Volledig scherm
Geiten uit Gendt. © Erik van 't Hullenaar

De geit is de nieuwe splijtzwam van Gelderland

GENDT - In alle hoeken van Gelderland bestaat onenigheid over geiten. De dieren zouden stankoverlast geven en slecht zijn voor de gezondheid. Zoals in Gendt, waar al jaren een hoog opgelopen conflict woedt. ,,De provincie trapt niet voor niets op de rem.’’

Hij heeft airconditioning in zijn huis laten aanleggen, zegt Pierre Goris. Anders zou hij ook binnen last hebben van de geiten van de buurman. Buiten is de hinder niet te verdragen. Altijd die stank, het is verschrikkelijk. Verjaardagen zijn buiten niet meer te vieren. Je stinkt een uur in de wind.

Joep de Boer ervaart een heel andere waarheid. Ook hij woont vlakbij een geitenbedrijf. Sterker: het is hetzelfde geitenbedrijf. Dat van Leeke Bouwens in Gendt. Maar De Boer heeft geen probleem. Een beetje overlast hoort bij het platteland, zei hij vorige week tegen de gemeenteraad. De Boer vergelijkt de klachten van Goris met die van Amsterdammers die zeuren over trams die piepend door de bocht zeilen.

Splijtzwam

De geit is de nieuwe splijtzwam van het platteland. Boeren in Gelderland zijn in de afgelopen jaren tamelijk massaal overgestapt op geiten. In drie jaar steeg het aantal geiten met 25 procent naar ruim 115.000. Geitenmelk brengt meer op dan de melk van koeien. Er bestaan geen landelijke maxima aan het aantal geiten. In Apeldoorn en Bronckhorst keren omwonenden zich tegen plannen voor grote nieuwe geitenstallen. En in Gendt loopt een deel van de buurt al jaren te hoop tegen het bedrijf van Bouwens, waar sinds 2015 2.200 geiten worden gehouden.

Op 30 augustus besloten Provinciale Staten dat er in heel Gelderland geen geit meer bij mag komen. Uit angst voor longklachten bij omwonenden, nadat uit onderzoek in Brabant was gebleken dat die klachten in een straal van 2 kilometer rondom geitenboeren vaker voorkomen. Maar ook uit angst voor Brabantse boeren, die na een geitenstop in hun provincie naar Gelderland zouden willen uitwijken. Een exodus van geitenhouders moest voorkomen worden.

'Altijd raak'

Sindsdien loopt de discussie hoger op dan ooit. ,,Het is hier altijd raak’’, zegt René Abels somber. Hij wijst naar het bedrijf van Bouwens, waarvan hij tegen de achterkant aan kijkt. ,,We horen brullende machines waarmee hij rondrijdt. De stank komt in golven. Soms ruik je niks, dan weer is het heel heftig. We hebben last van vliegen, van ratten. En dan nu ook nog die publiciteit rond longklachten. Dat zet je aan het denken. Er zijn hier mensen die het aan de longen hebben.’’

Quote

De stank komt in golven. Soms ruik je niks, dan weer is het heel heftig

René Abels, omwonende van het geitenbedrijf in Gendt

Bouwens begrijpt zijn buren niet. Hij wijst erop dat lang niet alle omwonenden de klachten delen en dat milieucontroleurs nooit overtredingen bij hem hebben gevonden, de waslijst van klachten van omwonenden ten spijt. Hij zegt dat de nieuwe stal juist problemen voor de buurt zal oplossen. ,,Het is allemaal emotie. Met een nieuwe stal zijn er alleen maar winnaars. Het wordt beter, we kunnen de mest binnen opslaan. We kunnen zorgen dat het beter in de omgeving past. En er komt geen geit bij.’’

Procedureel moeras

De tekst gaat onder de foto verder

Volledig scherm
Leeke Bouwens tussen zijn geiten. © Erik van 't Hullenaar

De kwestie-Bouwens is een bijzonder geval, een kwestie waarbij voor- en tegenstanders samen in een procedureel moeras zijn beland. In 2010 kreeg Bouwens een vergunning voor zijn geiten. Wel moest hij een nieuwe stal bouwen. De vergunning daarvoor kreeg hij vorig jaar, maar de rechtbank vernietigde deze na procedureel geblunder van de gemeente Lingewaard, die in de tussentijd besloot dat Bouwens zijn geiten er alvast mocht houden.

De rechtbank bepaalde dat de gemeenteraad van Lingewaard nu moet beslissen over de stal. Daarbij speelt de geitenstop van de provincie op de achtergrond een rol. Die geldt officieel niet voor bouwaanvragen die voor eind augustus werden ingediend zoals die van Bouwens. Maar toch: ,,We moeten de gezondheid van de mensen beschermen”, zegt Ben Geurtz van de lokale partij B06. ,,De provincie trapt niet voor niets op de rem.”

Verhuizen

Vorige week staakten de stemmen in de raad: 14-14. Geurtz wil dat Bouwens verhuist, naar een industrieterrein of naar tuinbouwgebied Bergerden. Het zou logisch zijn als de provincie Gelderland meebetaalt aan die verplaatsing, stelt hij. De Gelderse gedeputeerde Jan Jacob van Dijk slaat die hoop de bodem in. Hij heeft geen geld voor verplaatsing van geitenboeren. En bovendien: Gelderland is zo dichtbevolkt, waar is er een plek te vinden waar geen mensen in een straal van twee kilometer wonen?

Wat er in Gendt nu gaat gebeuren, is onduidelijk. De gemeenteraad moet over twee weken opnieuw beslissen. Kiezen ze voor Bouwens, dan zullen omwonenden naar de rechtbank stappen. Kiezen ze voor de boze buren, dan zou Bouwens mogelijk terug moeten naar 700 geiten. Maar ook hij zal dan de rechtbank om een oordeel vragen.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Betuwe