Volledig scherm
Heidi Linck bij de ‘boekenkast van de Duitse bunkerbouwer’ in de voormalige woning van de Joodse familie Nathans. © Rolf Hensel

Thuiskomst van onderduikers voor de Holocaust krijgt vorm bij 'Kunst op de Koffie’ in Arnhem

ARNHEM - Beeldend kunstenaar Heidi Linck staat bij een boekenkast die een bunkerbouwer van nazi-Duitsland in 1945 achterliet in een gevorderd huis van een joodse familie aan de Boulevard Heuvelink 100 in het Spijkerkwartier in Arnhem. ‘Thuiskomst’ heet het werk dat ze dit weekend tentoonstelt voor het evenement ‘Kunst op de koffie’. 

De meubels rond de kast zijn afgedekt. Op een installatie klinken de stemmen van Ido en Ina Nathans. Zij verlieten het huis in 1942 met hun ouders om te ontkomen aan deportatie naar de vernietigingskampen ,,Ze overleefden allemaal de oorlog”, vertelt Linck. 

Volledig scherm
Ido en Ina Nathans voor hun ouderlijk huis in 1945 en 2019 © Familie Nathans/Heidi Linck

,,Hun laatste onderduikadres was in Ede. Daar zaten ze op een vliering boven een winkel." Ze heeft Ido en Ina in augustus geïnterviewd. De luisteraar hoort ze een liedje zingen uit hun onderduiktijd.

Ido en Ina Nathans keren zondag terug naar hun voormalig ouderlijk huis. Om te luisteren naar hun eigen stem in het kunstwerk ‘Thuiskomst.’  Linck laat ze via een geluidsopname het verhaal vertellen van hun jeugd en de wijze waarop ze met hun ouders wisten te ontkomen.

Door gaan met leven

Tanya en Eric Looijen wonen twee jaar op Boulevard Heuvelink 100. ,,Op een dag stond Ina voor onze deur met haar dochter Judith”, vertelt Tanya. Later volgde een intenser gesprek, met Ido erbij. Beeldend kunstenaar Heidi Linck sprak hen die dag ook. 

 ,,Ze vertelden over de Duitse bunkerbouwer die zijn intrek had genomen in het gevorderde huis nadat de familie was ondergedoken. De salonkamer had hij gevuld met donkerbruin gebeitst meubilair. De meubels van de familie Nathans waren bij thuiskomst in september 1945 verdwenen. Daarom lieten zij het meubilair van de Duitser maar staan. Ze wilden door met hun leven.” 

Alle ruiten lagen destijds uit de ramen.  Voor slechts één kamer ontvingen zij van gemeentewege glas, zo vertelden ze Margo Klijn voor haar boek ‘De stille slag’ over de vervolging van de joodse Arnhemmers. De rest moest provisorisch dicht worden gemaakt, in afwachting van betere tijden.

Ido (88) en Ina (90) stuitten bij hun rondgang door het huis zelf op de boekenkast. ,,Meer dan een halve eeuw stond hij in de kelder, als stilzwijgend geheim”, vertelt Linck. Haar kunstwerk ‘Thuiskomst’ in de salonkamer doorbreekt het zwijgen.

Linck behoort tot de 26 kunstenaars die zaterdag en zondag hun werk laten zien in het Spijkerkwartier tijdens het evenement ‘Kunst op de koffie’ bij bewoners in de wijk. Nadere info over het evenement:  kunstopdekoffie.nl 

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.