Foto ter illustratie.
Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP XTRA

Rechtbank weigert voorwaardelijke straf om te zetten: ‘Dit verzet zich tegen ieders rechtvaardigheidsgevoel’

ARNHEM - De Rechtbank Gelderland heeft in zeker twee rechtszaken geweigerd voorwaardelijke straffen die eerder zijn opgelegd om te zetten in een definitieve straf. Door een nieuwe wet kan de veroordeelde namelijk niet meer in beroep tegen die beslissing en dat vindt de rechtbank onrechtvaardig.

Als een verdachte wordt veroordeeld kan een voorwaardelijke straf worden opgelegd. Een rechtbank kan die straf definitief maken als de verdachte opnieuw in de fout gaat.

Door een nieuwe strafwet wordt die voorwaardelijke straf vanaf 2020 meteen uitgevoerd bij een veroordeling door de rechtbank. Dat bijt met de mogelijkheid dat de veroordeelde in hoger beroep kan worden vrijgesproken.

Als de rechtbank wel de voorwaardelijke straf zou omzetten in bijvoorbeeld een gevangenisstraf, zou de veroordeelde bij vrijspraak door het hof onterecht in de cel hebben gezeten. Daarom weigerde de Rechtbank Gelderland twee voorwaardelijke straffen om te zetten in een definitieve straffen.

In de oude wet was het beter geregeld, menen de rechters. Toen mocht de verdachte in vrijheid het hoger beroep afwachten. Pas als de verdachte in hoger beroep werd veroordeeld, verdween hij achter de tralies.

Nergens schuldig aan

Quote

Dit verzet zich tegen ieders rechtvaar­dig­heids­ge­voel

Henny Sackers, Hoogleraar strafrecht

Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) informeert de Tweede Kamer dinsdag dat hij met een reparatiewet komt om het probleem op te lossen.

Het ontlopen van de voorwaardelijke straf, wat neerkomt op strafvermindering, is namelijk een uitvloeisel van een nieuwe strafwet die stelt dat een verdachte die een tweede keer in de fout gaat meteen de eerder opgelegde voorwaardelijke straf moet uitzitten. Terwijl in hoger beroep kan blijken dat de verdachte zich helemaal nergens schuldig aan heeft gemaakt.

Onterecht

Wat houdt de nieuwe strafwet in, die op 1 januari is ingegaan? Een verdachte krijgt een voorwaardelijk gevangenisstraf van een maand met een proeftijd van twee jaar. Als hij gedurende die twee jaar weer een scheve schaats rijdt dan veroordeelt de rechter de verdachte voor het nieuwe misdrijf en zal hij ook meteen de maand celstraf van de eerste straf opleggen.

Mocht de verdachte in hoger beroep van het tweede misdrijf worden vrijgesproken, dan heeft hij wel een maand onterecht gevangenisstraf gehad voor de eerste zaak. ,,Dit verzet zich tegen ieders rechtvaardigheidsgevoel’’, vindt hoogleraar strafrecht Henny Sackers. ,,Ik denk niet dat dit de bedoeling van de wetgever is.”

Quote

Iemand die zich niet aan de voorwaar­den houdt, moet zonder getreuzel linea recta de cel in

Jeroen van Wijngaarden, VVD

In strijd met eerlijk proces

Een cliënt van de Arnhemse advocaat Senna Grilk ontsnapte vorige week aan een maand cel, omdat de politierechter van de Rechtbank Gelderland de voorwaardelijk straf niet wilde opleggen. ,,Volkomen terecht, want dit is in strijd met een eerlijk proces”, zegt Grilk.

De procureur-generaal bij het Openbaar Ministerie gaat dinsdagmiddag bij de Hoge Raad in cassatie tegen de twee uitspraken van de Rechtbank Gelderland, waarbij twee verdachten hun eerder opgelegde voorwaardelijke straf niet hoeven uit te zitten.

De Tweede Kamer wil dat het probleem met de voorwaardelijke straffen snel wordt opgelost. ,,Iemand die zich niet aan de voorwaarden houdt, moet zonder getreuzel linea recta de cel in’’, stelt VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden. ,,Hier moet snel duidelijkheid over komen’’, stelt ook Tweede Kamerlid Attje Kuiken (PvdA).

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.