Volledig scherm
De buxusmot is ook actief in Maas en Waal. © Eveline Van Elk

Buxusmot teistert Maas en Waal, maar van dit alternatief blijven ze af

BEUNINGEN - Het is het gesprek van de dag in Maas en Waal: de buxusmot. Als een Bijbelse plaag trekt de mot door de tuinen. Dat merken ook de tuincentra, die dagelijks honderden euro's aan bestrijdingsmiddelen verkopen.

Wie een tuin met buxusstruiken heeft, weet dat de alarmen op rood staan. Op talloze plaatsen zijn de groene sierplanten door vraatschade veranderd in bruinverkleurde bladskeletten. Met dode blaadjes, kale takjes en aan elkaar gesponnen grauwgroen blad. Boosdoener is de buxusmot. De mot, afkomstig uit Azië, verspreidt zich sinds 2006 door Europa. De laatste jaren is het insect op steeds meer plaatsen in Nederland te vinden. Zo ook Maas en Waal.

,,Vorig jaar was het al raak in Beneden-Leeuwen. Je ziet dat steeds meer mensen er last van krijgen. Bij mij in de winkel komen nu ook inwoners van Druten, Afferden, noem maar op, om bestrijdingsmiddelen te halen”, zegt John Cobussen, eigenaar Groenrijk in Beneden-Leeuwen. Zelf doet het tuincentrum er ook van alles aan om de eigen buxus ‘gezond’ te houden. ,,Al hebben we wel minder buxus in ons tuincentrum dan een aantal jaar geleden. Mensen kopen nog minder buxus. Ze gaan vaak uit voorzorg voor een andere plant.”

Speciale val

Geen buxus maar Ilex
In veel voortuinen in Weurt is de buxusmot actief, zo verraden de kale plekken. De groen-zwarte rups lijkt de tuin van Jolanda van Oorschot te hebben overgeslagen. De lage struikjes zien er groen uit. ,,Dat komt omdat het geen buxus is, maar ilex", zegt ze. Een paar jaar geleden ging ze naar de Winssense Buxuskoning - inmiddels Ilexkoning - voor buxus. ,,Hij verkocht geen buxus meer, daarom ben ik voor de ilex gegaan. Achteraf maar goed ook." De buxusmot sloeg Van Oorschot niet over. In haar achtertuin staat een aantal potten met buxusbollen. ,,Daar is al niet veel meer van over. Ik ga er hortensia's inzetten."

Veel inwoners die nu buxus hebben – in bijna iedere tuin is een struik of bol te vinden – doen een poging om de plant te redden. Dat kan volgens de tuinders op meerdere manieren: met bestrijdingsmiddel, extra voeding maar ook een speciale val. ,,Een aantal jaar geleden verkocht ik nog voor zo’n 50 euro per week aan middelen. Nu honderden euro's per dag", zegt Richard Bull van het gelijknamige tuincentrum in Beuningen. Op zijn website heeft hij zelfs een pagina over de mot ingericht.

Deze rupsen veroorzaken veel schade aan de buxus, omdat ze zich meerdere keren per jaar voortplanten. Zodra de temperatuur in het voorjaar boven de 10 graden komt, worden ze actiever en vreten ze de bladeren aan. ,,De motten eten zoveel mogelijk op, maar de buxus gaat niet dood”, zegt Bull. ,,Een plant groeit weer aan, al gaat dat heel langzaam. Veel mensen willen daar niet op wachten.”

Ilex

De Buxuskoning in Winssen - die vandaag de dag Ilexkoning heet - stopte jaren geleden met het verkopen van buxus. Het was niet de mot, maar de schimmel die eigenaar Willy Janssen vier jaar geleden daar toe zette. ,,Ik heb al mijn buxussen weg moeten doen, waren er ruim tweeduizend." Hij stapte met ‘pijn in zijn hart’ over op de ilex, de ‘buxusvervanger’. Achteraf een goede keuze: vanuit het hele land komen ze naar hem over de ilex. Ondanks dat hij geen buxus meer verkoopt, krijgt hij ook vragen over de mot. ,,Ik help ze verder, verkoop bestrijdingsmiddel. Al is het voor mij uiteraard beter dat mensen overstappen op de ilex.” 

Wat te doen bij buxusmot:

• De buxusmotten met de hand uit de struiken plukken en opvoeren aan de vogels. Door tegen de planten te slaan of te schudden valt een deel er vanzelf uit.

• Bespuit de aangetaste buxus met een bestrijdingsmiddel. Spuit diep in de plant.

• Verspreid 'aaltjes' over de buxussen. Dat zijn dé natuurlijke vijanden van verschillende plaaginsecten.

• Dan is er nog de buxusmotval. In deze val zit 'feromoon' dat een sterke aantrekkingskracht heeft op de mannetjesmotten, maar ondertussen lopen ze in de val. Met als gevolg dat er geen rupsen bijkomen.

• Verwijder zwaar aangetaste struiken of knip ze zo laag mogelijk af. Voer afgeknipte takken wel af in een goed afgesloten zak of container.

• Zorg dat vogels bij de rupsen kunnen komen. Knip desnoods een toegangsgat voor de koolmees, pimpelmees, mus en merel.

• Ook Indische loopeenden (zie filmpje hierboven) vinden de rupsen lekker. Dat is te zien op het filmpje van hovenier Jeroen Laven uit Sittard. Hij zette twee eenden bij een aangevreten buxushaag en even later aten ze de rupsen op. Het blijft echter bij deze ene keer. ,,Het is veel te stressvol voor de eenden."

• Zijn ze weg? Blijf wel regelmatig controleren, omdat herbesmetting kan plaatsvinden.

De Gelderlander gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement. Reacties van mensen die de nickname anonymous, anoniem of een variant daarop voeren, worden niet geplaatst.

Maas en Waal