 

,,We zijn super vereerd dat we daaraan mogen bijdragen”, zegt Amin. ,,We hebben helaas te horen gekregen dat het programma voor ‘Bridge to Liberation’  een dag eerder al rond is. Eigenlijk hoort het nummer daar natuurlijk ook thuis. Dat zou geweldig zijn, met strijkers erbij van Het Gelders Orkest.”

Amin, jongerenwerker in Amsterdam-West, schiet opeens in de lach. ,,Kan burgemeester Marcouch niet wat betekenen voor ons? Hij komt toch ook uit Amsterdam West?” Een audiëntie bij de burgemeester, dat zouden de groepsleden  fantastisch vinden. ,,We willen hem graag ons nummer laten horen."

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.