Volledig scherm
Een opgegraven schedel op de resten van de zuidelijke zijbeuk van de Broerenkerk in de Arnhemse Turfstraat. © Rolf Hensel

Van de eeuwenoude doodskisten in de Turfstraat zijn alleen de nagels nog over

ARNHEM - De Arnhemse ondergrond blijft geheimen prijsgeven. Aan de Turfstraat in de zuidelijke binnenstad zijn resten gevonden van de Middeleeuwse Broerenkerk. En opnieuw tientallen graven.

,,Dat is een ouder persoon geweest.” René van der Mark hoeft er voor die conclusie niet bovenop te staan als bij de opgraving aan de Turfstraat in de Arnhemse binnenstad een schedel boven de grond komt. De projectarcheoloog kan het eenvoudig zien aan de staat van de bijbehorende kaak uit een van de graven in de voormalige Broerenkerk.

Dat die kerk (gebouwd in 1488 en gesloopt halverwege de 19de eeuw) op die plek stond, was bepaald geen geheim. ,,Maar over de positie en de manier van bouwen wisten we nog niet zoveel”, legt Van der Mark uit.

Het onderzoek verschaft daarom nieuwe inzichten. Tussen naoorlogse funderingspalen is een deel te zien van de zuidelijke zijbeuk van het koor, van waterputten en beerputten. Even verderop ligt de fundering van een luxe woonhuis.

Rustplaats

De huurders van de wederopbouwflat die tientallen jaren bovenop de kerk stond, hebben (waarschijnlijk zonder het te weten) al die tijd boven een begraafplaats gewoond. ,,Vlak na de Tweede Wereldoorlog was er geen tijd voor archeologie”, weet Van der Mark.

,,Arnhem had snel woningen nodig.” Anno 2019 zijn al zo’n dertig graven ontdekt, en twee ‘knekelkuilen’ waarin een vijftigtal mensen een laatste rustplaats vond.

De graven zijn vooral gevonden in de voormalige kerk. Van de doodskisten waarin de Arnhemse voorvaderen eeuwen geleden ter aarde zijn besteld, resteren alleen nog de nagels - het hout is compleet weg. De botten zullen na onderzoek (waren het mannen of vrouwen, waaraan zijn ze gestorven?) worden herbegraven. Net als de honderden voorouders die eerder in de zuidelijke binnenstad zijn opgegraven.

Toekomst

Nog ruim twee weken kunnen de archeologen hun gang gaan. Dan is het tijd om weer aan de toekomst te werken - appartementengebouw Turfstraat in dit geval. Wat de nieuwbouw in de weg staat, wordt weggehaald. De rest verdwijnt opnieuw onder wederopbouw (tweede generatie dit keer). Met twee belangrijke verschillen; de Turfstraat is niet langer een knekelveld en de ondergrond is minutieus vastgelegd.

Volledig scherm
Archeologen leggen stukje bij beetje het verleden bloot. © Rolf Hensel
De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

In samenwerking met indebuurt Arnhem

Arnhem e.o.